بیماری‌های قلبی طیف گسترده‌ای از اختلالات قلب و عروق ازجمله دعوا قلبی، نارسایی قلبی و سکته مغزی را در بر می‌گیرند. هرچند برخی عوامل خطر همانند سن و سابقه خانوادگی قابل تحول نیستند، اما تعداد بسیاری از عوامل دیگر به سبک زندگی روزمره افراد ربط دارند.

پزشکان سال‌ها است می‌دانند که تغذیه سالم نقش مهمی در نگه داری سلامت قلب دارد. مصرف زیاد میوه و سبزیجات، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از استعمال دخانیات و مدیریت استرس، همه انها می‌توانند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افت دهند و اکنون نتایج پژوهش جدیدی مشخص می کند که یک عادت غذایی ساده نیز امکان پذیر مزایای بیشتری برای سلامت قلب داشته باشد.

محققان دانشگاه «ادیث کوان» استرالیا دریافتند که مصرف روزانه سبزیجات سرشار از نیترات می‌تواند به بهبود سلامت قلب و افت خطر چندین بیماری جدی قلبی‌عروقی پشتیبانی کند. یافته‌های این پژوهش بار دیگر مشخص می کند که تغییرات کوچک در رژیم غذایی می‌تواند تاثییر قابل‌توجهی بر سلامت طویل مدت داشته باشد.

نیترات‌ها، ترکیبات طبیعی حاضر در برخی سبزیجات می باشند. هنگامی که این سبزیجات مصرف خواهد شد، بدن نیترات‌ها را به موادی تبدیل می‌کند که جهت شل شدن و گشاد شدن رگ‌های خونی خواهد شد. این فرایند جریان خون را در بدن تسهیل می‌کند. بهبود گردش خون می‌تواند سختی خون را افت دهد و بار کاری قلب را سبک‌تر کند.

تعداد بسیاری از سبزیجات رایج دارای مقادیر بالایی از نیترات می باشند. از بهترین منبع های این ماده می‌توان به اسفناج، کلم، چغندر، آروگولا، کرفس، تربچه و شلغم اشاره کرد. این سبزیجات به‌راحتی در فروشگاه‌ها یافت خواهد شد و می‌توان آن‌ها را به رژیم غذایی روزانه افزود.

پژوهشگران برای بازدید دقیق‌تر تاثییر این سبزیجات بر سلامت قلب، داده‌های بیشتر از ۵۰ هزار بزرگسال دانمارکی را مورد برسی قرار دادند. این افراد در قالب برسی بزرگ و طویل مدت سلامت، بیشتر از ۲۰ سال تحت پیگیری قرار داشتند.

آنان با تحلیل عادات غذایی و حالت سلامت این افراد در این چنین بازه وقتی طویل، ربط بین مصرف سبزیجات و ابراز بیماری‌های قلبی‌عروقی را بازدید کردند. نتایج این تحقیق امیدوارکننده می بود. افرادی که به‌طور منظم سبزیجات غنی از نیترات مصرف می‌کردند، سختی خون پایین‌تری داشتند و کمتر به انواع گوناگون بیماری‌های قلب و عروق مبتلا می‌شدند.

به‌طور میانگین، سختی خون سیستولیک یا همان عدد بالایی سختی خون در افرادی که به‌طور مرتب این سبزیجات را مصرف می‌کردند، نزدیک به ۲.۵ میلی‌متر جیوه کمتر می بود. هرچند این افت در نگاه اول اندک به نظر می‌رسد اما حتی افت‌های جزئی سختی خون نیز در مقیاس جمعیتی می‌تواند تاثییر چشمگیری بر سلامت عمومی داشته باشد. سختی خون پایین‌تر، سختی وارده بر قلب و رگ‌ها را افت می‌دهد و خطر مشکلات قلبی‌عروقی آینده را کم می‌کند.

نتایج این پژوهش این چنین نشان داد، افرادی که سبزیجات سرشار از نیترات مصرف می‌کنند، بین ۱۲ تا ۲۶ درصد کمتر در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی قرار دارند.

یکی از با اهمیت ترین مزایای مشاهده‌شده مربوط به بیماری شریان محیطی می بود، بیماری‌ای که در آن تنگ شدن رگ‌های خونی، جریان خون به پاها را افت می‌دهد. افرادی که به‌طور منظم این سبزیجات را مصرف می‌کردند، ۲۶ درصد کمتر به این بیماری مبتلا شدند.

علاوه بر این، پژوهشگران تعداد کمتری از موارد دعوا قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی را در بین افرادی که مصرف بیشتری از این سبزیجات داشتند، مشاهده کردند. این یافته‌ها مشخص می کند که مزایای این مواد غذایی فقط به افت سختی خون محدود نمی‌شود و می‌تواند از سلامت کلی قلب و عروق نیز حمایتکند.

مسئله دلنشین این می بود که بیشترین مزایا با مصرف مقدار نسبتا مقداری از این سبزیجات به دست آمد. نزدیک به یک فنجان سبزیجات خام غنی از نیترات یا نصف فنجان سبزیجات پخته در روز، بیشترین تاثییر محافظتی را تشکیل می‌کرد. مصرف بیشتر از این مقدار، مزیت قابل‌دقت بیشتری به همراه نداشت و این یافته مشخص می کند که تداوم مصرف از مقدار آن مهم‌تر است.

افزودن این سبزیجات به برنامه غذایی روزانه کار سختی نیست. می‌توان مقداری اسفناج را به اسموتی صبحگاهی اضافه کرد، چغندر را در سالاد به کار برد یا سبزی‌های برگ‌دار را به ساندویچ‌ها، سوپ‌ها و غذاهای مهم افزود. این انتخاب‌های ساده می‌توانند بدون نیاز به مکمل‌ها، مقدار دریافت نیترات را افزایش دهند.

به حرف های پژوهشگران، این یافته‌ها نقش مهم تغذیه در نگه داری سلامت قلب و پیشگیری از بیماری‌ها را برجسته می‌کند.

در شرایطی که بیماری‌های قلبی هم چنان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های سلامت در جهان می باشند، این پژوهش راهکاری ساده و کم‌هزینه را پیش روی مردم قرار می‌دهد. مصرف روزانه سبزیجات سرشار از نیترات می‌تواند به بهبود جریان خون، افت سختی خون و کم شدن خطر بیماری‌های جدی قلبی‌عروقی پشتیبانی کند.

هلث گزارش کرد، هرچند هیچ ماده غذایی به‌تنهایی ضمانت‌کننده سلامت کامل نیست، اما مصرف منظم این سبزیجات می‌تواند گامی کوچک اما موثر در مسیر زندگی سالم‌تر و طویل‌تر باشد.

نتایج این تحقیق به سرپرستی کاترین بوندونو در «مجله اروپایی اپیدمیولوژی» (Epidemiology) انتشار شده است.