کاهش فعالیت در شبکههای اجتماعی راهکاری برای بهبود سلامت روان جوانان
به گزارش آینده، محققان دانشگاه اموری در آتلانتا یافتهاند که محدود کردن حضور در فضای مجازی میتواند اثرات درمانی قابلتوجهی بر سلامت روان بزرگسالان جوان داشته باشد. این نتایج حاصل بررسی دادههای طولانیمدت هزاران شرکتکننده در بازه زمانی هشت ساله است.
تیم علمی به رهبری دای هی هان، استادیار علوم رفتاری و اجتماعی، روی گواهینامههای نزدیک به دو هزار و چهارصد نفر از افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله تمرکز کرده که هم سطح بالایی از مشکلات درونیسازی داشتند و هم به طور روزانه از پلتفرمهای اجتماعی استفاده میکردند. یافتهها نشان میدهد کسانی که به طور خودانه یا برنامهریزی شده میزان تعامل خود را کاهش دادهاند، کاهش معنادار در علائم افسردگی، اضطراب و استرس را تجربه کردهاند.
دکتر عاطق اسماعیل، روانپزشک مرکز پزشکی نورول کوهن در نیویورک، این پدیده را با مکانیسم دوپامین در مغز توضیح میدهد. او میگوید لایکها، دیدگاهها و اشتراکگذاریها مانند پاداشهای فوری عمل میکنند و مدارهای انگیزشی را فعال نگه میدارند. این چرخه باعث میشود فرد بارها و بارها برای چک کردن اعلانها به گوشی ببرد، حتی در ساعات شبانه که باید به استراحت اختصاص یابد.
اختلال در چرخه خواب و بیداری تنها یک جنبه از آسیبهاست. اسماعیل تأکید میکند که زمانبندی نامناسب استفاده از شبکهها، فرصتهای مطالعه، ورزش، تغذیه سالم و تعاملات وجهبهوجه را دچار فرسایش میکند. در درازمدت، این بیتنظیمها میتواند عملکرد تحصیلی و شغلی را مختل کرده و بستر را برای تشدید اختلالهای روانی فراهم آورد.
اما محققان هشدار میدهند که قطع ناگهانی و کامل ارتباط با رسانههای اجتماعی برای جوانانی که از قبل دچار افسردگی یا اضطراب هستند، کار دشواری است. مغز در معرض وابستگی به تحریکات دیجیتال شده و حذف یکجا میتواند واکنشهای باز پسگیری را تحریک کند. به همین دلیل، استراتژی مدیریت زمان به جای حذف کامل، رویکردی واقعبینانهتر به نظر میرسد.
تنظیم پنجرههای زمانی مشخص برای بررسی شبکهها، به ویژه برای افرادی که تمایل به اسکرول طولانیمدت دارند، میتواند تعادل را حفظ کند. این روش به فرد اجازه میدهد تا از مزایای ارتباطی پلتفرمها بهره ببرد، بدون اینکه عملکرد روزمره، خواب و روابط واقعی قربانی شود. کلید موفقیت در تداوم و خودآگاهی است، نه در تدابیر ی و موقت.
نتایج این پژوهش تأکید میکند که مداخلههای پیشگیرانه در سطح سیاستگذاری و آموزش نیز میتواند نقش مهمی ایفا کند. آگاهیبخشی به والدین، معلمان و خود جوانان درباره مکانیسمهای عصبی-شیمیایی وابستگی دیجیتال، گام اول در تغییر فرهنگ استفاده از تکنولوژی است.





