مقایسه حقوق و دستمزد کارگران ایرانی با کشورهای آفریقایی
همزمان با اعتراضات برخی کسبه بازار تهران و تجمعات بازنشستگان در شهرهای مختلف به دلیل وخیم‌تر شدن وضعیت معیشتی، بانک مرکزی پس از وقفه‌ای نزدیک به ۲۱ ماهه، انتشار آمار تورم را از سر گرفت. این نهاد مدعی شد تورم مصرف‌کننده در پایین‌ترین سطح از اواسط سال ۱۳۹۹ قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، تورم دوازده‌ماهه با کاهشی محسوس به ۳۶.۳ درصد نزول یافته است. با این حال، آمارهای بانک مرکزی با ارقام مرکز آمار ایران حدود ۳.۸ درصد اختلاف دارد و برخی صاحب‌نظران این آمارها را «گمراه‌کننده» و مغایر با واقعیت‌های اقتصادی فعلی می‌دانند. به‌ویژه با عبور دلار از سقف ۸۰ هزار تومان، قیمت بسیاری از کالاها و خدمات به‌شکل محسوسی افزایش یافته و قدرت خرید اقشار کم‌درآمد بار دیگر در معرض تهدید جدی قرار گرفته است.
🔗 بیشتر بخوانید: به حوزه علمیه برای برنامه‌ریزی اقتصادی احتیاج داریم
فقر آفریقایی
پیش از این واژه «فقر آفریقایی» در مقالات بسیاری از اقتصاددانان تکرار می‌شد و نسبت به خطر عبور از این خط فرضی اقتصادی هشدار داده می‌شد. سوال این است که آیا کشور ما اکنون از این خط عبور نکرده است؟ وضعیت معیشت مردم در بسیاری از کشورهای آفریقایی تا چه حد با میلیون‌ها کارگر، کارمند و بازنشسته ایرانی متفاوت است؟
در ایران، میزان حقوق پایه در سال ۱۴۰۳ بر اساس تصمیم شورای عالی کار، معادل ۱۱ میلیون و ۱۰۷ هزار و ۷۸۷ تومان تعیین شده که دستمزد روزانه ۲۳۸ هزار و ۸۷۲ تومان را در نظر می‌گیرد. طبق معمول در بازار کار فعلی، میانگین ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومان به کارگران و کارمندان پرداخت می‌شود که با احتساب میانگین نرخ دلار، تقریباً معادل ۱۴۹ تا ۱۸۶ دلار در ماه است.
🔗 بیشتر بخوانید: ماهی و لبنیات صدرنشین تورم خوراکی‌ها در شهریور/ گوشت قرمز همچنان می‌تازد
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی نیز حداقل حقوق یک بازنشسته دارای همسر و یک فرزند را ۱۰ میلیون و ۹۰ هزار تومان اعلام کرد. کارکنان دولت به‌طور میانگین چند ده دلاری بیشتر از این رقم دریافت می‌کنند.
مراکش و آفریقای جنوبی
کشور مراکش در شمال آفریقا، با منابع معدنی و نفتی کمتر و غیرقابل مقایسه با ثروت ایران قرار دارد. بر اساس آمار موسسه استاتیستا (Statista)، حقوق‌بگیران مراکش در سال ۲۰۲۴ با میانگین ۲۰۳۰ دلار در ماه، بیشترین میانگین حقوق در قاره آفریقا را ثبت کرده‌اند. این رقم حداقل ۱۰ برابر بیشتر از دریافتی حقوق‌بگیران ایرانی محسوب می‌شود.
🔗 بیشتر بخوانید: سقف حقوق ۵۰ میلیونی برای کارگران قسمت خصوصی نیست_آینده
آفریقای جنوبی نیز علی‌رغم چالش‌هایی نظیر افزایش جرم و جنایت و بیماری ایدز، در سایه دموکراسی و روابط اقتصادی بین‌المللی گسترده، میانگین حقوق ۲۰۲۶ دلاری را در سال ۲۰۲۴ ثبت کرده است. به گزارش سایت بیزینس تک، میانگین درآمد ماهانه در این کشور در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۴ به میزان ۲.۶ درصد رشد کرده و از ۲۷۵۱۱ راند به ۲۸۲۲۰ راند افزایش یافته است.
سبزی‌فروش تونسی
محمد بوعزیزی، سبزی‌فروش تونسی که بر اساس گزارش‌های بین‌المللی میانگین درآمد ماهیانه‌اش حدود ۱۴۰ دلار بود، در سال ۲۰۱۱ در اعتراض به فقر و وضعیت معیشتی خودسوزی کرد؛ عملی که جرقه آغازین انقلاب علیه دیکتاتوری ۲۳ ساله زین‌العابدین بن علی شد. بر اساس آمار موسسه استاتیستا، تونس در سال ۲۰۲۴ میانگین دریافتی ماهانه ۱۳۴۸ دلاری برای حقوق‌بگیران ثبت کرده که تقریباً ۹ برابر حقوق مصوب وزارت کار ایران است.
میانگین حقوق ماهیانه کارکنان در سال ۲۰۲۴ در کشورهای کنیا (۱۲۹۱ دلار)، الجزایر (۱۲۷۳ دلار)، نامیبیا (۱۱۶۸ دلار)، بوتسوانا (۱۰۰۰ دلار)، نیجر (۸۱۴ دلار)، غنا (۷۴۸ دلار) و اوگاندا (۷۳۸ دلار) اعلام شده است.
در تمام این کشورهای آفریقایی، میانگین حقوق حداقل چند برابر حقوق در ایران، کشوری ثروتمند و غنی از منابع طبیعی، است.
فرزین، رئیس بانک مرکزی، اخیراً علت رشد فزاینده نرخ دلار را یک کانال تلگرامی در آمریکا عنوان کرد. اظهاراتی که با واکنش منفی بسیاری از فعالان اقتصادی روبرو شد.
حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین، در پاسخ به ادعاهای مشابه بیان داشت: «تا تحریم‌ها برداشته نشود، تا اف‌ای‌تی‌اف اجرا و روابط بانکی با جهان برقرار نشود، هیچ مشکلی حل نمی‌شود، چه پزشکیان باشد چه هر رئیس‌جمهور فرد دیگر.»