لاک‌پشت غول گالاپاگوس صدساله برای اولین بار مادر شد

لاک‌پشت غول گالاپاگوس در صدسالگی برای نخستین بار به مادگی رسید

«مامی»، لاک‌پشت غول‌پیکر گالاپاگوس که نزدیک به یک قرن در باغ‌وحش فیلادلفیا سر می‌برد، اکنون در صد سالگی برای اولین بار مادر شده است؛ رویداد نادری که توجه محققان و دوست‌داران حیات وحش را به خود جلب کرده است.

مامی از سال ۱۹۳۲ در این مجموعه زندگی می‌کند و پاییز گذشته ۱۶ تخم گذاشته است. از میان این تخم‌ها، چهار مورد بارور شده و جوجه‌ها با موفقیت خارج شده‌اند. این اولین بار است که لاک‌پشتی از این گونه در باغ‌وحش فیلادلفیا — که سابقه فعالیت آن به سال ۱۸۷۴ بازمی‌گردد — به زادآوری موفق رسیده است.

«آبرازو»، پدر بچه‌ها، لاک‌پشت نر هم‌سن‌و‌سال مامی است و در این موفقیت نقش مهمی ایفا کرده است. هر دو لاک‌پشت متعلق به زیرگونه‌ی نادر «سانتا کروز غربی» هستند و کهن‌سال‌ترین ساکنان فعلی باغ‌وحش محسوب می‌شوند. با این حال، لاک‌پشت‌های گالاپاگوس می‌توانند تا ۲۰۰ سال عمر کنند، بنابراین مامی و آبرازو همچنان در میانه عمر طبیعی خود به سر می‌برند.

به گزارش نیویورک تایمز، نخستین نوزاد در ۲۷ فوریه از تخم بیرون آمد و سه نوزاد دیگر در عرض چند روز متولد شدند. آخرین جوجه در ۶ مارس به دنیا آمد. کمبود فاصله زمانی بین تولدها، نشان‌دهنده مراقبت دقیق و شرایط پایدار محیط پرورش است.

برنامه معرفی نوزادان به بازدیدکنندگان از ۲۳ آوریل آغاز می‌شود. لورن آگوستین، مدیر بخش خزندگان و دوزیستان باغ‌وحش، وضعیت آن‌ها را «بسیار خوب» توصیف کرده و خبر داده: «آن‌ها تقریباً به اندازه یک توپ تنیسند و واقعاً پرانرژی می‌باشند.»

اما ارزش تولد این نوزادان فراتر از شادی عمومی در جایگاه حفاظتی گونه نهفته است. بر اساس گزارش اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، لاک‌پشت‌های سانتا کروز غربی در خطر انقراض جدی به سر می‌برند. پیش از این تولد، تنها ۴۴ نمونه از این در تمام باغ‌وحش‌های ایالات متحده وجود داشتند.

به دلیل عظمت جثه والدین، امکان نگهداری نوزادان در کنار آن‌ها وجود ندارد. آبرازو حدود ۱۸۶ کیلوگرم و مامی ۱۲۷ کیلوگرم وزن دارند. هرگونه برخورد تصادفی با این جانداران عظیم برای جوجه‌های ریز بسیار خطرناک است.

آبرازو پیش از این نیز سابقه پدری داشته است. در سال ۲۰۱۱، پنج نوزاد از او در باغ‌وحش ریوربنکس کارولینای جنوبی متولد شدند؛ تولدی که مدتی بعد کشف گردید.

لاک‌پشت‌های گالاپاگوس می‌توانند تا ۲۰۰ سال عمر کنند

انتقال آبرازو به باغ‌وحش فیلادلفیا با نظر انجمن باغ‌وحش‌ها و آکواریوم‌ها انجام شده بود. این نهاد تخصصی، او را از نظر ژنتیکی جفت مناسبی برای مامی تشخیص داده بود. پس از آشنایی در سال ۲۰۲۲، مامی در سال ۲۰۲۳ چهار دوره تخم‌گذاری داشت. سه دوره اول ناموفق بود، اما در نوبت چهارم تخم‌ها قابلیت زیستی داشتند و به درستی رشد کردند.

تیم باغ‌وحش پس از تخم‌گذاری، تخم‌ها را وزن و اندازه‌گیری کرده و در دماهای مختلف در دستگاه انکوباتور قرار دادند. دمای بالاتر معمولاً منجر به تولد نوزاد ماده و دمای پایین‌تر به نوزاد نر می‌شود. در نتیجه این فرآیند، هر چهار نوزاد تازه متولد شده ماده هستند و سه تخم دیگر همچنان در مرحله انکوباسیون به سر می‌برند.

برنامه باغ‌وحش این است که نوزادها دست‌کم پنج سال در اسارت بمانند. سپس با همکاری انجمن تخصصی، در مورد آینده آن‌ها تصمیم‌گیری خواهد شد. احتمال دارد برخی به باغ‌وحش‌های دیگر منتقل شوند یا در صورت فراهم بودن شرایط، در زیستگاه طبیعی خود در جزایر گالاپاگوس رها گردند.

با این حال، بازگشت به طبیعت نیز ریسک‌هایی دارد. ریچل متز، معاون رفاه حیوانات باغ‌وحش فیلادلفیا، هشدار می‌دهد که این لاک‌پشت‌ها در طبیعت با تهدیدهای جدی نظیر بلایای طبیعی، بیماری، تغییرات اقلیمی و گونه‌های مهاجم روبرو هستند.

جمعیت لاک‌پشت‌های گالاپاگوس در گذشته به صدها هزار عدد می‌رسید، اما شکار انسان باعث کاهش چشمگیر شد. برنامه‌های حفاظتی در نیم قرن گذشته باعث افزایش جمعیت تا حدود ۱۷ هزار نفر شده است.

در مورد زیرگونه سانتا کروز غربی، آمار دقیقی در دست نیست، اما استیون بلیک، زیست‌شناس دانشگاه سنت‌لوئیس، جمعیت آن را در محدوده چند هزار تخمین می‌زند. به گفته او، نشانه‌هایی از رشد جمعیت این زیرگونه دیده می‌شود. محققان دیگر نیز معتقدند تولد این نوزادها فرصتی بی‌نظیر برای پژوهش فراهم آورده است، چرا که هر لاک‌پشت اهمیت زیادی دارد.

تولید مثل در صدسالگی برای لاک‌پشت‌های غول‌پیکر گالاپاگوس امری نامتعارف نیست. دکتر بلیک با اشاره به این نکته می‌گوید اگرچه تولد چند نوزاد در یک باغ‌وحش احتمالاً تأثیر مستقیمی بر نجات گونه در طبیعت نخواهد داشت، اما نباید اهمیت نمادین آن را دست‌کم گرفت.

بلیک می‌افزاید: «هر یک از این رویدادها می‌تواند در شکل‌گیری حس حیرت و بیداری حس مسئولیت در برابر طبیعت نقش داشته باشد. اگر مردم با دیدن یک لاک‌پشت صدساله که برای نخستین بار مادر شده تحت تأثیر قرار گیرند، احتمالاً نگاهشان به جهان دگرگون خواهد شد.»