مقایسه تفاوت‌های زیتون سبز و سیاه در تغذیه

تفاوت زیتون سبز و سیاه چیست؟

زیتون در فرآیند رسیدن، رنگ خود را از سبز کمرنگ به بنفش و سپس به مشکی تغییر می‌دهد. تفاوت اصلی زیتون سبز و سیاه در زمان برداشت، میزان روغن و غلظت اولئوروپین نهفته است؛ زیتون سیاه روغن بیشتری دارد و اولئوروپین، که عامل بسیاری از اثرات سلامت‌بخش است، در آن وفیرتر است.

ترکیبات غذایی زیتون

زیتون حاوی آب، پروتئین، کربوهیدرات، فیبر و چربی است. حدود ۱۱ تا ۱۵ درصد وزن زیتون چربی است که ۷۴ درصد آن اسید اولئیک، یک اسید چرب غیراشباع مفید، می‌باشد. کربوهیدرات تنها ۴ تا ۶ درصد را تشکیل می‌دهد، بنابراین زیتون میوه‌ای کم‌کربوهیدرات محسوب می‌شود. ویتامین‌ها و مواد معدنی موجود شامل ویتامین ای، آهن، مس، کلسیم، پتاسیم و سدیم می‌شوند.

آنتی‌اکسیدان‌ها و نقش پیشگیری از بیماری

زیتون غنی از ترکیبات گیاهی و آنتی‌اکسیدان است که با خنثی کردن رادیکال‌های آزاد، از بافت‌ها در برابر آسیب محافظت می‌کنند و از بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی، سختی خون، دیابت، انواع سرطان و التهاب‌ها پیشگیری می‌کنند.

افزایش طول عمر و پیشگیری از بیماری‌های مزمن

آنتی‌اکسیدان‌های زیتون سیستم ایمنی را تقویت کرده و بدن را در برابر بیماری‌های واگیر و غیرواگیر مصون می‌دارد. پتاسیم و کلسیم، مهم‌ترین مواد معدنی زیتون هستند که کمبود آن‌ها عامل بروز بیماری‌های مزمن شده و دریافت کافی آن‌ها به افزایش طول عمر کمک می‌کند.

کنترل سختی خون

پلی‌فنل‌های زیتون با ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، باعث کاهش فشار خون می‌شوند. مطالعات متعدد ثابت کرده‌اند که مصرف روزانه روغن زیتون در رژیم غذایی، کاهش قابل‌توجهی در سطح فشار خون ایجاد می‌کند.

سلامت قلب و مغز

اسید اولئیک حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد چربی زیتون را تشکیل می‌دهد و با کاهش فشار خون و خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی، نقش حیاتی ایفا می‌کند. هیدروکسی‌تیروزول و اولئوروپین مانع تجمع تrombosit‌ها و تشکیل خثره می‌شوند، بنابراین خطر سکته قلبی و مغزی را کاهش می‌دهند. تحقیقات پنج‌ساله بر ۷۲۱۶ نفر در کشورهای مدیترانه نشان داد که رژیم غنی از زیتون، خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را تا ۴۸ درصد کاهش می‌دهد.

کاهش کلسترول خون

زیتون و روغن آن با داشتن اسیدهای چرب غیراشباع و ویتامین ای، به کاهش شاخص‌های چربی از جمله کلسترول کمک می‌کنند.

پیشگیری از سرطان

آنتی‌اکسیدان‌های زیتون با مقابله با رادیکال‌های آزاد، خطر سرطان را کاهش می‌دهند. مطالعات در کشورهای مدیترانه نشان می‌دهد مصرف بالا زیتون، شیوع سرطان‌های روده بزرگ، پستان، پروستات، رحم و تخمدان را کاهش می‌دهد.

سرطان پستان

اسید اولئیک و ویتامین ای در روغن زیتون، عوامل کلیدی رشد سرطان پستان را مهار می‌کنند. تحقیقات در اسپانیا نشان داد روغن زیتون تراکم بافت پستان را کاهش می‌دهد که عامل ریسک اصلی است.

سرطان روده

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می‌دهد در یونان که مصرف زیتون بالا است، شیوع سرطان روده ۴۰ درصد کمتر از کشورهای اروپایی دیگر است. هیدروکسی‌تیروزول، اسید آراشیدونیک و اسید اولئیک از ترکیبات ضدسرطانی زیتون هستند.

سرطان کبد و پانکراس

آنتی‌اکسیدان‌های روغن زیتون سطح اینترلوکین-۶ را کاهش داده و از تکثیر سلول‌های سرطانی کبد و پانکراس جلوگیری می‌کنند.

سرطان پوست و معده

مطالعات نشان می‌دهد روغن زیتون با خواص آنتی‌اکسیدانی، از سرطان پوست پیشگیری می‌کند. همچنین زیتون و روغن آن فعالیت هلیکوباکتر پیلوری، باکتری عامل زخم معده و سرطان معده، را بازدارند.

ویژگی‌های ضد میکروبی

ترکیباتی چون هیدروکسی‌تیروزول، تیروزول، اولئوروپین و دی‌کربوکسی متیل النوئیک اسید در زیتون، فعالیت باکتری‌های بیماری‌زای غذایی را مهار می‌کنند؛ به همین دلیل مصرف روغن زیتون در کنار سالاد و غذا توصیه می‌شود.

استحکام استخوان و پیشگیری از پوکی

تحقیقات روی موش‌ها نشان می‌دهد ترکیبات زیتون با مهار سلول‌های استخوان‌خوار و جلوگیری از استرس اکسیداتیو، نه تنها از پوکی استخوان جلوگیری می‌کنند، بلکه تراکم استخوان را افزایش می‌دهند. اسیدهای فنولیک با خاصیت ضدالتهابی و تحریک‌کننده ایمنی، در ترمیم شکستگی‌های استخوان موثرند.

تأثیر ضد درد

هیدروکسی‌تیروزول موجود در زیتون با کاهش حساسیت گیرنده‌های درد، اثر مسکن ذاتی دارد.

پیشگیری از آلزایمر

پیروی از رژیم مدیترانه‌ای حاوی زیتون و روغن آن، می‌تواند خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش داده و پیشرفت بیماری را کند کند.

مصرف در دوران بارداری

مصرف زیتون در بارداری مانعی ندارد، اما باید از انواع شور و پرنمک به دلیل خطر افزایش فشار خون پرهیز کرد. ویتامین ای زیتون برای رشد جنین ضروری است. تحقیقات نشان می‌دهد نوزادان مادران مصرف‌کننده روغن زیتون، از نظر قد، وزن و توسعه حرکتی بهتر هستند. همچنین مصرف روغن زیتون در بارداران با فشار خون بالا، فشار خون را کاهش می‌دهد و خواص آنتی‌اکسیدانی آن کودکان را در برابر آلرژی و آسم مصون نگه می‌دارد.

تفاوت زیتون و روغن زیتون

روغن زیتون اکثر خواص میوه را حفظ می‌کند، اما تفاوت در مواد مغذی وجود دارد؛ زیتون فیبر و مواد معدنی کامل میوه را دارد، در حالی که روغن چربی‌های مفید متمرکز است.

کاربردهای برگ زیتون

برگ زیتون جویده‌شده روی زخم‌های دهانی تسریع درمان می‌کند. عصاره برگ زیتون برای دندان‌درد، بیماری‌های چشمی، ورم و التهاب چشم مفید است.

بهترین نوع زیتون از منظر طب سنتی

بهترین نوع، زیتون سبز و رسیده‌ای است که در آب و نمک پرورده شده باشد. مصرف زیتون همراه غذا، معده را تقویت می‌کند، اما افراد گرم‌مزاج باید از افراط در مصرف خودداری کنند تا از سوختن اخلاط در امان بمانند.