مستند سفید ناب پرترهای از پرویز فنیزاده در سینماتک خانه هنرمندان ایران به نمایش در میآید
به گزارش آینده، سلسله جلسات نمایش فیلمتئاترها در سینماتک خانه هنرمندان ایران با برنامه شصتوچهارمین خود به فضای متفاوتی از تاریخ هنرنمایی میپردازد. این بار نگاه مستندسازی به سوی زندگی و آثار زندهیاد پرویز فنیزاده معطوف شده تا از دریچه تصاویر آرشیوی بکر، لایههای پنهان یک هنرمند فقید را آشکار سازد.
مستند سفید ناب که به کارگردانی فرناز تبریزی و پوریا نوری در شصت دقیقه تدوین شده، نخستین اثر از سری سوم بسته مستندهایی درباره تئاتر ایران محسوب میشود. این پروژه با همکاری مشترک انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر و سینماتک خانه هنرمندان ایران شکل گرفته تا جای خالی مستندسازی در حوزه تئاتر را تا حدی پر کند.
انتخاب پرویز فنیزاده به عنوان موضوع این اثر مستند، اشارهای آشکار به جایگاه او در تاریخ نمایش ایران است. تصاویر آرشیوی که تا پیش از این در دسترس عموم نبوده، اکنون در بستر روایی سینمایی گردآوری شدهاند تا مخاطب را با جنبههای کمتر شناختهشده از زندگی هنری این بازیگر و کارگردان فقید آشنا سازند. نگاه دو کارگردان به آرشیو، فراتر از یک ثبت ساده، به پرترهسازی چندبعدی میپردازد.
برگزاری نشست نقد و تحلیل پس از نمایش با حضور رمتین شهبازی، مدرس و منتقد تئاتر، لایه دومی به این برنامه اضافه میکند. این جلسه فرصت میسازد تا ابعاد زیربنایی اثر، رویکرد مستندسازی و جایگاه فنیزاده در جریان تئاتر ایران از منظر نقد معاصر مورد بررسی قرار گیرد. تعامل بین فیلم و گفتگو، تجربه مخاطب را از تماشاگری غیرفعال به مشارکت در خوانش متن باز میکند.
زمانبندی این برنامه در روز چهارشنبه چهارم آذر از ساعت هفده در سالن ناصری، تداعیکننده سنت جلسات تخصصی سینماتک است که سالهاست بستر سینما، تئاتر و نقد را فراهم میآورد. حضور منتقدان، پژوهشگران و علاقهمندان در این فضا، تداوم دیالوگ بین و حال را در حوزه هنرهای نمایشی تضمین میکند.
این نمایش نه تنها خاطرهی یک هنرمند را زنده نگه میدارد، بلکه الگویی برای مستندسازی هنری در ایران ترسیم میکند که در آن آرشیو، روایی و نقد در یک بستر واحد همزیستی میکنند. تجربه سفید ناب میتواند پیشقدمی باشد برای پروژههای آتی که تاریخ تئاتر ایران را با ابزارهای سینمایی بازآفرینی کنند.
سازماندهی این جلسه در چارچوب سری سوم بسته مستندهای تئاتر ایران، تداعیکننده تلاشهای پیوسته برای پر کردن خلأ مستندسازی در عرصه هنرهای نمایشی است. دو سری قبلی این بسته، زمینهساز رویکردی شد که اکنون با تمرکز بر های کلیدی، عمق تاریخی را با زبان سینمایی بازسازی میکند.
فرناز تبریزی و پوریا نوری با انتخاب روش پرترهسازی، فراتر از زندگینامهنویسی خطی حرکت کردهاند. تدوین تصاویر آرشیوی بکر در بستر روایی معاصر، تقابلی را میان گذشته و حال برقرار میسازد که مخاطب را در جریان تحول تئاتر ایران غرق میکند. این رویکرد، مستند را از یک اثر خاطرهانگیز به یک سند تاریخی ارتقا میبخشد.
حضور رمتین شهبازی در نشست پس از نمایش، ضمانت تحلیل ژرفی است که فراتر از بررسی فنی، به لایههای اجتماعی و فرهنگی اثر میپردازد. نگاه منتقدی که هم مدرس است و هم منتقد، پلهای ارتباطی بین الأكاديمية و جامعه هنری را تقویت میکند و خوانشهای چندوجهی را فراهم میآورد.
سالن ناصری به عنوان میزبان این رویداد، ادامهدهنده سنت فضایی است که سالها بستر تعامل میان سینما، تئاتر و نقد بوده است. انتخاب این مکان، پیامدهای نمادین دارد که فراتر از یک مکان فیزیکی، نماد تداوم گفتگوی میاننسلی در هنرهای نمایشی ایران محسوب میشود.
انتشار تصاویر آرشیوی که تا پیش از این در مخازین خصوصی یا ارشیوهای محدود بایسته بوده، عامة مخاطبان، ارزش افزودهی این مستند است. این مواد بصری، شاهدی بر تحولات سبک بازی، طرازی صحنه و فضای اجتماعی تئاتر ایران در دوران فعالی فنیزاده میباشند.
برگزاری چنین برنامههایی در تقویم سینماتک خانه هنرمندان، نشاندهنده التزام این موسسه به حفظ میراث هنری و انتقال آن به نسلهای جدید است. تداوم این جلسات، بستر لازم برای پژوهش، نقد و آموزش را در حوزه تئاتر فراهم میآورد و از فرسودگی حافظه جمعی جلوگیری میکند.



