رئیس قطب علمی ترومای کشور: هزینههای درمان کمرشکن، ضرورت تأسیس مراکز تخصصی فوری
به گزارش آینده تجربههای جهانی نشان میدهد که متمرکز کردن خدمات جراحی ستون فقرات در مراکز شناختهشده به نام اسپاینال سنتر میتواند کیفیت درمان را به شکل قابلتوجهی ارتقا دهد. سید مسعود خاتمی رئیس قطب علمی ترومای کشور از بازدیدهای شخصی از چندین یک از این مراکز در خارج از مرزها سخن گفته و تأکید کرده که الگوی مشابه باید در نظام بهداشت ایران نیز پیادهسازی شود.
تصادفات جادهای همچنان به عنوان شایعترین عامل جراحتهای تروماتیک در ایران شناخته میشوند اگرچه زلزله و حوادث دیگر نیز سهم خود را دارند. خاتمی هزینههای سالانه ناشی از تروما را کمرشکن توصیف کرده و توضیح داده که ارقام دقیق تنها از طریق تجمیع دادههای بخشهای مختلف وزارت بهداشت و مجموعه درمان قابل دسترس است.
پیروزیهای نظامی ه با ماهیت درگیریهای هوایی و بمبارانهای گسترده الگوی آسیبها را به کلی تغییر دادهاند. جنگ ایران و عراق عمدتا زمینی بود در حالی که در منازعههای امروزی حملات هوایی نقش پررنگی ایفا میکنند. خاتمی با استناد به مثال هیروشیما اشاره کرده که در شرایط تخریب گسترده شهری، ظرفیتهای معمول رسیدگی به مصدومان به چالش جدی میشود.
مسئولان نظام بهداشت سالها است که به دنبال راهاندازی یک مرکز تخصصی تروما در تهران هستند. این طرح در دوره شهرداری محمدباقر قالیباف مطرح شد اما مسیر پیشرفت را به انتظار نرسید. بیمارستان میلاد تهران نیز در گذشته برای تبدیل به مرکز مرجعی جراحتهای نخاعی برنامهریزی شده بود اگرچه در حال حاضر خدمات درمانی خوبی ارائه میدهد اما خلأ یک مرکز کاملا تخصصی همچنان احساس میشود.
ایجاد شبکهای از مراکز تروما در سراسر کشور نه تنها بار مالی را بر روی بیمارستانهای عمومی کاهش میدهد بلکه با تمرکز تخصص و تجهیزات، شانس بقا و بهبود عملکردی مصدومان را به شدت افزایش میدهد. تجربههای منطقهای ثابت کرده که سرمایهگذاری در زیرساختهای تروماتیک بازدهی کلانی در کاهش معلولیتهای دائم دارد.
خاتمی در جمعبندی گفتگو تأکید کرد که ارزیابی شدت ترومای جنگی بدون در نظر گرفتن نوع جنگ و شیوه حملات امکانپذیر نیست. او ضرورة برنامهریزیهای پیشین بر اساس سناریوهای مختلف درگیری را ضروری دانست و خواستار سرعت بخشیدن به فرآیند تأسیس مراکز تخصصی شد تا در برابر هرگونه بحران آمادهبهعملی کامل داشته باشیم.
متخصصان معتقدند که یکپارچهسازی پروتکلهای پذیرش، عملجراحی و بازسازی در بستر یک مرکز مرجعی میتواند زمانهای حیاتی را در لحظههای طلایی پس از تروما به شدت کوتاه کند. این رویکرد نه تنهامرگومیر را کاهش میدهد بلکه هزینههای بلندمدت مراقبت از معلولین را نیز به شکل محسوسی کنترل میکند.
وزارت بهداشت در پاسخ به این ضرورت، مراحل اولیه تدوین طرح جامع ترومای ملی را آغاز کرده و با همکاری دانشگاههای علوم پزشکی و سازمان امداد و نجات، نقشه راهی برای تهیه استانداردهای واحد و توزیع جغرافیایی منصفانه مراکز را تدوین میکند. تحقق این برنامه نیازمند اراده سیاسی، تخصیص بودجه پایدار و نظارت مستمر بر شاخصهای عملکردی است.





