کشف غیرمنتظره دانشمندان درباره مغز: مصرف و بازیابی میلین پس از ماراتن
هرچند این موضوع میتواند نگرانکننده به نظر برسد، اما خبر خوب این است که چنین اثراتی موقت هستند و مغز در طول دو ماه به حالت طبیعی خود بازمیگردد.
دانشمندان بیان میکنند نتایج این پژوهش، که با هدف درک فرآیند ترمیم مغز پس از ماراتن انجام شده، میتواند افقهای نوینی برای درمان بیماریهای تحلیلبرنده نظیر اماس (MS) گشاید.
🔗 بیشتر بخوانید: دستیابی دانشمندان به راه حلی برای جلوگیری از اوردوز_آینده
در مغز انسان، مادهای چرب به نام «میلین» (Myelin) نقش کلیدی دارد: پوشاندن و محافظت از نورونها و تسریع انتقال سیگنالهای الکتریکی بین سلولهای عصبی.
مطالعه اخیر نشان میدهد که در شرایط سختی متابولیکی شدید، مانند دویدن یک ماراتن کامل (۴۲ کیلومتر)، بدن میتواند از میلین به عنوان منبع انرژی استفاده کند.
🔗 بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی میتواند زنان در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان را سالها پیش از تشخیص آن شناسایی کند_آینده
در چنین وضعیتی و پس از اتمام ذخایر کربوهیدراتی همچون گلیکوژن، بدن سراغ چربیها میرود و بر اساس یافتههای این تحقیق، حتی میلین مغزی نیز میتواند در این چرخه انرژیزا وارد شود.
آیا مغز واقعاً خود را میخورد؟
یک تیم پژوهشی متشکل از محققان دانشگاه باسک و دو موسسه فعال در حوزه مغز، با بهرهگیری از تصویربرداری MRI، مغز دو نرهای ماراتن را در سه بازه زمانی بررسی کردند: ۴۸ ساعت پیش از مسابقه، دو هفته پس از آن و دو ماه بعد از پایان مسابقه.
🔗 بیشتر بخوانید: وضعیتی که سختی خون را افزایش میدهد_آینده
دانشمندان گزارش میدهند که سطح میلین در مغز پس از دویدن ماراتن کاهش یافته است.
کارلوس ماتوته، استاد کالبدشناسی انسانی در دانشگاه باسک، اشاره کرد: «ما کاهش سطح میلین را در ۱۲ ناحیه از ماده سفید مغز مشاهده کردیم؛ نواحیای که در هماهنگی حرکتی، ادراک حسی و پردازش عاطفی نقش دارند.»
با این حال، این کاهش دائمی نبوده است. پدرو راموس-کابرر، محقق ارشد موسسه بیومگیون، گفت: «اسکن دو هفته پس از مسابقه نشاندهنده افزایش قابلتوجه سطح میلین بود، هرچند هنوز به سطح پیش از مسابقه نرسیده بود.»
در نهایت، دو ماه پس از مسابقه، سطح میلین به طور کامل به حالت طبیعی بازگشته بود.
امید تازه برای مبتلاان به اماس
هرچند شگفتانگیز است که بدن یک ماده محافظ مغز را مصرف میکند، اما آنچه توجه محققان را جلب کرده، سرعت بالای بازیابی میلین است.
به گفته دکتر ماتوته، درک این مکانیزم طبیعی میتواند کلیدهایی برای درمان بیماریهای تحلیلبرنده مانند اماس فراهم آورد؛ بیماریای که در آن از بین رفتن میلین منجر به آسیب ساختاری و از کار افتادگی نورونی میشود.
هرچند ماده محافظ مغز پس از ماراتن مصرف میشود، اما بدن با سرعت بالا آن را بازسازی میکند.
او افزود: «اگر متوجه شویم مغز دو نرها چگونه میلین خود را به شدت بازسازی میکنند، احتمالا بتوانیم راهکارهایی برای بازگرداندن میلین در بیماران اماس كشف کنیم.»
آیا باید از دویدن ماراتن خودداری کرد؟
پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها به معنای خطرناک بودن ماراتن برای همه نیست. برعکس، ورزش همچنان مزایای فراوانی برای بدن دارد.
اما برای افرادی که دچار بیماریهای تحلیلبرنده میلین هستند، دویدن ماراتن میتواند بیش از آنکه سودمند باشد، زیانآور باشد.