در سال ۱۴۰۵، پیک‌های موتوری بیشتر از هر زمان فرد دیگر به آیینه‌ای از حالت کلی اقتصاد شهری ایران تبدیل شده‌اند؛ شغلی که روزگاری به‌گفتن نماد انعطاف‌پذیری بازار کار و زمان‌های اقتصاد دیجیتال معارفه می‌شد، امروز در میانه فشارهای چندلایه اقتصادی، اجتماعی و امنیتی، با چالش‌های جدی بقا روبه رو است

پیک‌های موتوری که وقتی با افزایش تقاضای خرید آنلاین به‌اختصاصی در دوران همه‌گیری کرونا رونق گرفتند، اکنون با بازاری اشباع، درآمدهای ناپایدار و ریسک‌های چندگانه مواجه می باشند. بازدید‌های میدانی مشخص می کند تعداد بسیاری از فعالان این حوزه، سال ۱۴۰۵ را سخت‌ترین دوره کاری خود توصیف می‌کنند.

شرایط کاری سخت پیک‌های موتوری

داوود محمدی، رئیس اتحادیه حمل‌ونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران به تشریح چالش‌های صنف پیک‌های موتوری پرداخت  او گفت: پیک‌های موتوری امروز با مشکلات بسیاری از جمله نبوده است بیمه تامین اجتماعی، افت درآمد، رکود بازار و ضعف زیرساخت‌های شهری روبه رو‌اند و این مسائل علتشده شرایط کاری این صنف نسبت به قبل دشوارتر شود.

 ورود پلتفرم‌های آنلاین روال بازار را تحول داد

وی با اشاره به فعالیت پلتفرم‌های آنلاین در حوزه پیک موتوری افزود: ورود پیک‌های آنلاین بدون سازوکار اشکار، ساختار سنتی این صنف را دچار صدمه کرد. پیش از این، دفاتر پیک موتوری نظم مشخصی داشتند و نیروها در چارچوب ساعات کاری معین فعالیت می‌کردند، اما اکنون تعداد بسیاری از نیروها به‌صورت شناور و بدون ضمانت کاری ثابت فعالیت می‌کنند که این نوشته هم بر کیفیت خدمات و هم بر نظم شهری تاثییر گذاشته است.

محمدی در ادامه گفت: با گسترش فعالیت پلتفرم‌های آنلاین، تعداد بسیاری از دفاتر سنتی پیک موتوری عملاً بیکار شدند و حجم تماس‌ها و خواست‌ها افت محسوسی اشکار کرد. به حرف های او، در برخی دفاتر تعداد تماس‌های روزانه از نزدیک به ۷۰۰ مورد به کمتر از ۲۰۰ مورد رسیده است.

 نبوده است نظارت کافی بر فعالیت پیک‌های اینترنتی

رئیس اتحادیه حمل‌ونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران با انتقاد از نبوده است نظارت کافی بر فعالیت برخی پیک‌های اینترنتی به دیده بان ایران  او گفت: در تعداد بسیاری موارد افراد تنها با ثبت یک سیم‌کارت داخل این حوزه خواهد شد و هویت و محل سکونت آنها اشکار نیست. این نوشته می‌تواند مشکلاتی را برای شهروندان تشکیل کند و امکان پیگیری برخی تخلفات را دشوار سازد.

 محروم از حداقل امکانات رفاهی

وی این چنین به نبوده است امکانات رفاهی برای پیک‌های موتوری اشاره کرد و افزود: رانندگانی که ساعت‌های طویل در سطح شهر فعالیت می‌کنند، از حداقل امکانات رفاهی همانند سرویس بهداشتی یا محل استراحت مناسب برخوردار نیستند. این در حالی است که شرکت‌های فعال در این حوزه از زیرساخت‌های عمومی و اینترنتی سرزمین منفعت گیری گسترده‌ای دارند.

بیمه تامین اجتماعی، مطالبه مهم صنف

محمدی با اهمیت ترین مطالبه این صنف را برخورداری از بیمه تامین اجتماعی گفت و او گفت: پیک‌های موتوری با وجود فعالیت در شغلی پرخطر، هم چنان از بیمه مناسب برخوردار نیستند و اتحادیه طی سال‌های قبل چندین دفعه این نوشته را از سازمان تامین اجتماعی پیگیری کرده، اما تا این مدت نتیجه مشخصی حاصل نشده است.

او گفت: نبوده است امنیت شغلی و پشتیبانی‌های اجتماعی، بر کارکرد و اسایش روانی رانندگان تاثییر مستقیم دارد. هنگامی یک راننده از حداقل امکانات رفاهی و بیمه محروم باشد، طبیعی است که کیفیت خدمات و نظم ترافیکی نیز تحت تاثییر قرار گیرد.

 افزایش تعدیل نیرو و ورود افراد تازه

رئیس اتحادیه حمل‌ونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران درمورد حالت بازار کار این صنف نیز او گفت: در ماه‌های تازه و همزمان با افزایش تعدیل نیرو در شرکت‌ها، تعداد بسیاری از افراد برای تامین معیشت به شغل پیک موتوری روی آورده‌اند. با این حال، رکود اقتصادی علتشده مقدار خواست‌ها افت یابد و بازار کشش ورود نیروهای تازه را نداشته باشد.

وی تصریح کرد: تعداد بسیاری از افرادی که داخل این شغل خواهد شد، به علت مشکلات معیشتی و برای تامین هزینه‌های زندگی ناچار به فعالیت در این حوزه می باشند، اما حقیقت این است که حجم کار نسبت به قبل افت یافته و درآمدها نیز تحت سختی قرار گرفته است.

 درآمد پیک‌های موتوری زیر سختی هزینه‌ها

محمدی درمورد تعداد نیروهای فعال در این صنف در تهران او گفت: اکنون نزدیک به چهار تا پنج هزار نفر در قالب دفاتر پیک موتوری تحت پوشش اتحادیه تهران فعالیت می‌کنند.

وی درمورد درآمد پیک‌های موتوری نیز اظهار کرد: متوسط درآمد روزانه یک پیک موتوری نزدیک به یک میلیون تومان است، اما قسمت بسیاری از این مبلغ صرف هزینه بنزین، استهلاک موتور و کمیسیون می‌شود و در نهایت درآمد خالص راننده رقم بالایی نخواهد می بود.

 نرخ خدمات افزایش نداشته است

رئیس اتحادیه حمل‌ونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران در جواب به سوال دیده بان ایران  درمورد افزایش نرخ خدمات پیک موتوری او گفت: با وجود افزایش هزینه‌ها، تا بحال نرخ خدمات باربری و پیک موتوری افزایش اشکار نکرده است، چون شرایط اقتصادی جامعه ایجاب می‌کند همه قسمت‌ها برای عبور از حالت جاری همکاری کنند.

وی در آخر با اصرار بر لزوم حمایتاز رانندگان این صنف او گفت: پیک‌های موتوری و رانندگان وانت از اقشار ضعیف جامعه می باشند و تعداد بسیاری از آنها بعد‌انداز یا پشتوانه مالی ندارند. این افراد روزانه کار می‌کنند تا بتوانند هزینه همان روز زندگی خود را تامین کنند و ملزوم است مشکلات آنها به‌صورت واقعی به گوش مسئولان برسد.