آیا حمام یخ واقعاً سودمند است؟

مکانیسم اثر حمام یخ چگونه است؟

در طول حمام یخ، آب سرد دمای بدن و پوست را کاهش می‌دهد. این تغییر دما رگ‌های خونی پوست را باریک می‌کند (انقباض عروق) و خون را به سمت هسته مرکزی بدن هدایت می‌کند، زیرا بدن شما تمام تلاش خود را می‌کند تا گرم بماند.

هنگامی که از حمام یخ خارج می‌شوید، رگ‌های خونی شما منبسط می‌شوند (اتساع عروق) و خون غنی از اکسیژن و مواد مغذی را به بافت‌های بدن، از جمله ماهیچه‌ها، پمپاژ می‌کنند. این فرآیند می‌تواند به کاهش التهاب -که می‌تواند علت درد عضلانی شود- کمک کند.

🔗 بیشتر بخوانید: فوایده روغن ماهی برای بدن

به عنوان مثال، درد عضلانی تأخیری (DOMS) که معمولاً بعد از فعالیت‌های ورزشی -که به آن‌ها عادت نداریم- رخ می‌دهد، با حمام یخ تا حد قابل توجهی بهبود می‌یابد. از همین رو ورزشکاران بعد از فعالیت، با انجام این عمل نوعی ریکاوری انجام می‌دهند.

همین‌طور، غوطه‌ور شدن در آب سرد به بدن فشاری وارد می‌کند که به آن «فشار هیدرواستاتیک» می‌گویند. فشار هیدرواستاتیک جریان خون را به سمت قلب، مغز و ریه‌ها حرکت می‌دهد و اکسیژن و مواد مغذی بیشتری را برای این اندام‌های حیاتی فراهم می‌کند.

🔗 بیشتر بخوانید: ۱۰ مسئله مهم برای مراقبت از پوست در زمستان

مزایای حمام یخ

درمان با آب سرد با کاهش دمای بدن و افزایش گردش خون، چندین مزیت مهم برای سلامتی دارد:

۱. التهاب را تسکین می‌دهد

معمولاً از یخ برای باریک کردن رگ‌های خونی بهره گرفته می‌شود؛ که به کاهش تورم، درد و التهاب بعد از صدمه کمک می‌کند. همچنین تحقیقات نشان می‌دهند که وقتی آب سرد به گیرنده‌های سرد روی پوست شما برخورد می‌کند، سیگنال‌های الکتریکی را به مغز می‌فرستد که اثر کاهش درد دارند. با خروج از حمام یخ، افزایش گردش خون در بافت‌ها و ماهیچه‌ها به کاهش درد و التهاب کمک می‌کند.

🔗 بیشتر بخوانید: آیا تلخی انتهای خیار برای دیابت خوب است؟_آینده

۲. درد عضلانی را کاهش می‌دهد

بررسی ۳۲ کارآزمایی اتفاقی کنترل‌شده نشان داد که غوطه‌وری در آب بسیار سرد یک ساعت بعد از ورزش، به کاهش درد عضلانی پس از تمرین و بهبود ریکاوری عضلانی تا ۲۴ ساعت کمک می‌کند.

البته برخی تحقیقات متناقض نیز نشان داده‌اند که حمام آب یخ بعد از ورزش می‌تواند باعث کاهش توده و قوت عضلانی شود.

۳. خلق‌وخو و هوشیاری را بهبود می‌بخشد

تحقیقات محدود نشان می‌دهد که غوطه‌وری در آب سرد می‌تواند خلق‌وخو را بهبود بخشد. یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان داد افرادی که ۲۰ دقیقه در آب با دمای پایین (۱۲ درجه سانتی‌گراد) قرار می‌گیرند، خلق‌وخی بهتری دارند و تنش و خشم‌شان کمتر است.

مطالعه دیگری نشان داد که پنج دقیقه غوطه‌وری در آب سرد (تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد) به بهبود هوشیاری، کاهش خشمگینگی و استرس کمک می‌کند.

عوارض و خطرات احتمالی

حمام یخ با تمام مزایایی که دارد، با برخی عوارض هم همراه است. نحوه واکنش بدن به حمام یخ به عواملی همانند شرایط سلامتی فردی، زمان سپری‌شده در آب و دمای آب بستگی دارد. عوارض جانبی احتمالی حمام یخ عبارتند از:

پانیکولیت سرد (بثورهای ناشی از سرما): اگر سرما شدید به لایه بافت چربی پوست صدمه بزند، بثورهای پوستی خارش‌دار و دردناک تشکیل می‌شود. پانیکولیت سرد می‌تواند همانند لکه، پوستینه، برجستگی‌های سخت یا توده‌های عمیق ظاهر شود.

شوک سرد: شیرجه یا غوطه‌وری ناگهانی در آب سرد (زیر ۱۵ درجه سانتی‌گراد) می‌تواند بدن شما را شوکه کند و علائمی همانند افزایش سریع تنفس، ضربان قلب و فشار خون را به وجود آورد و قلب را تحت فشار قرار دهد. همچنین می‌تواند خطر غرق شدن را -فقط در آب‌های عمیق- افزایش دهد.

دمای پایین بدن (هیپوترمی): حمام یخ می‌تواند باعث شود دمای بدن به طور خطرناک پایین بیاید. این اتفاق در نهایت می‌تواند منجر به نارسایی اندام شود.

سوختگی سرد: تماس مستقیم با یخ می‌تواند پوست را بسوزاند و باعث ایجاد حباب‌های دردناک و تغییر رنگ پوست به قرمز، سفید یا خاکستری شود. همچنین می‌تواند با تشکیل یخ‌زدگی منجر به صدمه پوست و مرگ بافت‌های زیرین شود.

صدمه عصبی: قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض سرما می‌تواند جریان خون را به قدری کاهش دهد که بافت را بکشد و باعث نوروپاتی دائمی (صدمه عصبی) شود. صدمه عصبی می‌تواند منجر به درد، بی‌حسی و از دست دادن قوت عضلانی شود. از همین رو، حمام یخ برای افراد دارای بیماری‌های قلبی یا ریوی، سندرم رینود و حساسیت پوستی به آب سرد مناسب نیست.

کدام سلبریتی‌ها به حمام یخ علاقه‌مند هستند و چرا؟

حمام یخ در بین افراد مشهور برای تقویت سلامت جسمی و روانی، اکنون بسیار رایج است و اکثر آن‌ها موافقند که حمام یخ، ارزش تحمل شوک سرد را دارد. چند چهره سرشناس که این کار را انجام می‌دهند، عبارتند از:

جنیفر آنیستون

از او نه تنها به عنوان یک بازیگر موفق، بلکه به عنوان یک نماد زیبایی نیز یاد می‌کنند. جنیفر حمام یخ را به دلیل فوایدی که برای سلامت و درخشندگی پوست دارد، انجام می‌دهد.

شکیل اونیل

این اسطوره بسکتبال برای کمک به کاهش درد عضلانی پس از بازی، به حمام یخ روی می‌آورد. این کار به او کمک می‌کند آرام شود و ذهن خود را پاکسازی کند.

تونی رابینز

تونی رابینز، سخنران انگیزشی مشهور امریکایی، روز خود را با غوطه‌وری در آب یخ آغاز می‌کند. رابینز معتقد است که شوک آب سرد سیستم بدنی او را بیدار می‌کند، استرس را کاهش و هوشیاری را افزایش می‌دهد و او را برای یک روز پرکار آماده می‌کند.

هیو جکمن

هیو جکمن، بازیگر معروف، حمام یخ را در برنامه روزانه خود قرار داده است. جکمن معتقد است این کار به کاهش درد عضلانی و افزایش تناسب اندام او کمک می‌کند.

جسیکا بیل

جسیکا بیل، هنرپیشه امریکایی، علاقه خود را به حمام یخ را در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارد و بر تأثیرات مثبت آن بر جسم و ذهن تأکید می‌کند. بیل می‌گوید که سرمادرمانی به او کمک می‌کند تا پرانرژی و متمرکز بماند.

دیوید بکهام

دیوید بکهام، فوتبالیست حرفه‌ای سابق، نیز از علاقه‌مندان به سرمادرمانی است. روتین پس از ورزش بکهام شامل حمام یخ برای کاهش التهاب و تسریع ترمیم عضلات است.

کریستیانو رونالدو

این ستاره فوتبال، به دلیل روتین تمرینی سخت‌گیرانه‌اش، که شامل حمام منظم یخ است، شهرت دارد. رونالدو می‌گوید که حمام یخ به بدن شوک وارد می‌کند و ذهن را وادار به تمرکز می‌کند.

گوئینت پالترو

گوئینت پالترو، هنرپیشه امریکایی، از طرفداران حمام یخ است و آن‌ها را به عنوان بخشی از رویکرد کل‌نگر خود به سلامتی ترویج می‌کند. پالترو به اثرات مثبت این کار برای خواب بهتر و افزایش نشاط باور دارد.

کریس همسورث

حمام یخ در روتین کریس همسورث، بازیگر معروف استرالیایی، هم قرار دارد. غوطه‌وری در آب سرد به او کمک می‌کند تا اوج کارکرد بدنی خود را حفظ کند و به سرعت بعد از تمرینات سخت ریکاوری کند.