ایران در آستانه سالمندی شتابان؛ ۳۱ درصد جمعیت تا ۱۴۳۰ سالمند میشوند
آینده گزارش داد که بر اساس اعلام رئیس سازمان بهزیستی، در حال حاضر ۱۰ میلیون و ۳۵۰ هزار نفر از جمعیت ایران سالمند هستند و افراد بالای ۶۰ سال نزدیک به ۱۴ درصد جمعیت را تشکیل میدهند. پیشبینی میشود سهم این گروه تا سال ۱۴۳۰ به ۳۱ درصد برسد. صندوق جمعیت سازمان ملل نیز ایران را از کشورهایی با سرعت بالای سالمندی معرفی کرده و کاهش باروری و افزایش امید به زندگی را عوامل اصلی آن دانسته است.
چالشهای چندوجهی سالمندی
رئیس سازمان بهزیستی تأکید کرد که سالمندی تنها به افزایش تعداد سالمندان محدود نیست، بلکه با فقر، کاهش درآمد، تنهایی، معلولیت، بیماریهای مزمن و کمبود مراقبتهای مستمر همراه است. ۶۲ درصد سالمندان دستکم به یک بیماری مزمن مبتلا هستند که توسعه خدمات سلامت و مراقبت طولانیمدت را ضروری میسازد. این پدیده حوزههای اشتغال، تأمین اجتماعی، مسکن، حملونقل و شهرسازی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
اقتصاد نقرهای و ظرفیتهای سالمندان
با اشاره به مفهوم اقتصاد نقرهای، اشتغالهای سبک، خانگی و محلهمحور از ظرفیتهایی نامید که میتواند برای سالمندان جوان مورد استفاده قرار گیرد. میانگین سن بازنشستگی در ایران حدود ۵۲ سال و امید به زندگی ۷۶ سال است؛ بنابراین سالمندان جوان همچنان از تجربه و مهارتهایی برخوردارند که میتواند در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی به کار رود. صندوق جمعیت سازمان ملل نیز بر مشارکت سالمندان در اقتصاد و جامعه تأکید دارد.
برنامهریزیها و اقدامات آینده
برنامه محیطهای دوستدار سالمند از سال ۲۰۲۵ در چند استان گسترش یافته تا محیطهای شهری و خدمات را برای سالمندان مناسبسازد. همچنین بازنگری سند سالمندی، تدوین لایحه جامع حمایت از سالمندان و تقویت ساختار شورای سالمندان کشور در دستور کار قرار گرفته است. آمارها نشان میدهد ایران در حال تجربه تغییر قابل توجهی در ساختار سنی جمعیت است و فراهم کردن سلامت، درآمد، مراقبت، مسکن و مشارکت اجتماعی برای این جمعیت، چالش اصلی سالهای آینده خواهد بود.
