اما در تشریح جزییات زیاد تر این نوشته علی جعفری آذر، نماینده مجلس شورای اسلامی ضمن گفتن جزئیات تحول معیار دهک‌بندی خانوارها، او گفت: بر پایه روش تازه وزارت کار، هزینه‌های ماهانه خانوار ملاک قرار می‌گیرد و اگر سرانه هزینه هر فرد بیشتر از ۱۰ میلیون تومان باشد، خانوار در دهک‌های پردرآمد قرار می‌گیرد.

به حرف های وی و مطابق گزارش وزیر کار در جلسه تازه کمیسیون اجتماعی، از این بعد مقدار هزینه ماهانه هر فرد ملاک دهک‌بندی قرار می‌گیرد، نه درآمد یا دارایی. بدین ترتیب، اگر سرانه هزینه هر نفر بیشتر از ۱۰ میلیون تومان باشد، خانوار وابسته در دهک‌های ۸ و ۹ محسوب شده و یارانه آنها قطع می‌شود. 

در این شیوه، هزینه مسکن برای خانوار‌های مستأجر مستثنا شده، اما دیگر هزینه‌ها از جمله درمان و تحصیل در نظر گرفته می‌شود.

جعفری آذری که در برنامه‌ای رادیویی سخن بگویید می‌کرد، پافشاری کرد که در قبل ملاک‌هایی همچون گردش مالی، مالکیت ماشین و املاک ملاک حذف یارانه می بود که با انتقاد‌های بسیاری همراه شد؛ چرا که حتی مددجویان نهاد‌های حمایتی نیز در دهک‌های بالا ثبت می‌شدند.

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، با اشاره به انتقادات حاضر نسبت به روش محاسبه هزینه‌ها، او گفت: امکان پذیر فردی فقطً به علت هزینه‌های درمانی یا شهریه دانشگاه، به دهک پردرآمد منتقل شود، در حالی که عملاً شرایط مالی مناسبی ندارد. این ماه نخست اجرای روش تازه است و ملزوم است بعد از دو ماه اجرا، قیاس‌ای با روش قبل انجام شود تا مقدار نارضایتی و دقت این روش اشکار شود.

اما یکی از با اهمیت ترین موضوعات این است که هزینه‌های درمان و تحصیل، به‌گفتن بخشی از هزینه‌های ماهانه، می‌توانند جهت شناسایی نادرست خانوار‌های کم‌درآمد یا متوسط به گفتن خانوار پردرآمد شوند.

موضوعی که حتی خود علی جعفری آذر- نماینده مجلس نیز به آن اشاره کرده است. چراکه هزینه‌های درمان و تحصیل متغیرند و در تعداد بسیاری از خانوار‌های کم‌درآمد یا متوسط، هزینه‌های درمانی ناگهانی و پرهزینه یا شهریه‌های بالای تحصیلی وجود دارد که امکان پذیر در یک ماه به طور موقت افزایش چشمگیری اشکار کند.

این هزینه‌ها برخلاف درآمد یا دارایی، امکان پذیر مقطعی و ناگهانی باشند و نشان‌دهنده توان مالی واقعی خانوار نباشند.

از سویی دیگر، اگر یک خانواده که درآمد محدودی دارد، اما به علت بیماری یک عضو یا شهریه دانشگاه فرزندش هزینه بسیاری متحمل می‌شود، در معیار تازه به‌گفتن دهک پردرآمد شناخته شده و یارانه‌اش قطع شود؛ این یعنی فردی که در واقع نیازمند است، از پشتیبانی‌های دولت محروم می‌شود.

اعتراض به قطع یارانه

یقیناً رئیس سازمان هدفمندی یارانه‌ها به تازگی با اشاره به قطع یارانه برخی افراد اظهار کرده است که قانون هیچکس را از اعتراض به حذف یارانه منع نکرده که می‌توانند از سامانه سیمین سازمان هدفمندی یا سامانه حمایتوزارت رفاه خواست بدهند؛ به این علت فرآیند ورود و خروج یک فرایند مستمر است. روزانه در سرزمین ۱۰ تا ۱۲ هزار تحول ساختار خانوار داریم.

در همین رابطه هم، هفته قبل در تشریح جزییات زیاد تر این نوشته احد رستمی، رئیس مرکز مطالعات و اطلاعات رفاهی ایرانیان هفته قبل به ایسنا خبرداد که این سرانه در برگیرنده هزینه «اجاره مسکن» خانوار نیست و بر پایه «بُعد خانوار» محاسبه شده است.

بر پایه داده‌های بودجه خانوار مرکز آمار ایران، سرانه درآمد هر خانواده ایرانی در دهک هشتم در اسفندماه سال ۱۴۰۳، ۱۰ میلیون تومان در ماه برآورد شده است. 

از این رو وزارت رفاه هم این مقدار درآمد را سپس از کسر هزینه مسکن به گفتن شاخص شناسایی سه دهک بالا برگزیده است.

به حرف های وی، از ابتدای شهریورماه سرپرستان خانوار به زمان ۲۰ روز زمان دارند برای مشاهده جزئیات و یا ثبت خواست به آدرس https://hemayat.sfara.ir مراجعه کنند.

اطلاعات اظهاری سرپرست خانوار در حوزه‌های درآمدی، تراکنش‌های بانکی و محل سکونت مجددا با داده‌های ثبتی دستگاه‌های متولی داده، صحت‌سنجی و در صورت تایید استحقاق دریافت یارانه مطابق قانون یارانه خانوار‌ها مجددا برقرار خواهد شد.

رستمی خاطرنشان کرد: مطابق بند (پ) تبصره (۱۳) قانون بودجه سال۱۴۰۴ کل سرزمین، دولت مکلف است از محل منبع های حاصل از حذف یارانه نقدی دهک‌های هشتم، نهم و دهم، ماده ۴۵ قانون مالیات بر قیمت افزوده و بازنگری در سیاست‌های حمایتی، حداقل مبلغ ۴۰۰ هزار میلیارد ریال را به گفتن بسته حمایتاز معیشت محرومان تعلق دهد.

 این منبع های صرف حمایتاز خانوار‌ها و اقشار نیازمند، از جمله خانوار‌های دچار فقر شدید که تحت پوشش نهاد‌های حمایتی نیستند و این چنین افزایش اعتبار کالابرگ برای خانوار‌های تحت پوشش و دهک‌های پایین درآمدی خواهد شد.