تحقیقات جدید: النینوی طولانیمدت عامل اصلی انقراض پرمین-تریاس بود
دانشمندان منذ زمانها این انقراض جمعی را به فورانهای آتشفشانی گسترده در سیبری امروزی نسبت میدادند. دیاکسیدکربن ناشی از این فورانها به شدت اقلیم زمین را گرمتر کرد و سبب فروپاشی اکوسیستمهای دریا و خشکی شد. اما تا این لحظه دلیل آسیب دیدن حیات روی خشکی، از جمله گیاهان و حشرات طبق معمول مقاوم، به اندازه بقیه گونهها ناشناخته بود.
گرمایش اقلیم به تنهایی نمیتواند انقراض اینچنین گسترده را توضیح دهد؛ چرا که همانگونه که امروزه مشاهده میکنیم، با گرمتر شدن مناطق گرمسیری، گونهها به عرضهای جغرافیایی خنکتر و بالاتر مهاجرت میکنند.
در عوض، فاجعه پرمین-تریاس نشان میدهد مسئله گرمایش جهانی تنها گرم شدن نیست، بلکه علتی برای تحول شدید وقایع در طول چند دهه است.
دانشمندان با مطالعه ایزوتوپهای اکسیژن گیرافتنه در دندانهای فسیلشده از ارگانیسمهای شناگری به نام قیفدندان یا کنودونت که منقرض شدهاند، به مقیاس گرمایش پرمین-تریاس پی بردهاند. این مطالعه مشخص میکند گرادیانهای دمایی در عرضهای جغرافیایی میانی و پایینی دچار دگرگونی اساسی شدهاند.
همهجا گرمتر شد و دگرگونیهایی که به تحول اقلیم تبدیل شدند، بسیار عمیقتر بودند؛ زیرا رویدادهای النینو در زمان انقراض پرمین-تریاس بسیار شدیدتر و طولانیتر از رویدادهای النینوی امروزی بودند. گونهها نمیتوانستند با شدت کافی خود را با این تغییرات سازگار کنند یا تکامل یابند.
نقش النینو در انقراض پرمین-تریاس
در سالهای اخیر، رویدادهای النینو تغییرات بزرگی در الگوهای بارش و دمای زمین ایجاد کردهاند. برای مثال، سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ یکی از گرمترین سالهای جهانی بودند؛ چرا که النینوی قوی در اقیانوس آرام وجود دارد که اثر آن با دیاکسیدکربن ناشی از فعالیتهای انسانی تشدید مییابد.
اما خوشبختانه این رویدادها هر بار تنها یک تا دو سال طول میکشند. پژوهش مشترک دانشمندان دانشگاههای انگلستان و دانشگاه ووهان چین مشخص میکند در زمان بحران پرمین-تریاس، النینو طولانیتر بوده و منجر به یک دهه خشکسالی و سالهای سیل شده است.
علاوه بر این، نتایج مدلسازی اقلیمی توضیح میدهد چرا در لایههای سنگ آن دوره مقادیر زیادی زغال چوب آشکار میشود. آتشسوزی جنگلها در اقلیم دچار خشکسالی شدید رایج بوده، زمین در حالت بحران قرار داشته، خشکیها میسوختند و اقیانوسها راکد بودند.
در تاریخ زمین، رویدادهای آتشفشانی بسیاری مشابه رویدادهای سیبری وجود داشته که تعداد زیادی از آنها منجر به انقراض شدهاند. اما هیچکدام به گستردگی رویدادهای پرمین-تریاس نبودهاند.
انقراض پرمین-تریاس متفاوت بود؛ چرا که رویدادهای بسیار بزرگ النینو بازخوردی مثبت در اقلیم شکل دادند که سبب گرمای بسیار در نواحی گرمسیری و نواحی فراتر از آنها شد و به مرگ گیاهان انجامید. گیاهان برای حذف دیاکسیدکربن از اتمسفر ضروری هستند و یکی از پایههای شبکه غذایی را راهاندازی میکنند. مرگ گیاهان سبب توقف یکی از مکانیسمهای جذب دیاکسیدکربن شد و این گاز به دلیل ادامه فعالیتهای آتشفشانی در اتمسفر زمین انباشت یافت.
این موضوع یکی از معماهای انقراض جمعی پرمین-تریاس را نیز توضیح میدهد اینکه چرا انقراض روی خشکیها دهها هزار سال قبل از انقراض در اقیانوسها آغاز شد. اقیانوسها موانع موقت در برابر افزایش دما بودند، اما دمای زمین به شدت از حد تحمل تعداد زیادی از گونهها فراتر رفت، بدون اینکه فرصتی برای انطباق داشته باشند.
تنها گونههایی که میتوانستند به سرعت مهاجرت کنند، توانستند زنده بمانند، اما گیاهان و حیواناتی که این توانایی را داشتند، بسیار کمی بودند. این رویدادها مسیر تکاملی حیات روی زمین را دگرگون کرد و سبب ظهور دایناسورها شد که انقراض جمعی آنها نیز به ظهور پستانداران و انسانها انجامید.
پژوهشگران نتایج مطالعه خود را در ژورنال منتشر کردهاند.






