قیمت واقعی دارایی های بلوکه شده ایران چه مقدار است؟_آینده

آیا تزریق این منبع های به بازار ارز می‌تواند به مهار تورم و اسایش بازارها پشتیبانی کند یا آنکه تکرار سیاست‌های مختصر‌زمان و ارزپاشی، این زمان را نیز به سرنوشت منبع های ارزی سال‌های قبل دچار خواهد کرد؟ قیمت واقعی دارایی‌های آزادشده نه در افت مقطعی نرخ ارز، بلکه در نحوه مدیریت و هدایت آنها به سمت تحکیم تشکیل، افزایش ذخایر ارزی و افت صدمه‌پذیری اقتصاد در برابر شوک‌های خارجی نهفته است. چه این که اقتصاد ایران طی سال‌های تازه تحت‌تأثیر تحریم‌های مالی و بانکی با محدودیت‌های جدی در دسترسی به منبع های ارزی خود روبه رو بوده است.

دارایی‌های بلوکه‌شده کجاست؟

برآوردهای رسمی و غیررسمی از حجم دارایی‌های مسدودشده ایران متفاوت است و رقم های نقل‌شده از نزدیک به ۲۴میلیارد دلار تا بیشتر از ۱۰۰میلیارد دلار متغیر است. قسمت عمده این منبع های در چین، عراق، کره‌جنوبی، هند، ژاپن، عمان و برخی مراکز مالی بین‌المللی نگهداری می‌شود.‌چین بزرگ‌ترین محل نگهداری منبع های ارزی ایران به حساب می اید. این چنین عراق بابت واردات گاز و برق بدهی قابل توجهی به ایران دارد. بخشی از منبع های ایران در کره‌جنوبی نیز طی سال‌های قبل به حساب‌هایی در قطر منتقل شد؛ منابعی که هم چنان نحوه منفعت گیری از آنها با محدودیت‌های خاصی همراه است.

آزادسازی دلارها با اراده ایران

برخی مقام‌های آمریکایی، ازجمله معاون رئیس‌جمهور آمریکا در دولت ترامپ، به تازگی ادعا کرده که هرگونه منفعت گیری از این منبع های باید با قبول طرف‌های ناظر انجام شود. این ادعا بیشتر از آنکه جنبه حقیقت داشته باشد، یک ترفند برای سختی به تیم مذاکره‌کننده ایرانی است و انتظار می‌رود در روال مذاکرات اراده ایران بر روال دسترسی و منفعت گیری از دلارهای آزادشده حاکم شود.‌این چنین دستاوردی برای ایران حکم برگ برنده خواهد داشت و می‌تواند مسیر برداشته شدن تحریم‌ها را هموار سازد و به این ترتیب دلارهای بلوکه شده بعد از آزادشدن می‌تواند با مدیریت صحیح و منطقی در مسیر ارامش اقتصادی هزینه شود.

ارز در انحصاربانک مرکزی ‌

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی‌ خبرداد که یادداشت‌های ملزوم در چارچوب تفاهمات انجام‌شده به امضا رسیده و امکان منفعت گیری تدریجی از این منبع های بر پایه دستورالعمل‌های بانک مرکزی فراهم خواهد شد.‌او پافشاری کرده ‌ که دارایی‌های بلوکه‌شده در اصل متعلق به ذخایر ارزی سرزمین است و نباید به‌گفتن منبع های بودجه‌ای دولت برداشت شود. از نگاه بانک مرکزی، این منبع های باید در خدمت تحکیم ذخایر ارزی، مدیریت بازار ارز و افزایش تاب‌آوری اقتصاد قرار گیرد. همتی این چنین از عملیاتی شدن معافیت‌های مرتبط با صادرات نفت و پتروشیمی سخن حرف های و معتقد است افت هزینه‌های ناشی از تحریم می‌تواند دسترسی ایران به درآمدهای ارزی را تسهیل کند.

تأثیر بر بازار ارز و تورم

نخستین تاثییر آزادسازی منبع های ارزی در بازار ارز نمایان خواهد شد. افزایش ذخایر در اختیار بانک مرکزی قوت مداخله سیاستگذار پولی را بالا می‌برد و می‌تواند از جهش‌های ناگهانی نرخ ارز جلوگیری کند. این نوشته به افت انتظارات تورمی نیز پشتیبانی خواهد کرد.‌با این حال توانایی سال‌های قبل نشان داده است که افت نرخ ارز ناشی از تزریق منبع های ارزی، اگر با اصلاحات ساختاری همراه نباشد، پایدار نخواهد می بود. اقتصاد ایران چندین دفعه توانایی کرده است که ارزهای حاصل از فروش نفت یا منبع های آزادشده صرف کنترل موقت بازار شده اما بعد از آخر منبع های، فشارهای تورمی و ارزی بار دیگر بازگشته است.

‌زمان‌سوزی و ارز پاشی،  ممنوع

آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران بدون تردید یک زمان مهم برای اقتصاد سرزمین محسوب می‌شود؛ فرصتی که می‌تواند به افت سختی ارزی، فراهم کالاهای اساسی، افزایش ذخایر بانک مرکزی و اسایش نسبی بازارها منجر شود.‌اما توانایی سال‌های قبل یک مطلب روشن دارد: دلارهای آزادشده وقتی به رشد اقتصادی و مهار پایدار تورم پشتیبانی خواهند کرد که به جای ارزپاشی و مصرف مختصر‌زمان، در خدمت افزایش تاب‌آوری اقتصاد، تحکیم تشکیل و اصلاح ساختارهای اقتصادی قرار گیرند. در غیراین صورت، این منبع های نیز تنها یک تنفس مختصر‌زمان برای اقتصادی خواهد می بود که هم چنان با چالش‌های مزمن خود دست‌وپنجه نرم می‌کند.