یارانه ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی از اردیبهشت ۱۴۰۱ تا کنون بدون تحول مانده است؛ در حالی که تورم‌های سالانه در محدوده بالای ۴۰ درصد قرار داشته و اردیبهشت امسال تورم عمومی ۵۷.۷ درصد رسید. همین آمار کافی است تا بدانیم یارانه دیگر پشتیبانی خرج خانواده‌ها نیست. یقیناً دولت از سال قبل با پرداخت کالابرگ یک میلیون تومانی به ازای هر نفر، مقداری از سبد هزینه خانوارها را پوشش داده است.

سازمان هدفمندی می‌گوید که بر مبنای دهک‌بندی اراعه شده توسط وزارت رفاه، یارانه را واریز می‌کند؛ در حالی که به نظر می‌رسد وزارت رفاه، داده‌های متقن و کافی را برای محاسبه مقدار دارایی و توانایی مالی افراد به منظور برخورداری یا عدم برخورداری افراد از یارانه در اختیار ندارد.

داده‌ها کیفیت ملزوم را ندارد

در همین جهت به اذعان معاون وزیر رفاه، نمی‌توان فقط بر پایه حجم تراکنش‌ها درمورد حذف یا عدم حذف افراد تصمیم گرفت. یعقوب اندایش در این‌باره به ایسنا او گفت: یکی از با اهمیت ترین چالش‌های ما کیفیت داده‌ها است. در داده‌های بانکی و تراکنش‌های شاپرکی اشکار نیست همه تراکنش‌ها مربوط به مصرف خانوار باشد. امکان پذیر فردی مستاجر باشد و اجاره منزل خود را از طریق کارت بانکی پرداخت کند. امکان پذیر حساب تجاری و شخصی او با یکدیگر ادغام شده باشد. حتی امکان پذیر خریدی برای سازمان یا محل کار خود انجام داده باشد، اما آن خرید به نام شخص ثبت شده باشد.

به حرف های اندایش، به این علت نمی‌توان فقط بر پایه حجم تراکنش‌ها درمورد حذف یا عدم حذف افراد تصمیم گرفت. در حوزه املاک نیز محدودیت جدی وجود دارد. از نزدیک به ۶۰ میلیون ملک حاضر در سرزمین، تنها نزدیک به ۱۳ میلیون ملک دارای سند تک‌برگ می باشند و اطلاعات نسبتا کاملی درمورد آنها وجود دارد. درمورد قسمت بزرگی از املاک سرزمین تا این مدت اطلاعات جامع و دقیقی در دسترس نیست.

حذف یارانه صاحبان ماشین ۵ میلیاردی و مسکن ۵۰ میلیاردی

تا سال قبل دهک‌بندی، تنها معیار حذف یا برخورداری از یارانه می بود، اما از بهمن ۱۴۰۴ وزارت رفاه خبرداد که خانوارهای یک نفره با درآمد بیشتر از ۳۰ میلیون و خانوار دو نفره با درآمد بیشتر از ۳۶ میلیون تومان یا خانوارهایی با املاک بالای ۵۰ میلیارد و خودروهای بالای پنج میلیارد تومان، یارانه‌شان قطع می‌شود. قرار شده تصمیم نهایی بر پایه اطلاعات سازمان امور مالیاتی صورت گیرد.

سقف‌های ۳۰ و ۳۶ میلیون تومان برای حذف یارانه در شرایطی معین شده که درآمد قسمت قابل توجهی از خانوارهای ایرانی بیشتر از این رقم های است، اما تناسبی با تورم عمومی ندارد.

بر پایه تازه ترین گزارش سازمان هدفمندی یارانه‌ها، خرداد امسال ۲۸ میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۱۹ نفر در دهک‌های اول تا سوم مشمول دریافت یارانه ۴۰۰ هزار تومانی و ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر در دهک‌های چهارم تا نهم مشمول دریافت یارانه ۳۰۰ هزار تومانی بودند که جمعا ۷۳ میلیون و ۳۴۳ هزار و ۹۸۰ نفر را شامل می‌شود.

بدین ترتیب از جمعیت ۸۶ میلیون نفری سرزمین نزدیک به ۱۳ میلیون نفر یارانه دریافت نمی‌کنند. طبیعتا این افراد افرادی می باشند که درآمد بیشتر از سقف مصوب، ماشین بالای پنج میلیارد تومان یا مسکن بالای ۵۰ میلیارد تومان در اختیار دارند. حذف یارانه پولدارها از مرداد و شهریور سال قبل بر پایه داده‌های پایگاه رفاه ایرانیان و قرار گرفتن در دهک‌های هشتم تا دهم اغاز شد.

پرتاب به دهک‌های بالا و قطع یارانه

اما آن‌طور که تعداد بسیاری افراد خارج از لیست یارانه‌بگیران گفتن می‌کنند مطابق شاخص‌های تازهِ توانایی مالی باید یارانه نقدی به آنها تعلق بگیرد. به طور مثال در مواردی گفتن می‌شود مجموع قیمت آپارتمان و ماشین فلان خانوار به ۱۰ میلیارد تومان نمی‌رسد و درآمد ماهیانه آنها نیز کمتر از ۳۶ میلیون تومان است، اما وزارت رفاه آنها را در دهک‌های بالای درآمدی قرار داده و یارانه‌شان قطع شده است.

اتفاقی که سال قبل برای تعداد بسیاری از خانوارها افتاد این می بود که از دهک‌های پایین درآمدی به دهک‌های ۸ تا ۱۰ پرتاب و یارانه‌شان قطع شد. یقیناً حرف های می‌شود برخی افراد که با مسائلی همانند معلولیت یا بیماری خاص مواجهند، ولو در دهک‌های ۸ تا ۱۰ قرار داشته باشند هم‌چنان مشمول دریافت یارانه می باشند.

احمد میدری ـ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به دریافت “کدملی خانواده‌های دارای بیماران خاص و معلول” از نهادهای وابسته حرف های که حذف یارانه این گروه و مددجویان بهزیستی و کمیته امداد غیرممکن است و آنان مشمول حذف نخواهند می بود.

معترضین به دهک‌بندی خانوار، سهام عدل، تحت پوشش قرار گرفتن نهادهای حمایتی، یارانه پشتیبانی معیشتی و کالابرگ الکترونیک می‌توانند به سامانه‌های معارفه شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله hemayat.sfara.ir یا hemayat.mcls.gov.ir مراجعه یا با شماره تلفن ۰۲۱۶۳۶۹ مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تماس بگیرند. اگر اعتراض آنها پذیرفته شود دهک‌بندی‌شان اصلاح خواهد شد.