راهنمای خبر دادن سرطان به کودکان: روش‌های مناسب هر گروه سنی
هنگامی که والدین از بیماری سرطان فرزند خود آگاه می‌شوند، احساساتی چون حس گناه، ترس، اندوه و ناامیدی بر آن‌ها غلبه می‌کند و نگرانی اصلی این می‌شود که آیا باید به کودک بگویند و اگر بله، چگونه این موضوع را به او منتقل کنند.
طبیعی است که دریافت چنین خبری والدین را مضطرب سازد، اما باید اضطراب را کنترل کرده، قوی و امیدوار بمانند و دانند که حق کودک است از واقعیت باخبر شود. فرزند شما به تمام رفتار‌های شما دقت می‌کند؛ مراقبت‌های افراطی، گریه مداوم و چشمان وحشت‌زده شما او را نگران می‌کند. آرام باشید، اگرچه سخت است اما امیدواری و تاب‌آوری شما بر فرزند تأثیر می‌گذارد و او را برای مبارزه با بیماری قوی می‌سازد.
آیا باید به فرزند بگوییم که سرطان دارد؟
انتقال چنین خبری به کودکان کار ساده‌ای نیست، زیرا هیچ‌کس نمی‌خواهد حامل خبر بد باشد. به درد و رنج ناشی از دانستن بیماری کودک، باید ضرورت اطلاع‌رسانی درباره آنچه در حال رخ دادن است اضافه شود. به همین دلیل طبیعی است که حقیقت را پنهان کنید، بترسید یا ندانید چگونه بگویید. انجمن سرطان آمریکا سن را عامل کلیدی در نحوه، زمان و روش خبر دادن می‌داند، زیرا کودکان بر اساس سطح رشد شناختی و عاطفی خود قادر به درک انواع ارتباطات هستند.
مهم است حقیقت را به گونه‌ای بیان کنید که کودکان بتوانند درک کنند و خود را برای تغییرات در خانواده آماده سازند. اولین پیشن‌هاد مشورت با متخصصان تشخیص‌دهنده است که می‌توانند راهنمایی کنند و احتمالا از خدمات روان‌شناسی و روانپزشکی بیمارستان بهره‌مند شوید. با این حال دستورالعمل‌های کلی نیز بر اساس سن کودک وجود دارد.
مطابق بیانیه انجمن سرطان آمریکا، کودکان باید اطلاعات اساسی زیر را بدانند روش درمان چگونه است؟ بیماری در کجای بدن قرار دارد؟ از این به بعد چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟ و نام سرطان چیست (لوسمی، تومور مغزی، سیستم عصبی مرکزی، لنفوم و غیره).
برای دادن این اطلاعات، مکانی امن و آرام و لحظه‌ای بدون حواس‌پرتی انتخاب کنید. کودک ممکن است سوالاتی داشته باشد؛ برای پاسخ‌گویی زمان بگذارید و برای وقفه‌ها برنامه‌ریزی کنید. اگر در خانه هستید اجاق گاز را خاموش کنید، تلفن را بی‌صدا کنید و هر عامل مزاحم احتمالی را در طول نیم‌ساعت یا چند دقیقه گفتگو مهار کنید. این لحظات تمام عشق، محبت، دقت و صبر شما را می‌طلبد. آهسته و مطمئن صحبت کنید و مطمئن شوید فرزند می‌فهمد چه می‌گویید. مکث کنید تا اطمینان حاصل شود که مطلب درک شده است. کودکان با هم متفاوت‌اند و شما بهتر می‌دانید چگونه موضوع را برای کودک خود باز کنید.
کودکان صفر تا دو سال
در این سن کودکان بیشتر با محتوای لمسی و بصری ارتباط برقرار می‌کنند، بنابراین درک مفهوم سرطان برایشان دشوار است. برای این گروه سنی از اعداد، دوره درمان و نام بیماری دوری کنید. با آن‌ها درباره آنچه در لحظه در حال وقوع است صحبت کنید. قبل از مراجعه پزشکی، مراحل و آزمایشات را توضیح دهید. به کودک بگویید سوزن کمی درد می‌کند و اشکالی ندارد که گریه کند. اطمینان دهید که شما همیشه در کنار او هستید. بگویید چه زمانی در بیمارستان می‌مانید و کی به خانه برمی‌گردید. روش‌های دلنشین برای دادن دارو بیابید و از کتاب‌ها یا ویدیو‌های مورد علاقه کودک در طول درمان استفاده کنید. تمرکز بر آنچه در حال اتفاق افتادن است، چون کودکان ممکن است از آزمایش‌ها و درد ناشی از آن بترسند. کودکان باید پزشکان را به عنوان دوست و کسی که در بهبود بیماری کمک می‌کند بشناسند.
کودکان دو تا هفت سال
در این سن اگر از مفاهیم ساده استفاده شود، کودکان قادر به درک سرطان هستند. آن‌ها با دقت به روابط علت و معلول شروع به مشاهده و یادگیری می‌کنند و ممکن است بیماری را به رویداد خاصی مانند نخوردن سبزی‌ها نسبت دهند. در این سنین نیز طبیعی است که کودکان در صورت دوری از والدین به علت آزمایشات یا بستری حس ترس داشته باشند.
به کودک بگویید که هر وقت به شما نیاز داشته باشد، در بیمارستان و خانه در کنار او خواهید بود. اطمینان حاصل کنید که کودک می‌فهمد سرطان مجازات برای کار‌های او نیست. اطمینان یابید که تیم مراقبت به خوبی با کودک رفتار می‌کند و گزینه‌ها و پاداش‌هایی ارائه می‌دهد. بگویید که درمان برای کاهش درد مورد نیاز است و دارو به قوی‌تر شدن او کمک می‌کند. روش‌ها، تکنیک‌ها و آزمایش‌ها را قبل از وقوع توضیح دهید و بگویید پزشکان گاهی روش‌های کم‌درد‌تری دارند. از ساختار‌های ساده مانند برخی سلول‌ها خوب و برخی بد هستند برای توضیح سرطان استفاده کنید. می‌توانید بگویید رقابت بین سلول‌های سالم و بیمار وجود دارد. اگر فرزند شما پنج ساله است، بگویید سرطان یک توپ کوچک در بدن است یا سلولی دشمن در خون رشد کرده که ما با آن می‌جنگیم.
کودکان هفت تا دوازده سال
در این سن خردسالان قادر به درک اساسی از مفهوم سرطان هستند. آن‌ها آن را بر پایه علائم خود و دشواری انجام فعالیت‌ها در مقایسه با دیگر کودکان درک می‌کنند. می‌دانند دارو‌ها به آن‌ها کمک می‌کند تا بهتر حس کنند. در این مرحله ترس از درد طبیعی است و ممکن است به منابع اطلاعاتی دیگر مانند مدرسه، تلویزیون یا این‌ترنت مراجعه کنند.
سلول‌های عامل سرطان را به عنوان سلول‌هایی که مشکل ایجاد می‌کنند توضیح دهید. بگویید بدن دارای انواع سلول‌ها با وظایف مختلف برای مراقبت است و سلول‌های مشکل‌ساز برای سلول‌های خوب مشکل ایجاد می‌کنند، به همین دلیل تحت درمان هستند تا پزشک به آن‌ها کمک کند با سلول‌های مشکل‌ساز بجنگند. بگویید عصبانیت، خستگی از روش‌ها یا گریه عادی است و اشکالی ندارد. بررسی کنید آیا اطلاعاتی درباره سرطان از بیرون شنیده‌اند یا جستجو کرده‌اند و به نگرانی‌هایشان رسیدگی کنید. اطمینان حاصل کنید که اطلاعات دقیق دارد. بگویید دکتر قهرمان بیماری توست، فقط او می‌داند چون درون بدن تو را دیده. این‌ترنت درباره دیگران می‌داند، نه درباره تو. اگر سوالی داری، ما هر وقت خواستیم با دکتر تماس می‌گیریم و او جواب می‌دهد.
نوجوانان دوازده سال به بالا
از سن دوازده سالگی نوجوانان قادر به درک مفاهیم پیچیده‌تر و تفکر در مورد چیز‌هایی هستند که تجربه نکرده‌اند. آن‌ها با فانتزی بازی می‌کنند و سوالات زیادی ممکن است پیش بیاید. نوجوانان به بیماری از نظر علائم فکر می‌کنند و می‌فهمند دارو‌ها در مبارزه متحدشان هستند، اما ممکن است از عوارض جانبی فیزیکی مانند ریزش مو یا نوسانات وزن نگران باشند. علاوه بر این ممکن است بخواهند در تصمیم‌گیری‌ها شرکت کنند.
تشخیص را به عنوان بیماری توضیح دهید که در آن سلول‌هایی وحشی شده و بیش از حد بزرگ و سریع رشد می‌کنند. این سلول‌های وحشی توسط پزشکان به عنوان سلول‌های سرطانی شناخته می‌شوند و مانع کارکرد صحیح بدن می‌شوند. درمان پزشکی سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد و علائم ناپدید می‌شوند تا بدن مجددا به خوبی کار کند. روش‌ها، آزمایش‌ها و عوارض جانبی را شفاف توضیح دهید. با نوجوان درباره نگرانی‌ها، احساسات، افکار و ترس‌های او صحبت کنید. در مورد دانش خود صادق باشید؛ می‌توانید بگویید چیز‌هایی هست که من نمی‌دانم، اما ما همیشه می‌توانیم سوالاتمان را با پزشکان در میان بگذاریم. طبیعی است که این موقعیت‌ها بر ما غلبه کند و یافتن راه مقابله دشوار باشد. متخصصانی چون پزشکان، پرستاران، روانشناسان و مددکاران اجتماعی سال‌ها افراد را در چنین چالش‌هایی راهنمایی می‌کنند؛ با آن‌ها تماس بگیرید.