متخصص پزشکی ورزشی: چرا ترازو با وجود ورزش ثابت میماند و چه شاخصهای واقعی پیشرفت را آشکار میکنند
به گزارش آینده ریحانه خزایی متخصص پزشکی ورزشی در گفتگو با برنامه به زندگی سلام کن رادیو سلامت بر چالش رایج میان افراد فعال بدنی تمرکز کرد که چرا مردان و زنان با پایبندی به برنامههای تمرینی همچنان با ثبات وزن روی ترازو روبرو میشوند.
خزایی اصل بنیادین مدیریت وزن را در ایجاد کسری انرژی خلاصه کرد که در آن مصرف کالری بدن باید از دریافت آن از طریق غذا فراتر رود اما تأکید کرد که محاسبه ساده کالریها گمراهکننده است زیرا شدت و مدت زمان تمرین نقش تعیینکنندهای در میزان انرژی سوزاندهشده ایفا میکند و بیست دقیقه پیادهروی آرام اثر مترادفی با بیست دقیقه تمرین هوازی با شدت متوسط یا بالا از منظر متابولیک ندارد.
نکته ظریفتری که این متخصص به آن اشاره کرد پدیده جبران کالری پس از فعالیت است زیرا بسیاری از افراد با توهم سوختن کالری بالا دچار افزایش اشتها شده و حجم غذای مصرفی را به حدی افزایش میدهند که کل کسری انرژی را خنثی میکند در عین حال خستگی ناشی از تمرین میتواند سطح تحرک عفونی در طول روز را کاهش دهد و چرخه انرژی را به نفع ذخیرهسازی سوق دهد.
ترازو به عنوان ابزار سنجش تکبعدی ناخالص است چرا که افزایش توده عضلانی نوسانات آب بدن و تغییرات هورمونی به ویژه در زنان میتواند رقم نمایش داده شده را ثابت نگه دارد در حالی که ترکیببندی بدن در حال تغییر به نفع سلامت است بنابراین تمرکز صرف بر عدد وزن اشتباه استراتژیک محسوب میشود.
برای ارزیابی دقیق پیشرفت خزایی توصیه کرد که به جای تکیه بر ترازو از ترکیبی از اندازهگیری دور کمر آنالیز ترکیبات بدن و ردیابی تغییرات قدرت و آمادگی بدنی استفاده شود زیرا این شاخصها تصویر واقعبینانهتری از سازگاریهای فیزیولوژیک ارائه میدهند و انگیزه را بر پایه دادههای ملموس تقویت میکنند.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که افراد با درک این مکانیسمها از چرخه ناامیدی خارج شده و به تدریج برنامههای خود را بر اساس پاسخهای بدنی بهینه میکنند تا به نتایج پایدار برسند.
قدم اول در مسیر سلامت همواره حیاتیترین گام است و درک علم محور فرآیند کاهش وزن مانع از قضاوتهای پیشزمانانه میشود تا تداوم و صبر به ثمر بنشیند.




