پرش ذهنی میتواند یادگیری را تقویت کند
احتمالا به یاد دارید که در یک کلاس درس نشسته بودید و سعی میکردید روی مطلب تمرکز کنید، در حالی که ذهنتان به سمت برنامههای ناهار، سفرهای آخر هفته یا اینکه آیا تیم بسکتبال مورد علاقهتان قهرمان میشود، میرفت.
به نقل از آینده، خیالپردازی در طول مطالعه همواره مورد سرزنش قرار گرفته و معلمان به دلیل بیتوجهی دانشآموزان را صدا میزنند؛ تمام ما این توانایی را در خودمان مییابیم.
🔗 بیشتر بخوانید: کشف مدار مغزی نهان که به تصمیمگیریها شکل میدهد_آینده
اما اگر این پرش ذهنی کاملاً بیثمر نباشد چه؟
یک تحقیق اخیر نشان میدهد که اگر به ذهنتان اجازه دهید در هنگام انجام کارهایی که نیازی به تمرکز بالا ندارند، آزادانه بگذراند، میتواند به یادگیری شما راهحلهای غیرمنتظرهای ارائه دهد.
وقتی ذهن در فضاهای دیگر میگرد، یادگیری همچنان اتفاق میافتد. محققان دانشگاه اتووش لوراند تحت نظارت پیتور سیمور بررسی کردند که پرش ذهن چگونه بر یادگیری در کارهای کمتمرکز تأثیر میگذارد.
🔗 بیشتر بخوانید: کشف شواهدی از نقش سلولهای «زامبی» در پیری_آینده
آنها نزدیک به ۴۰ داوطلب را برای تکمیل یک یادگیری ساده در حالی که فعالیت مغز آنها با الکتروانسافلوگرافی چگالی بالا (EEG) ثبت میشد، مورد ارزیابی قرار دادند.
این مطالعه شامل شناسایی الگوهایی بر پایه احتمال بود که شرکتکنندگان بهصورت ناخودآگاه انتخاب میکردند. با شگفتی، شرکتکنندگان در لحظاتی که ذهنشان به سمت دیگر سو میرفت، کارایی بدتری نداشتند؛ در برخی موارد حتی کارایی بهتری داشتند.
🔗 بیشتر بخوانید: قبل از یک بامداد بخوابید تا سلامت بمانید_آینده
این گروه دریافتند که پرش خودبهخودی ذهن، تقویتکنندهای برای توانایی مغز در تشخیص و یادگیری الگوهای پنهان است. از سوی دیگر، خیالپردازی عمد مزایای مشابهی نداشت.
فعالیت مغزی شبیه خواب باعث افزایش یادگیری میشود
یکی از جذابترین یافتهها مربوط به فعالیت مغزی داوطلبان بود.
هنگامی که ذهن آنها بهصورت خودبهخودی پرواز میکرد، مغز آنها نوسانات با فرکانس پایین نشان میداد که الگوهای عصبی مشابه آنچه در زمان خواب یا استراحت عمیق مشاهده میشود، داشت. این حالتهای «شبیهخواب» با خوابآلودی یا بیتفاوتی مرتبط نبودند، بلکه به یک حالت مغزی منحصربهفرد مربوط میشدند که به نظر میرسد از تثبیت حافظه و یادگیری ناخودآگاه حمایت میکند.
سیمور میگوید: در زندگی واقعی ما زمان زیادی را صرف یادگیری منفعل میکنیم! از آنجا که مغز ما به خواب نیاز دارد، احتمالاً ما نیز به راهحلهای غیرفعال یادگیری یا «استراحت بیدار» نیاز داریم.
تفاوت بین پرش خودبهخودی و عمد ذهن
این مطالعه تفاوت آشکاری بین دو نوع پرش ذهنی مشخص میکند: خودبهخودی و عمد.
سرگردانی خودبهخودی ذهن بدون تصمیم پیشآمد رخ میدهد، در حالی که خیالپردازی عمد شامل انتخاب فعالانه برای تغییر تمرکز است. نتایج نشان داد که سرگردانی خودبهخودی به شرکتکنندگان کمک میکند تا موثرتر یاد بگیرند، احتمالاً به این دلیل که حالتی مغزی ایجاد میکند که مزایای تقویت حافظه در خواب را تقلید میکند.
این یافتهها فرضیه رایج مبنای آن که تمام پرشهای ذهنی مضرند را به چالش میکشد. محققان با نشان دادن اینکه افکار نامرتبط میتوانند یادگیری را تقویت کنند، درِ بازاندیشی در مورد ارزشگذاری ما برای حالتهای شناختی منفعل را باز کردهاند.
این نتایج اهمیت درک نحوه کارکرد مغز در شرایط مختلف را برجسته میسازند.