تأثیر ورزش پرشدت شبانه بر خواب و سلامت قلب

تأثیر ورزش‌های پرشدت در ساعات شب بر کیفیت خواب و سلامت قلب

تحقیقات منتشرشده در مجله نِیچر کامیونیکشنز نشان می‌دهد که انجام تمرینات سنگین در کمتر از چهار ساعت پیش از خواب می‌تواند به تأخیر در به خواب رفتن، کوتاه شدن مدت‌خواب، افت کیفیت راحت‌خوابی، افزایش ضربان قلب در حالت استراحت و کاهش تنوع ضربان قلب منجر شود؛ دو شاخص آخر معمولاً با بالا رفتن خطرات قلبی‌عروقی و سایر مشکلات سلامت در ارتباط هستند.

جاش لئوتا، محقق دانشگاه موناش استرالیا و از نویسندگان این مطالعه، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «فعالیت بدنی شدید در ساعات پایانی روز می‌تواند بدن را در سطح هوشیاری بالا نگه دارد؛ به همین دلیل دستورالعمل‌های بهداشت عمومی مدام نسبت به انجام ورزش در نزدیکی زمان خواب اخطار می‌دهند.»

با وجود اینکه برخی پژوهش‌های پیشین این هشدارها را رد کرده و مدعی شده‌اند ورزش شبانه لزوماً باعث اختلال در خواب نمی‌شود، لئوتا تأکید کرد که مطالعات قبل عموماً با نمونه‌های محدود و در شرایط آزمایشگاهی انجام شده و فعالیت‌هایی با بار فیزیولوژیکی بالا را به دقت بررسی نکرده‌اند.

در این تحقیق جدید، محققان با بهره‌گیری از تجهیزات چندحسگری زیستی، داده‌های مربوط به بیش از چهار میلیون شب خواب شرکت‌کنندگان را گردآوری کرده و رابطه بین شدت تمرین، زمان اجرا و تأثیرات بر خواب را تحلیل نمودند. در این بررسی‌ها متغیرهایی نظیر سن، جنسیت، فصل، روز هفته، سطح آمادگی بدنی و کیفیت خواب شب قبل از تمرین نیز در نظر گرفته شده‌اند.

الیس فیشر-چایلدز، محقق ارشد پروژه، بیان داشت: «ورزش در ساعات دیر شب، به‌ویژه حينیکه با سختی بالا بر سیستم قلبی-عروقی همراه باشد، می‌تواند روند طبیعی خواب، ضربان قلب در حالت استراحت و تنوع ضربان قلب را برهم بزند و بدین ترتیب فاز حیاتی بازیابی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.»

بر اساس تعریف ارائه‌شده در این مطالعه، تمرینات «شدید» فعالیت‌هایی هستند که باعث افزایش مداوم نرخ تنفس، دمای مرکزی بدن، ضربان قلب و سطح هوشیاری ذهنی می‌شوند؛ نمونه‌های بارز شامل تمرینات تناوبی پرشدت (HIIT)، دویدن‌های طولانی یا مسابقات ورزشی می‌باشند.

لئوتا پیشنهاد می‌دهد افرادی که ناچارند در ساعات پایانی شب ورزش کنند، حرکات با شدت پایین‌تر مانند دویدن آهسته یا شنای سبک را ترجیح دهند تا از ایجاد اختلال در خواب پیشگیری شود و بدن فرصت کافی برای بازیابی یابد.

یافته‌های این پژوهش می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت خواب ایفا نموده و اطلاعات علمی معتبری برای برنامه‌ریزی بهتر جلسات ورزشی در اختیار عموم قرار دهد.