32

مهندسی ژنتیکی توکسوپلاسما برای عبور از سد خونی مغز و درمان سندرم رت

مغز انسان دارای یک سد خونی مغزی است که تنها به مولکول‌های خاص اجازه ورود و خروج می‌دهد و در عین حال مواد زیان‌آور مانند می‌کروب‌ها را خارج نگه می‌دارد. این سد مانعی برای پزشکان است که می‌خواهند دارو را مستقیما به داخل مغز برسانند. اکنون دانشمندان با بهره‌گیری از انگل توکسوپلاسما گوندی که در بدن گربه‌ها زندگی می‌کند، راهی برای عبور از این مانع آشکار کرده‌اند.

مهندسی ژنتیکی انگل برای انتقال پروتئین‌های درمانی

بر اساس گزارش وایرد، گروه‌ی از محققان توکسوپلاسما گوندی را مهندسی ژنتیکی کرده‌اند تا به حاملی برای پروتئین‌های درمانی تبدیل شود. این روش می‌تواند مبنای درمانی برای اختلالات عصبی مانند سندرم رت باشد.

انگل‌های توکسوپلاسما تمام حیوانات از جمله انسان را آلوده می‌کنند. عفونت این انگل می‌تواند از طریق خوردن اسپور‌های آزادشده در مدفوع گربه‌های مبتلا، مصرف گوشت یا آب آلوده رخ دهد. توکسوپلاسموز در افراد سالم تنها علائم خفیفی ایجاد می‌کند اما در افراد دارای نقص ایمنی و زنان باردار می‌تواند عواقب جدی‌تری داشته باشد.

برخلاف اکثر پاتوژن‌ها، توکسوپلاسما قادر است از سد خونی مغز عبور کرده و به سلول‌های عصبی نفوذ کند. وقتی انگل وارد نورون‌ها می‌شود، مجموعه‌ای از پروتئین‌ها را ترشح می‌کند و بیان ژن را در می‌زبان خود تغییر می‌دهد.

محققان از چندین دانشگاه در کشور‌های مختلف، توکسوپلاسما را مهندسی ژنتیکی کرده‌اند تا یک پروتئین هیبریدی بسازند. به عبارت دیگر، آن‌ها پروتئین‌های این انگل را با پروتئین ترکیب کرده‌اند که فعالیت ژن را در مغز تنظیم می‌کند. محققان این انگل‌های اصلاح‌شده را روی مغز موش‌ها و اندام‌واره‌های آزمایشگاه‌ی تست کردند و با موفقیت پروتئین را به محل سلولی مورد نظر رساندند.

موتاسیون پروتئین در افراد باعث اختلال نادری در رشد مغز به نام سندرم رت می‌شود. اگر توکسوپلاسما بتواند پروتئین را به سلول‌های مغز برسانند، امکان درمانی برای این بیماری فراهم می‌شود. یافته‌های این پژوهش در مجله نیچر منتشر شده است.