انقراض کرکس‌ها در هند باعث مرگ ۵۰۰ هزار نفر در پنج سال شد
به گزارش آینده، اقتصاددانان بر اساس مطالعاتی در هند رقم بسیار بالایی را برای پیامد‌های ناپدید شدن کرکس‌ها ارایه کرده‌اند. این پژوهش‌ها نشان می‌دهد که از بین رفتن ناگ‌هانی کرکس‌ها از نزدیک به دو دهه پیش، منجر به مرگ نیم میلیون انسان در طول پنج سال شده است.
تحقیقات مشخص کرده که فقدان کرکس‌ها باعث شده لاشه‌های پوسیده دام‌ها که پیش‌تر توسط این پرندگان خورده می‌شدند، آبراه‌ها را آلوده کنند و به غذا برای سگ‌های وحشی تبدیل شوند که می‌توانند ناقل بیماری هاری باشند. آنانت سودارشان، استاد اقتصاد در دانشگاه وارویک و از نویسندگان مقاله مرتبط، می‌گوید این یک شوک بهداشتی بسیار منفی بود.
این یافته‌ها پیامد‌های ناخواسته انقراض حیات وحش را به ویژه برای گونه‌هایی که نقش کلیدی در اکوسیستم ایفا می‌کنند، آشکار می‌سازد. اقتصاددانان به اندازه‌گیری می‌زان چنین تأثیراتی می‌پردازند. برای مثال، مطالعه‌ای در ایالات متحده نشان داده که از بین رفتن درختان ناشی از بیماری زبان گنجشک، نرخ مرگ و میر انسان‌ها بر اثر بیماری‌های قلبی-عروقی و تنفسی را افزایش داده است.
محققان در ایالت ویسکانسین دریافتند که وجود گرگ‌ها، برخورد وسایل نقلیه با گوزن‌ها را یک‌چهارم کاهش می‌دهد و سود اقتصادی‌ای ایجاد می‌کند که ۶۳ برابر بیش‌تر از هزینه‌های ناشی از کشته شدن دام توسط گرگ‌هاست. ایال فرانک، اقتصاددان دانشگاه شیکاگو، تأکید می‌کند تنوع زیستی و کارکرد اکوسیستم برای انسان حیاتی است.
هندوستان زمانی محل زندگی ده‌ها میلیون کرکس بود. دکتر سودارشان که در دهلی نو بزرگ شده، خاطره دارد که گله‌های بزرگی از کرکس‌ها را در مسیر مدرسه می‌دید. او می‌گوید رودخانه پر از کرکس‌های عظیم‌الجثه بود که پایین می‌آمدند و لاشه‌ها را می‌خوردند. سپس آن‌ها به سرعت ناپدید شدند.
سال‌ها مرگ کرکس‌ها یک راز باقی ماند تا اینکه در سال ۲۰۰۴ می‌لادی دانشمندان متوجه شدند داروی ضد‌الت‌هابی دیکلوفناک که بر روی گاو‌ها مصرف می‌شود، برای کرکس‌ها به شدت سمی است. یک دهه پیش از آن، حق ثبت اختراع این دارو منقضی شده و نسخه‌های ارزان‌تر آن در دسترس دامپروران قرار گرفت. حامیان محیط زیست تلاش کردند تا مصرف آن در دامپروری ممنوع شود و در سال ۲۰۰۶ در این زمینه موفق شدند، اما تا آن زمان بیش از ۹۵ درصد جمعیت کرکس‌های هندی از بین رفته بود و از نظر اکوسیستم به طور عملی منقرض محسوب می‌شدند.
دکتر فرانک و دکتر سودارشان برای بررسی پیامد‌های این پدیده بر زندگی انسان‌ها، ابتدا از نقشه‌های محدوده مصرف دیکلوفناک استفاده کردند تا مشخص کنند کرکس‌ها کجا زندگی می‌کردند و کجا نه. مقایسه نرخ مرگ و میر انسان بین این مناطق معیار کلیدی بود، زیرا مناطقی که هرگز جمعیت قابل‌توجه‌ی از کرکس‌ها نداشته‌اند، به عنوان گروه کنترل برای آزمایش طبیعی ناشی از دیکلوفناک عمل می‌کردند.
وقتی اقتصاددانان به داده‌های ترسیم‌شده بر روی نمودار دقت کردند، تقریبا نمی‌توانستند باور کنند که نتایج تا چه حد با پیش‌بینی‌های بر اساس گزارش‌ها مطابقت دارد. در مناطقی که کرکس‌ها زندگی می‌کردند، یک سال بعد از افت قیمت دیکلوفناک، نرخ مرگ و میر انسان در سال ۱۹۹۴ آغاز به افزایش کرد و این روند صعودی در سال‌های بعد ادامه یافت. در مقابل، در مناطقی که محل زندگی کرکس‌ها نبودند، نرخ مرگ و میر به طور قابل‌توجه‌ی ثابت ماند.
اقتصاددانان برای تأیید نتایج، شواهد دیگری مانند تغییرات در کیفیت آب و فروش واکسن‌های هاری را نیز بررسی کردند. در پاکستان و نپال نیز پرندگان توسط دیکلوفناک از بین رفته‌اند. دانشمندان می‌گویند در نپال، جایی که ممنوعیت مصرف دیکلوفناک در دامپروری موثر‌تر بوده، جمعیت کرکس‌ها طی هفت سال گذشته به طور قابل‌توجه‌ی افزایش یافته است. دانشمندان هشدار می‌دهند که دولت‌های اروپایی و جنوب آسیایی تا به امروز دارو‌های دامپروری را به اندازه کافی برای محافظت از کرکس‌ها تنظیم نکرده‌اند.
کرکس‌ها در آفریقا بیش‌تر قربانیان ناخواسته لاشه‌های مسموم می‌شوند که برای کشتن شکارچیان غیر‌قانونی مانند شیر و کفتار طراحی شده‌اند و جمعیت آن‌ها در آنجا نیز به شدت کاهش یافته است. در آمریکای شمالی جمعیت کرکس‌ها به طور کلی پایدار است یا در حال افزایش است، اگرچه جمعیت کرکس‌ها در کالیفرنیا همچنان به شدت در معرض خطر قرار دارد.