موش‌ماهی خال‌خالی، موجودی حدوداً ۶۰ سانتی‌متری با سری بزرگ و دمی بلند و باریک است که در قسمت شمال شرقی اقیانوس آرام زیست می‌کند. این ماهی به گروهی از ماهی‌ها به نام کیمراها یا موش‌ماهی‌ها تعلق دارد که خویشاوندان نزدیک کوسه‌ها می باشند، به این علت بعضی اوقات با نام «کوسه‌های شبح» نیز شناخته خواهد شد.

زندگی در اعماق اقیانوس می‌تواند به‌معنی تنهایی مطلق باشد، به این علت هنگامی یکی از موجودات نر ساکن در اعماق جفتی اشکار می‌کند، باید او را نزدیک خود نگه دارد. موش‌ماهی خال‌خالی نر، همانند زیاد تر مهره‌داران دندان‌هایی در دهان دارد، اما برخلاف دیگر مهره‌داران، دارای دندان‌هایی نیز روی پیشانی خود است. پژوهشگران برای زمان‌ها نسبت به منشأ دندان‌های پیشانی موش‌ماهی کنجکاو بودند؛ به این علت در پژوهشی به سراغ بازدید این معما رفتند.

دندان‌های اضافی موش‌ماهی روی بخشی غضروفی به نام تناکولوم قرار دارند که در نرها از قابلیت ایستایی و منفعت گیری برای گرفتن ماده در طول جفت‌گیری برخوردار است. تعداد بسیاری از ماهی‌ها دارای اندام‌های چسبنده‌ای در نزدیکی لگن می باشند که برای نگه‌داشتن جفت در میانه عمل جفت‌گیری به کار می‌روال. موش‌ماهی خال‌خالی علاوه بر این اندام‌های لگنی، تناکولوم هم دارد و در طول جفت‌گیری باله‌ی سینه‌ای ماده را با تناکولوم می‌گیرد.

به‌گزارش ساینتیفیک‌امریکن، دانشمندان مدتی از وجود دندان‌های تناکولوم موش‌ماهی آگاه بودند، اما مطمعن نداشتند که منشأ دقیق این دندان‌ها چیست و چطور در این موقعیت غیرمعمول خارج از دهان شکل گرفته‌اند.

تعداد بسیاری از خویشاوندان نزدیک موش‌ماهی خال‌خالی شامل کوسه‌ها، اره‌ماهی‌ها و کیسه‌ماهی‌ها، دارای ساختارهایی دندان‌همانند در پوست خود می باشند که دنتیکل نامیده خواهد شد؛ این ساختارها از همان ماده‌ی دندان ساخته شده‌اند، اما دندان واقعی نیستند. سوال پژوهشگران این می بود که آیا دندان‌های پیشانی موش‌ماهی فقطً دنتیکل‌های پوست تغییرشکل‌یافته‌اند، یا منشأ و ساختاری شبیه دندان‌های درون دهان دارند؟

برای جواب، کارلی کوهن از دانشگاه واشنگتن و همکارانش روال رشد تناکولوم موش‌ماهی را با منفعت گیری از اسکن‌های میکروسی‌تی و مثالبرداری بافتی بازدید و سپس، گونه‌ی امروزی ماهی را با اجداد فسیلی آن قیاس کردند. پژوهشگران دریافتند که دندان‌های پیشانی موش‌ماهی دندان‌های واقعی می باشند؛ آن‌ها از ساختاری به نام لامینای دندانی رشد می‌کنند که در فک وجود دارد اما در دنتیکل‌های پوستی دیده نمی‌شود. پیش از این، لامینای دندانی جایی خارج از دهان مشاهده نشده می بود.

برخی پژوهشگران نیز می‌گویند گمان دارد که تناکولوم در اصل برای اهداف فرد دیگر تکامل یافته باشد، چون ماده‌های یکی از شاخه‌های موش‌ماهی‌ها تا این مدت باقی مانده تناکولوم را دارند که مشخص می کند این ساختار وقتی در هر دو جنس نر و ماده وجود داشته است؛ به این علت دندان‌های پیشانی امکان پذیر در ابتدا به‌گفتن سلاح دفاعی یا علامت هشدار تکامل یافته باشند.

کارلی کوهن در بیانیه‌ای مطبوعاتی فرمود: این ویژگی بسیار و شگفت‌انگیز، فرضیه‌ی دیرینه زیست‌شناسی تکاملی را که دندان‌ها فقطً ساختارهای دهانی می باشند، کاملاً به چالش می‌کشد. معلوم نیست این دندان‌ها بعداً در کجا ظاهر شوند.

پژوهش در نشریه PNAS USA انتشار شده است.