شرکت آنتروپیک روز جمعه خبرداد به جستوجو دریافت دستور رسمی از دولت ایالات متحده، دسترسی به مدل‌های Fable 5 و Mythos 5 را موقتاً متوقف کرده است. این دو مدل گسترش یافتهترین سامانه‌های هوش مصنوعی این شرکت محسوب خواهد شد و به‌تازگی در مرکز دقت رسانه‌ها و کارشناسان امنیت سایبری قرار گرفته بودند.

دولت آمریکا خواستار جلوگیری از دسترسی اتباع خارجی به این مدل‌ها شده است. آنتروپیک می‌گوید برای مطمعن از مراعات این دستور، ناچار شده دسترسی به این مدل‌ها را برای همه کاربران متوقف کند.

بر پایه گزارش‌های منتشرشده، مقام‌های آمریکایی دلواپس می باشند که برخی از قابلیت‌های پیشرفته این مدل بتواند برای کشف صدمه‌پذیری‌های نرم‌افزاری یا تحلیل زیرساخت‌های حساس مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

ماجرای Mythos چیست؟

نام Mythos نخستین بار در اغاز سال ۲۰۲۶ نقل شد وقتی که آنتروپیک خبرداد این مدل توانمندیهای کم‌سابقه‌ای در حوزه امنیت سایبری از خود نشان داده است.

به حرف های شرکت، Mythos قادر می بود صدمه‌پذیری‌های ناشناخته نرم‌افزاری را شناسایی کند. قابلیتی که از یک سو می‌تواند به تحکیم امنیت زیرساخت‌های دیجیتال پشتیبانی کند و از نظر دیگر در صورت سوءاستفاده، امکان کشف نقاط ضعف سامانه‌های حساس را فراهم می‌کند. به همین علت نسخه اولیه این مدل تنها در اختیار گروه محدودی از سازمان‌ها و شرکت‌های فناوری قرار گرفت.

چند روز پیش آنتروپیک نسخه‌ای عمومی‌تر از این فناوری را با نام Fable 5 انتشار کرد. این مدل بر پایه همان معماری گسترش یافته می بود اما با محدودیت‌های سختگیرانه برای جلوگیری از سوءاستفاده در حوزه‌هایی همانند امنیت سایبری و سلاح‌های زیستی اراعه شد.

هرچند آنتروپیک پافشاری کرده که Fable 5 با لایه‌های متعدد حفاظتی اراعه شده و تعداد بسیاری از خواست‌های پرخطر را رد می‌کند، اما انگارً این ضمانت‌ها برای از بین بردن نگرانی نهادهای دولتی کافی نبوده است. در سال‌های قبل محدودیت‌های صادراتی عمدتاً بر تراشه‌های پیشرفته و سخت‌افزارهای مرتبط با هوش مصنوعی متمرکز می بود. اکنون اما به نظر می‌رسد خود مدل‌های هوش مصنوعی نیز به موضوعی مرتبط با امنیت ملی تبدیل شده‌اند.

آنتروپیک با تصمیم دولت آمریکا موافق نیست و در بیانیه‌ای اظهار کرده که شواهد اراعه‌شده برای این عمل کافی نبوده است. این شرکت پافشاری کرده که مدل‌های مورد نظر پیش از انتشار کردن تحت آزمایش‌های گسترده ایمنی قرار گرفته‌اند و محدودیت‌های بسیاری برای جلوگیری از سوءاستفاده در آن‌ها وجود دارد.

این شرکت این چنین حرف های است فکر می‌کند بخشی از نگرانی‌های نقل‌شده ناشی از سوءبرداشت باشد و امیدوار است بتواند در آینده نزدیک دسترسی به این مدل‌ها را مجدد برقرار کند.

اهمیت این اتفاق فراتر از آنتروپیک است. طی سال‌های قبل دولت آمریکا عمدتاً صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی را محدود می‌کرد، اما اکنون به نظر می‌رسد خود مدل‌های هوش مصنوعی نیز به گفتن دارایی‌های راهبردی و حساس در نظر گرفته خواهد شد.

تعداد بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند این تصمیم می‌تواند اغاز مرحله جدیدی از رقابت ژئوپلیتیکی بر سر هوش مصنوعی باشد. مرحله‌ای که در آن دولت‌ها نه‌تنها بر سخت‌افزار، بلکه بر دسترسی به گسترش یافتهترین مدل‌های هوش مصنوعی نیز نظارت خواهند کرد.

در این چنین شرایطی، سوال مهم این است که آیا هوش مصنوعی به فناوری‌ای شبیه فناوری هسته‌ای یا رمزنگاری پیشرفته تبدیل خواهد شد که دسترسی به آن بیشتر از پیش تحت کنترل دولت‌ها قرار می‌گیرد یا خیر.