شناسایی بیش از ۳۶۰۰ ماده شیمیایی بستهبندی غذا در بدن انسان؛ نگرانی از اثرات سلامتی

یک مطالعه جدید منتشر شده نشان میدهد که بیش از ۳۶۰۰ ماده شیمیایی که در بستهبندی یا فرآیند آمادهسازی مواد غذایی به کار میروند، در بدن انسان شناسایی شدهاند که تعدادی از آنها برای سلامتی خطرناک ارزیابی میشوند، در حالی که درباره برخی دیگر اطلاعات کمی در دسترس است.

بیرژیت گیکه، سرپرست تیم تحقیق از بنیاد بستهبندی مواد غذایی، یک سازمان غیردولتی مستقر در زوریخ سوئیس، اعلام کرد نزدیک به ۱۰۰ مورد از این مواد شیمیایی با برچسب نگرانی شدید برای سلامت انسان مورد توجه قرار گرفتهاند.

برخی از این مواد همانند پیفاس (PFAS) و بیسفنول که هر دو از مواد ممنوعه محسوب میشوند، به خوبی مطالعه شدهاند و پیش از این نیز در بدن انسان یافت شده بودند.

گیکه به خبرگزاری فرانسه گفت اطلاعات کمی در مورد اثرات سلامتی سایر مواد شناسایی شده وجود دارد و بر ضرورت تحقیقات گستردهتر در خصوص نحوه ورود این مواد شیمیایی از بستهبندیها به غذا و سپس به بدن انسان تأکید کرد.

محققان پیش از این نزدیک به ۱۴ هزار ماده شیمیایی در تماس با غذا را فهرستبندی کرده بودند که میتوانند از بستهبندیهای پلاستیکی، کاغذی، شیشهای، فلزی یا سایر مواد به مواد غذایی راه یابند. این مواد همچنین میتوانند از سایر بخشهای فرآیند تولید غذا مانند تسمههای نقاله یا ظروف تهیه نیز منتقل شوند.

تیم پژوهش با جستجو در پایگاههای دادهای که مواد شیمیایی موجود در نمونههای انسانی را ردیابی میکنند، انتظار داشت تنها چند صد ماده جدید را کشف کند، اما با یافتن ۳۶۰۱ ماده شیمیایی جدید که یک چهارم تمام مواد شناخته شده در تماس با غذا را تشکیل میدهند، شگفتزده شدند.

گیکه تأکید کرد که این مطالعه نمیتواند ثابت کند همه این مواد لزوما از بستهبندی غذا به بدن وارد شدهاند، زیرا منابع تماس دیگر نیز ممکن است دخیل باشند.

مواد با برچسب نگرانی شدید

در میان مواد دارای برچسب نگرانی شدید، پیفاس (PFAS) وجود دارد که به مواد شیمیایی همیشگی معروف است، زیرا اثرات آن سالها باقی میماند و در سالهای اخیر در بسیاری از بافتهای بدن انسان شناسایی شده و با طیف وسیعی از مشکلات سلامتی مرتبط است.

ماده بیسفنول نیز یک ماده مختلکننده هورمون است که در تولید پلاستیک به کار میرود و پیش از این در بسیاری از کشورها استفاده از آن در ساخت بطریهای شیر نوزادان و کودکان ممنوع شده است.

فتالات یکی دیگر از مواد مختلکننده هورمون شناسایی شده است که با ناباروری در ارتباط میشود.

اطلاعات کمی در مورد الیگومرها که محصولات جانبی تشکیل پلاستیک هستند، در دسترس است. گیکه اظهار داشت تقریبا هیچ مدرکی در خصوص اثرات سلامتی این مواد جدید وجود ندارد.

کاهش تماس با بستهبندیها

بر اساس یک اصل کلاسیک در سمشناسی، دوز است که سم را میسازد. گیکه محدودیت این مطالعه را در عدم امکان تعیین غلظت دقیق هر ماده پذیرفت، اما هشدار داد که این مواد میتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند؛ به عنوان مثال تا ۳۰ نوع مختلف از پیفاس وجود دارد.

وی پیشنهاد کرد که افراد مدت تماس خود با بستهبندیها را کاهش دهند و از گرم کردن مواد غذایی در بستهبندیهای اصلی خودداری کنند.

دوان ملور، متخصص پزشکی مبتنی بر شواهد در دانشگاه استون بریتانیا که در این پژوهش شرکت نداشته، این مطالعه را ستود، اما افزود این تحقیق میزان تعرض ما به این مواد را گزارش نمیدهد و به منابع دیگر این مواد در محیط زیست اشاره دارد.

ملور به جای هشدار بیمورد توصیه کرد که مردم دادههای بهتری را تقاضا کنند و تعرض غیرضروری به مواد شیمیایی که در نهایت میتواند بر سلامت آنها تأثیر بگذارد را به حداقل برسانند.

برخی از این مواد شیمیایی اکنون با ممنوعیت روبرو هستند. اتحادیه اروپا در مراحل پایانی صدور ممنوعیت استفاده از پیفاس در بستهبندیهای مواد غذایی قرار دارد و ممنوعیت مشابهی برای بیسفنول از پایان سال جاری برنامهریزی شده است.

این مطالعه در مجله علوم تعرض و اپیدمیولوژی محیطی منتشر شده است.

END