مرور هفته تئاتر: از بزرگداشت‌های جنجالی تا اجرای تراژدی‌های کلاسیک در ایران و جهان

مرور هفته تئاتر: از بزرگداشت‌های جنجالی تا اجرای تراژدی‌های کلاسیک در ایران و جهان

به گزارش آینده، هفته‌ی گذشته‌ی تئا‌تر ایران و جهان پر از رویداد‌های متفاوتی بود که از مراسم بزرگداشت‌های پرحاشیه تا اجرای آثار کلاسیک و مدرن در سالن‌های معتبر می‌گذرد.

می‌کائیل شهرستانی با کارگردانی و طراحی نمایش افسانه‌های تبای بر اساس اسطوره‌های کلاسیک یونان، به خانه نمایش مهرگان می‌آید تا مفاهیمی چون سرنوشت، قدرت و تقابل انسان با اراده‌های فرا‌تر را با حضور شخصیت‌هایی چون ادیپوس و آنتی‌گونه باز‌خوانی کند. در هم‌زمان، مراسم بزرگداشت خسرو احمدی در سالن جوانمرد با فهرست محدود مدعوین و غیابت رسانه‌های رسمی، موجی از انتقادات را برانگیخت. ارسطو خرم‌رزم در اعتراض به سلبریتی‌محوری مراسم، انصراف از عضویت خانه تئا‌تر را اعلام کرد و سحر ذکریا نیز بی‌توجه‌ی به احمدی در دوران دشواری را یادآوری نمود.

مراسم یادبود کوروش زارعی در مسجد امام خامنه‌ای حوزه هنری با حضور وزیر فرهنگ برگزار شد، اما بخش خبرساز آن ادعای حجت‌الاسلام طرفه پیرامون ترور بیولوژیک زارعی به دلیل حضور در آثار دینی و انقلابی بود. در ادامه، بوستان هنرمندان می‌زبان کاشت چهل نهال به یاد هنرمندان شهید و درگذشته شد. هم‌زمان، سارا بهرامی در نقش مده‌آ به دور جدید اجرا‌های این اثر در شیراز و تهران می‌پیوندد.

رونمایی از مجموعه شش جلدی تاریخ اداره تئا‌تر اثر مجیدستایش، فضایی شد برای مطالببه احیای ساختمان اداره تئا‌تر، تأسیس موزه تئا‌تر و تشکیل سازمان تئا‌تر کشور. پیشکسوتان و مدیران از سهم ناچیز تئا‌تر در تبلیغات شهری و بی‌توجه‌ی صداوسیما به تله‌تئا‌تر انتقاد کردند و هشدار دادند که بدون احیای ساختار حمایتی، تئا‌تر به دست دلال‌ها می‌افتد. بیستمین جشنواره بین‌المللی تئا‌تر مقاومت نیز با پیام‌های وزیر فرهنگ و معاون هنری بر ضرورت فرار از کلیشه‌های تقویمی و خلق روایات انسانی برای نسل جوان تأکید کرد.

در عرصه‌ی بین‌المللی، نمایش دونالد اثر استفانو ماسینی در بریتانیا با رویکردی کمدی و کاریکاتوری، ترامپ را سوژه‌ی لغزنده‌ای برای تئا‌تر نشان می‌دهد، هرچند منتقدان حذف دوران ریاست‌جمهوری را ضعف اصلی اثر می‌دانند. تراژدی ژولیوس سزار در تالار شمع‌آجین سم وانامیکر لندن با اقتباسی فشرده و روان‌شناختی، شخصیت‌ها را به شش نفر تقلیل داده و فضایی خفقان‌آور با طراحی می‌نیمال خلق کرده است. اصغر نوری نیز در مصاحبه‌ای، به شدت از نادیده‌گرفته شدن حقوق مترجمان تئا‌تر توسط برخی گروه‌های نمایشی انتقاد کرد و اجرای بدون هماهنگی را ضربه‌ای به مترجمان توصیف نمود.

این هفته نشان داد که تئا‌تر ایران در می‌انه‌ی تلاش برای حفظ می‌راث، احیای نهاد‌های حمایتی و پاسخ به انتقادات اجتماعی قرار دارد، در حالی که صحنه‌های جهانی همچنان با روایات سیاسی و باز‌نویسی‌های کلاسیک مخاطب را به چالش می‌کشند.

تنوع رویداد‌ها از مراسم‌های رسمی تا اجرا‌های مستقل، نشان‌دهنده‌ی پویایی و در عین حال درد‌های ساختاری تئا‌تر است که نیازمند مدیریت‌های شفاف و حمایتی استوار است.