در یک او گفت‌وگوی صمیمی و گسترده در جشنواره فیلم نیویورک، مارتین اسکورسیزی و جعفر پناهی درمورد آینده سینمای ایران و عوامل پیروزی آن سخن انها گفتند.

بعد از آنکه در ابتدا وجود جعفر پناهی به علت مشکلات مربوط به ویزا لغو شده می بود، تماشاگران جشنواره فیلم نیویورک روز جمعه ناظر او گفت‌وگویی گرم و عمیق بین این دو چهره بزرگ سینمای جهان در سالن «والتر رید» بودند. در این نشست، پناهی با همراهی مترجمش درمورد مسیر کاری خود، سال‌هایی که ناچار به فیلم‌سازی پنهانی بوده، و تازه ترین اثرش با گفتن «یک تصادف ساده» – برنده نخل طلای کن – سخن بگویید کرد.

این فیلم نخستین تاثییر بلند پناهی بعد از ماه‌ها زندان در سال ۲۰۲۳ است؛ مجازاتی که به‌علت انتقاد از حکومت ایران برای او رقم خورد. او همانند چند سال تازه، ناچار شد فیلم را به طور مخفیانه بسازد. این تاثییر از توانایی‌های شخصی پناهی در زندان الهام گرفته است.

تبعید ناخواسته هنرمندان ایرانی

در قسمت پایانی او مباحثه، اسکورسیزی از پناهی درمورد آینده سینمای ایران سوال کرد؛ به‌اختصاصی در شرایطی که برخی فیلم‌سازان برجسته ایرانی همانند بهمن قبادی و محمد رسول‌اف سرزمین را ترک کرده‌اند یا در تبعید زندگی می‌کنند.

پناهی در جواب او گفت:«بعد از انقلاب، موج‌های پی‌درپی مهاجرت و در واقع تبعید اجباری اغاز شد. تعداد بسیاری از بازیگران و کارگردانانی که در اوج دوران کاری‌شان بودند، ناچار به ترک ایران شدند. این روال به مرور شدت گرفت و در سال‌های نخست بعد از انقلاب واقعاً تحملش سخت می بود. تقریباً همه ستون‌های مهم سینمای ایران از سرزمین خارج شدند. من دلم برای فیلم‌هایی که می‌توانستند در ایران بسازند و ساخته نشدند، تنگ شده است. برخی توانستند بمانند و کار کنند، اما عده‌ای همانند من نمی توانند سرزمین را ترک کنند.»

پناهی که در ۱۵ سال تازه چندین دفعه بازداشت و ممنوع‌الکار شده، پافشاری کرد که تصمیم خروج از ایران را ندارد و هم چنان در کشورش کار خواهد کرد.

«من نه شجاعتش را دارم و نه توانش را که از ایران بروم و در خارج بمانم. من مانده‌ام و قرار است در همان‌جا کار کنم. اما چیزی که علتدلگرمی است این است که نسل جدیدی از فیلم‌سازان در حال ظهورند که بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران را می‌سازند. آن‌ها دیگر سانسور را نمی‌پذیرند و پنهانی فیلم می‌سازند. اکنون در حلقه‌های سینمایی ایران همه درمورد آن‌ها سخن بگویید می‌کنند و جدی‌شان می‌گیرند؛ اتفاقی که تا چند سال پیش غیرممکن می بود.»

او افزود:«ما دلواپس آینده سینمای ایران نیستیم، اما دلمان می‌خواهد دوستانی که رفته‌اند، روزی برگردند. محمد رسول‌اف هم در تلاش است راهی برای برگشت و کار در سرزمین خودش اشکار کند.»

دعوت اسکورسیزی از پلتفرم‌ها برای حمایتاز فیلم‌های ایرانی

در ادامه، اسکورسیزی که مدام تحسین‌گر سینمای پناهی بوده، بر لزوم حمایتجهانی از فیلم‌سازان ایرانی پافشاری کرد و او گفت:«باید از سوی نظام توزیع بین‌المللی، پلتفرم‌های استریم و جشنواره‌های جهانی از این فیلم‌ها حمایتشود تا ما بتوانیم آن‌ها را ببینیم. پلتفرم‌ها ظرفیت بالایی دارند، اما بعضی اوقات آثاری را نمایش خواهند داد که کیفیت چندانی ندارند. هیچ دلیلی وجود ندارد که مجموعه‌هایی همانند کریتریون، مووی، آمازون و دیگران این فیلم‌ها را در اختیار مخاطبان قرار ندهند.»

اسکورسیزی با اشاره به تأثیر فرهنگی سینما در ادامه گفت:« نئورئالیسم ایتالیا بعد از جنگ جهانی دوم، روح ازدست‌رفته مردم را مجدد به آن‌ها بازگرداند. سینما می‌تواند این چنین قدرتی داشته باشد. اما مهم این است که این فیلم‌ها دیده شوند. فقط کافی نیست آن‌ها را روی پلتفرم بگذارید؛ باید برایشان برنامه‌ریزی و نمایش موثر داشت، تا تماشاگر بداند چه می‌بیند و چرا مهم است.»

اشاره طنزآمیز اسکورسیزی به «صفحه خانه پلتفرم‌ها و کاشی‌های بی‌نظم آن‌ها» با خنده و تشویق تماشاگران مواجه شد. او گفت‌وگوی او و پناهی با آغوشی طویل روی صحنه و ایستادن حضار به احترام‌شان آخر یافت – او گفت‌وگویی که به‌حرف های حاضران، «قیمت انتظار را داشت.»

فیلم «یک تصادف ساده» با پخش شرکت Neon از روز چهارشنبه، ۱۵ اکتبر، در نیویورک و لس‌آنجلس اکران می‌شود و سپس در سطح ملی به نمایش درمی‌آید.