چرا عاشق سریال‌های پساآخرالزمانی شده‌ایم؟
سریال «پارادایس» از همان قسمت اول با نشان دادن داستانی که در شهری کوچک درون یک پناهگاه پس از یک فاجعه بزرگ می‌گذرد، توجه‌های فراوانی را به خود جلب کرد. «فال‌اوت» نیز با روایتی پساآخرالزمانی در اکتبر گذشته به ۱۰۰ میلیون تماشاگر رسید و با امتیاز ۹۴ درصدی از سوی منتقدان برای فصل دوم تمدید شد. از سوی دیگر، کاربران اپل تی‌وی پلاس بیش از ۴۱۷ میلیون دقیقه را به تماشای «سیلو» اختصاص دادند که اکنون فصل سوم و چهارم آن نیز در حال تدوین است.
سریال‌های پساآخرالزمانی در این روزها طرفداران آشکاری یافته‌اند. اثری همچون «پارادایس»، «فال‌اوت» و «سیلو» که همه در پناهگاه‌های زیرزمینی روایت می‌شوند، با استقبال گسترده روبرو شده و برای فصل‌های تازه تمدید گردیده‌اند.
🔗 بیشتر بخوانید: بازیگر کویتی برای تعرض به طرفدارش 15 سال زندانی شد
فرار از واقعیت یا جستجوی آغاز تازه؟
احتمالاً دلیل این محبوبیت، نیاز مخاطبان به فرار از واقعیت است؛ گویی تماشاگرانی که در هرج‌ومرج دنیای واقعی گیر کرده‌اند، مشتاق تصور جهانی هستند که پس از یک فاجعه «از نو» آغاز می‌شود. خوانده گروه آر.ای.ام می‌خواند: «این آخر دنیایی است که می‌شناسیم، و من حالم خوب است!» گویی برای مخاطبان تلویزیون نیز آخرالزمان یک پایان نیست، بلکه آغاز تازه‌ای برای ماجراجویی‌ای هیجان‌انگیز محسوب می‌شود.
به همین جهت سریال‌هایی همچون «پارادایس»، «فال‌اوت» و «سیلو» که در محیط‌های بسته و پرازار پناهگاه‌ها رخ می‌دهند، این‌چنین جذابیت دارند. برای مثال «پارادایس» از همان قسمت اول با نشان دادن شهری کوچک در درون پناهگاه پس از فاجعه‌ای بزرگ، دقت‌های بسیاری را به خود کشانید. «فال‌اوت» نیز با داستان پساآخرالزمانی‌اش در اکتبر پیشین به ۱۰۰ میلیون تماشاگر رسید و با امتیاز ۹۴ درصدی منتقدان برای فصل دوم تمدید گردید.
🔗 بیشتر بخوانید: عیادت بازیگران و دست اندرکاران سینما و فیلم از کیانوش عیاری/ عکس
از منظر دیگر، کاربران اپل تی‌وی پلاس بیش از ۴۱۷ میلیون دقیقه را صرف تماشای «سیلو» کردند که اکنون فصل سوم و چهارم آن نیز در راه است. در طول سال‌ها، سینما و تلویزیون روایات گوناگونی از آخر دنیا ارائه کرده‌اند؛ از فیلم‌هایی که به پیامدهای فجایع هسته‌ای پرداخته‌اند، همانند «تردها» (۱۹۸۴) و «جاده» (۲۰۰۹)، تا سریال‌هایی که به دنیایی پر از زامبی‌ها و همه‌گیری‌ها می‌پردازند، همانند «مردگان متحرک» (۲۰۱۱) و «آخرین بازمانده از ما» (۲۰۲۳). اما در سال‌های اخیر، تمرکز بر داستان‌هایی که در «پناهگاه‌های زیرزمینی» اتفاق می‌افتند، افزایش یافته است.
«فال‌اوت» داستان زنی به نام لوسی (بازی الا پورنل) را دنبال می‌کند که از پناهگاهی که تمام عمرش در آن سپری شده بیرون می‌آید تا پدرش را یابد. در «پارادایس» و «سیلو» نیز پناهگاه‌ها نه تنها پناهگاهی در برابر فاجعه، بستر ماجراهای پرتعلیق و رازهای پیچیده جنایت و توطئه‌اند.
🔗 بیشتر بخوانید: فیلم تازه نوید محمدزاده/ پیش تشکیل «باد وحشی» اغاز شد_آینده
آخرالزمان، فرصتی برای آغاز نوین
برخی کارشناسان بر این باورند که موفقیت این سریال‌ها با شرایط ژئوپلیتیک جهان امروز گره خورده است. متیو لگات، استاد ادبیات انگلیسی و آمریکایی در دانشگاه وینچستر، اشاره کرده که تهدیدهای جهانی نظیر افزایش تنش‌های هسته‌ای، مردم را به داستان‌هایی می‌کشاند که فاجعه را نقطه آغاز تازه‌ای نمایش می‌دهند.
او می‌گوید این روایت‌ها شباهتی با مفهوم «آخرالزمان» در کتاب‌های مقدس دارند که به نجات و رستگاری اشاره می‌کنند. لگات خاطرنشان می‌کند که این سریال‌ها، در کنار تاریکی و خشونت، نوعی امید را نیز به تصویر می‌کشند. جوامعی که در این داستان‌ها شکل می‌گیرند، نماینده این ایده‌اند که انسان‌ها حتی در شرایط بحرانی در کنار هم می‌ایستند و برای بقا تلاش می‌کنند.
پناهگاه‌ها؛ بستر رازهای دلنشین
رابرت ییتس، دانشیار ادبیات آمریکایی، معتقد است پناهگاه‌ها در تلویزیون و سینما همانند «دیگ زودپز» عمل می‌کنند؛ مکانی که درام‌های انسانی با سرعت به اوج خود می‌رسند. پناهگاه‌ها نظیر دنیایی نوین‌اند که بر ویرانه‌های دنیای کهن بنا شده و بینندگان را به سوی این تخیل لذت‌بخش سوق می‌دهند که اگر در چنین دنیایی بودند، چگونه زنده می‌ماندند و چگونه زندگی می‌کردند.
رازآلودگی پناهگاه‌ها عامل دیگری است که مخاطبان را جذب می‌کند. آن‌ها می‌خواهند بدانند چه کسانی این مکان‌ها را ساخته‌اند، مقصدشان چه بوده و چه اسراری در دلشان نهفته است. کالین فورز، یوتیوبر و مخترع معروف، پناهگاهی در باغ خود ساخت که میلیون‌ها نفر را مجذوب کرد.
او می‌گوید مردم عاشق ایده داشتن مکانی‌اند که از نگاه دیگران پنهان باشد و حس فرار از واقعیت به آن‌ها بدهد.
پناهگاه‌های واقعی؛ از سرگرمی تا سرمایه‌گذاری
علاقه به پناهگاه‌ها تنها محدود به دنیای سریال‌های تلویزیونی نیست. مارک زاکربرگ در املاک هاوایی خود پناهگاهی با مساحت ۴۵۰۰ فوت مربع ساخته است، هرچند ادعا می‌کند این مکان تنها یک فضای امن است، نه پناهگاه آخرالزمانی. از سوی دیگر، برخی شرکت‌های متخصص در ساخت پناهگاه‌های زیرزمینی، به مشتریان خود امکانات لوکس همانند سالن بولینگ، استخر و حتی میدان تیر ارائه می‌دهند. ال کوربی، رئیس یکی از این شرکت‌ها می‌گوید: «ما بیشتر روی سرگرمی تمرکز داریم. اگر قرار است زیر زمین زندگی کنید، باید تجربه‌ای لذت‌بخش داشته باشید».
کنجکاوی نسبت به آینده
در نهایت، احتمالاً دلیل اصلی تمایل ما به این داستان‌ها این است که می‌خواهیم بدانیم دنیا چگونه می‌تواند دگرگون شود. ییتس می‌گوید: «پناهگاه‌ها نماد این میل انسانی‌اند که زنده بمانیم، زمان را سپری کنیم و در نهایت به دنیای بیرون بازگردیم تا هرچه از ویرانه‌ها باقی مانده را احیا کنیم.» شاید به همین دلیل است که سریال‌های پساآخرالزمانی همچنان تماشاگران را به خود می‌چسبانند.