پیشنهادهای طب سنتی برای تغذیه سالم در تابستان: پرهیز از غذاهای گرم‌مزاج و ترجیح خنک‌کننده‌ها
معاون پژوهشی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارتش و عضو هیات علمی این دانشگاه، دکتر می‌رغضنفری، در گفتگو با آینده توصیه‌های طب سنتی ایرانی برای فصل تابستان را تشریح کرد و بر ضرورت توجه به مزاج افراد در انتخاب غذا تأکید داشت.
وی گفت در فصل تابستان افراد با مزاج گرم و خشک بیش‌تر در معرض صدمه قرار می‌گیرند، زیرا هم‌پوشانی مزاج گرم و خشک بدن با همین ویژگی‌های فصل، خطرات را افزایش می‌دهد. به همین دلیل در این فصل باید تا حد امکان از همه خوراکی‌ها و نوشیدنی‌هایی که حرارت بدن را بالا می‌برند و باعث خشکی می‌شوند پرهیز کرد.
مواد غذایی که باید در تابستان محدود شوند
می‌رغضنفری افزود به‌ویژه باید از مواد غذایی تند مانند فلفل، زنجبیل، دارچین، زعفران، سس‌های تند، خردل و سبزیجات تندمانند سیر، پیاز، ترخون، نعنا، تره، شاهی، شوید و همچنین شور‌ها و شیرینی‌ها اجتناب کرد.
او ادامه داد افراد گرم‌مزاج باید نسبت به مصرف نمک و غذاهای شور و تنقلاتی همانند چیپس شور، آجیل شور و امثال آن‌ها در فصل تابستان احتیاط کامل داشته باشند. اکثر مغز‌ها مزاج گرم و خشک دارند و همه افراد، به‌اختصاص کسانی که مزاج گرم و خشک دارند، نباید در مصرف آن‌ها زیاده‌روی کنند.
این عضو هیات علمی تصریح کرد سرخ کردن، بو دادن و تفت دادن مواد غذایی، باعث گرم و خشک شدن مزاج می‌شود. به همین دلیل نباید در مصرف غذاهای تهیه‌شده با این روش‌ها زیاده‌روی کرد و غذا‌ها باید به طور ساده یا در صورت امکان خام و پخته بخارپز تهیه شوند.
پرهیز از شیرینی‌ها و گوشت‌های قرمز
می‌رغضنفری گفت شیرینی‌جات نیز مزاج گرم دارند، به این علت نباید در مصرف شیرینی‌ها، شکلات‌ها و حتی شیرینی‌جات طبیعی همانند عسل، کشمش، مویز و می‌وه‌های شیرین همانند انجیر، نارگیل، موز، خربزه و آناناس در فصل تابستان زیاده‌روی شود.
وی پیشن‌هاد کرد در فصل تابستان گوشت‌های قرمز به علت داشتن گرما و حرارت زیاد کمتر مصرف شوند، به‌اختصاص گوشت پرندگانی همانند کبک و بلدرچین که گرمای بیش‌تری نسبت به گوشت گوسفند دارند. گوشت شتر نیز به علت گرما و خشکی زیاد نباید به طور معمول مصرف شود.
غذاهای خنک‌کننده پیشن‌هادی برای تابستان
معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت با اشاره به الزام پرهیز از غذاهای با مزاج گرم همانند فسنجان، گردو و کنجد، پیشن‌هاد کرد در فصل تابستان از خنکی‌جات همانند آب‌دوغ خیار، ماست، خیار و مقداری نان، سبزیجات خنک همانند خیار، کاهو، کدو خورشتی (سبز)، گشنیز، اسفناج، ماست و اسفناج منفعت گرفته شود.
او بیان کرد بهتر است غذا‌هایی که در تابستان مصرف می‌شوند، پخته شده و آب‌پز باشند و غذا‌ها کباب یا سرخ نشده باشند، همانند آش، سوپ، خورش سبزیجاتی که سبزی آن‌ها سرخ نشده باشد، حبوبات آن کم باشد، مقدار زیادی گوشت نداشته باشد و مقداری ترش باشند، برای مثال با غوره، آب‌گوره، آب‌لیمو، لیمو، نارنج تهیه شده باشند.
می‌رغضنفری مصرف مرکبات و می‌وه‌جات ملس همانند زرشک و آب زرشک، شاه‌توت، تمشک، سیب ترش، آلبالو، گوجه سبز، انار، شوید، هلو، زردآلو، هندوانه و گریپ‌فروت را سودمند دانست و گفت مصرف سالاد‌ها (کاهو، خیار، آب‌لیمو) در این فصل سودمند است، چون مزاج سرد و تر دارند. خوردن ترشی‌جات در این فصل پیشن‌هاد می‌شود، به شرط آنکه تند نباشند که در این صورت حرارت آن‌ها بالا می‌رود.
اهمیت مصرف آب و لبنیات
به اظهار وی، مصرف کافی آب و لبنیات در فصل تابستان سودمند است. مصرف روزانه لیمو‌ترش در فصول گرم سال برای گرم‌مژگان پیشن‌هاد می‌شود. این میوه از حرارت و رطوبت بدن و الت‌هابات درونی کبد می‌کاهد، خون را رقیق می‌کند و برای هضم غذاهای چرب، شیرین و سنگین سودمند است.
می‌رغضنفری، مصرف گوشت‌های سفید را در این فصل مناسب‌تر از گوشت‌های قرمز خواند و افزود گوشت‌های سفید (همانند مرغ و ماهی) گرمای کمتری دارند، مخصوصا ماهی که با داشتن مزاج سرد و تر، برای این فصل بسیار مناسب است، به شرطی که زیاد سرخ نشده و ادویه‌جات تند نیز به آن اضافه نشود.