تأثیر مصرف قهوه بر سطح کلسترول

آیا مصرف قهوه سطح کلسترول را بالا می‌برد؟ دلایل و نحوه تأثیر

قهوه نوشیدنیِ پرقدرت است، نه تنها به دلیل بیداری صبحگاهی که به شما می‌بخشد، بلکه چون نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهند مزایای سلامتی متعددی دارد؛ از جملهٔ کنترل وزن، کاهش خطر دیابت نوع ۲ و پیشگیری از بیماری آلزایمر.

با وجود این، اگرچه فواید قهوه مشهودند، برخی مطالعات حاکی از آن‌اند که قهوه می‌تواند سطح کلسترول را افزایش دهد.

حقیقت درباره کلسترول

عموماً کلسترول برای بدن بد تلقی می‌شود، اما واقعیت این است که بدون آن نمی‌توانیم زنده بمانیم. این ماده مومین‌شکل در هر سلول بدن حضور دارد و نقش‌های حیاتی ایفا می‌کند؛ از جمله کمک به هضم غذا، تشکیل هورمون‌ها و ویتامین D. علاوه بر مواد غذایی، کبد نیز کلسترول مورد نیاز را تولید می‌کند. کبد دو نوع لیپوپروتئین می‌سازد: لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) که «کلسترول خوب» نامیده می‌شود و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) یا «کلسترول بد». HDL کلسترول اضافی را از جریان خون خارج می‌کند، در حالی که LDL می‌تواند پلاک در شریان‌ها ایجاد کند و به حملهٔ قلبی یا سکته منجر شود.

رابطه قهوه و کلسترول

شاید بپرسید قهوه چگونه می‌تواند کلسترول را بالا ببرد؟ قهوه بیشتر به خاطر کافئین شناخته شده، اما بیش از ۱۰۰۰ ترکیب زیستی فعال دارد. یک بررسی در سال ۲۰۲۳ که در نشریه Ochsner منتشر شد، وجود ترکیباتی به نام كافستول و کاهوول را در قهوه تأیید کرد. این دی‌ترپن‌ها در روغن قهوه یافت می‌شوند و معتقدند با بازدارندگی از توانایی طبیعی بدن در پردازش و دفع کلسترول، سطح LDL را افزایش می‌دهند.

همه چیز به روش دم‌کردن قهوه بستگی دارد

تأثیر قهوه بر کلسترول به متغیرهای مختلفی وابسته است. یک مطالعه ۲۰۲۲ در مجله Open Heart نشان داد که مهم‌ترین عامل، روش تهیه است. محققان با بررسی عادات ۲۱ هزار داوطلب متوجه شدند کسانی که قهوه بویل یا پلانجر (فرنچ‌پرس) می‌نوشند، به‌وضوح کلسترول بالاتری داشتند در مقایسه با مصرف‌کنندگان قهوه فیلترشده که افزایش ملایمی داشت. اسپرسو در میانه این دو قرار داشت. دلیل آن این است که فیلتر کردن مانع ورود روغن‌های حاوی دی‌ترپن به فنجان می‌شود، در حالی که در روش‌های بدون فیلتر این ترکیبات مستقیماً وارد نوشیدنی می‌گردند.

علاوه بر روش دم‌کردن، جزئیات دیگر هم تأثیرگذارند؛ مثلاً نوع دانه. مطالعه‌ای در ۲۰۲۲ نشان داد دانه‌های عربیکا دی‌ترپن بیشتری نسبت به روبوستا دارند. همچنین قهوه‌های با روست روشن‌تر، غنی‌تر از دی‌ترپن‌اند. حتی برند فیلتر کاغذی نیز می‌تواند تفاوت ایجاد کند، زیرا برخی فیلترها منافذ بزرگتری دارند.

چه مقدار قهوه برای کلسترول شما بی‌خطر است؟

مقدار مصرف نیز اهمیت دارد. یک بررسی ۲۰۲۳ بر روی ۹۰۰۹ نفر نشان داد افرادی که روزانه ۳ تا ۴ فنجان می‌نوشیدند، تقریبا ۱ تا ۱.۵ برابر بیشتر کلسترول بد داشتند در مقایسه با کسانی که کمتر از ۳ فنجان مصرف می‌کردند. خطر واقعی برای کسانی بود که بیش از ۴ فنجان در روز می‌نوشیدند؛ چون احتمال افزایش LDL در آن‌ها تقریبا ۶ برابر بیشتر بود.

اگر به سطح کلسترول خود دقت دارید، انتخاب قهوه فیلترشده به جای لته یا فرنچ‌پرس قدم اول مناسب است. همچنین از افزودن کرم‌های پرچربی اشباع، خامه و شربت‌های قندی پرهیز کنید، چون انجمن قلب آمریکا هشدار می‌دهد که این موارد در درازمدت به قلب آسیب می‌زنند. با وجود اینکه تنها ۳۸ تا ۴۱ درصد مردم قهوه تلخ می‌نوشند، می‌توانید مقدار قليلاً شیر اضافه کنید و شکر را محدود نگه دارید.

تصویر کلی‌تر

اکنون که رابطه قهوه و کلسترول مشخص شد، باید پرسید این برای قلب شما چه معنایی دارد؟ پاسخ شاید شما را شگفت‌زده کند. اگرچه دی‌ترپن‌ها کلسترول را بالا می‌برند، قهوه ترکیبات زیستی دیگر دارد که استرس اکسیداتیو و التهاب را کاهش می‌دهند و برای سلامت قلب مفیدند. مثلاً مطالعه انجمن قلب اروپا ۲۰۲۲ بر روی ۴۵۰ هزار نفر نشان داد نوشیدن ۲ تا ۳ فنجان قهوه (اسپرسو، فیلتر یا دیکاف) به‌وضوح خطر مرگ از هر دلیلی، از جمله بیماری‌های قلبی‌عروقی را کاهش می‌دهد.

حتی اگر مقدار بیشتری قهوه مصرف کنید، نیازی به نگرانی نیست. مصرف معتدل (کمتر از ۴ فنجان در روز) تأثیر کمی بر کلسترول دارد. با توجه به اینکه اکثر مردم به‌صورت معتدل قهوه می‌نوشند، تمرکز بر تغییرات سبک زندگی دیگر مانند ترک سیگار، خواب باکیفیت و اجتناب از غذاهای پرچرب اشباع، تأثیر بیشتری در مدیریت کلسترول دارد.

برای بسیاری، مسئله بزرگ‌تر کافئین است که می‌تواند اضطراب، بی‌خوابی و تپش قلب را ایجاد کند. بنابراین تحمل فردی و پیشینه پزشکی را در نظر بگیرید، به‌ویژه اگر بیماری قلبی داشته باشید. در صورت ابتلا به بیماری قلبی، با پزشک خود مشورت کنید. مصرف متوسط قهوه فیلترشده هم برای قلب و هم برای کلسترول ایمن است، مشروط بر اینکه طعم‌دهنده‌های اضافی مخصوصاً قند، شربت و کرم‌های چرب به آن اضافه نکنید.

روش دم‌کردن قهوه بویل: روشی شبیه فرنچ‌پرس و قهوه ترک است با تفاوتی که دانه‌های رسته و پودرشده با آب جوش ترکیب شده و پس از مدتی کوتاه آماده می‌شود.

روش دم‌کردن قهوه پلانجر: بیشتر شبیه فرنچ‌پرس است. این نوع قهوه با سه روش (فرنچ‌پرس، قهوه‌ساز برقی فیلتردار و قوری معمولی) قابل تهیه است؛ در همه روش‌ها آب جوش به پودر قهوه اضافه شده و پس از چند دقیقه preparación کامل می‌شود.