مغز چگونه می‌فهمد باید فرمان عطسه بدهد یا سرفه؟

کشف نورون‌های جداگانه برای عطسه و سرفه در مغز موش‌ها

دانشمندان با انجام مطالعه‌ای بر روی موش‌ها، سلول‌های عصبی مخصوص را کشف کرده‌اند که سیگنال‌های عطسه و سرفه را به طور جداگانه به مغز منتقل می‌کنند. این یافته‌ها می‌تواند مبنای توسعه درمان‌های جدید و بهبود‌یافته برای بیماری‌هایی نظیر آلرژی و سرفه‌های مزمن قرار گیرد.

به گزارش نشریه نیچر، محققان نورون‌های موجود در مجرای بینی و راه‌های هوایی موش‌ها را بر پایه کانال‌های یونی پروتئینی بر روی سطح سلولی دسته‌بندی کردند. برای شناسایی نورون‌های مسئول عطسه، موش‌ها در معرض ترکیبات مختلفی قرار گرفتند که هر یک فعال‌کننده نوع خاصی از کانال یونی شناخته می‌شوند.

وقتی ماده‌ای به نام BAM 8-22 باعث عطسه در موش‌ها شد، محققان متوجه شدند که این ترکیب فعال‌کننده کانال یونی به نام است. با حذف این کانال از نورون‌های عطسه و ابتلا موش‌ها به آنفلوانزا، موش‌ها بیمار شدند اما عطسه نکردند. حتی در غیاب نورون‌های عطسه، موش‌ها همچنان واکنش‌های سرفه‌مانند به عفونت نشان دادند.

محققان با روش مشابه، پاسخ سرفه را به گروه‌ی از نورون‌ها در نای ردیابی کردند که ماده شیمیایی سیگنال‌دهنده سوماتوستاتین را ترشح می‌کنند. کین لیو، عصب‌شناس و از نویسندگان مطالعه در دانشگاه واشنگتن سنت لوئیس، می‌گوید ویروس‌ها به سرعت تکامل می‌یابند و این می‌تواند دلیل وجود دو سیستم جداگانه برای تشخیص و پاک‌سازی آن‌ها از مجاری هوایی باشد.

لیو و همکارانش اکنون می‌خواهند بفهمند پس از فعال شدن این نورون‌ها چه اتفاقی می‌افتد و چه سیگنال‌هایی به مغز ارسال می‌شود. او گمان دارد این سیگنال‌ها به مرکز کنترل تنفس مغز می‌رسند و الگو‌های تنفسی را دگرگون کرده تا سرفه یا عطسه را شکل دهند.

پاتریک ارنفورس، عصب‌شناس موسسه کارولینسکا استکهلم، چالش مهم بعدی را بررسی وجود مجموعه‌های مشابه نورون در انسان می‌داند. شواهد اولیه وجود آن‌ها را می‌کند اما تحقیقات بیش‌تری ضروری است. استفان لیبرلز از دانشکده پزشکی هاروارد نیز معتقد است که اکثر پاسخ‌های حسی توسط دسته‌های متعدد نورون تشکیل شده و عطسه و سرفه احتمالا از همین قاعده پیروی می‌کنند.

متیو دریک، متخصص ریه در دانشگاه علوم و بهداشت اورگان پورتلند، اشاره می‌کند که سرفه می‌تواند به حد پایدار برسد و کیفیت زندگی را از بین ببرد، در حالی که پزشکان گزینه‌های درمانی خوبی ندارند. مواد افیونی مانند کدئین موثر‌ترین دارو‌های موجود هستند اما خواب‌آوری شدید و اعتیادآوری دارند. دریک امیدوار است با ورود درمان‌های جدید، نگرش پزشکی نسبت به درمان سرفه دگرگون شود. این مطالعه در مجله سل منتشر شده است.