اضطراب از آن حس‌هایی است که کلمات طبق معمول در برابر توصیفش کم می‌آورند؛ اما امان از لحظه‌ای که چنگالش را روی قلبتان حس کنید. در زندگی واقعی، همه ما از این حس فراری هستیم؛ اما هنگامی پای سینما به بین می‌آید، ماجرا فرق می‌کند. بعضی اوقات ما عمدا به تماشای آثاری می‌نشینیم که بندبند وجودمان را به لرزه می‌اندازند.

من همیشه معتقدم تماشای بهترین فیلم‌های دلهره آور، همانند راه رفتن روی یک لبه باریک است؛ جایی بین لذت و وحشت. تفاوت ظریفی بین هراس و اضطراب وجود دارد. فیلم‌های ترسناک طبق معمول با یک شوک ناگهانی شما را از جا می‌پرانند، اما بهترین فیلم‌های اضطراب آور آن‌هایی می باشند که آرام و بی‌صدا زیر پوستتان می‌روال، نفس‌تان را در سینه حبس می‌کنند و تا زمان‌ها سپس از تیتراژ پایانی، دست از سرتان برنمی‌دارند.

در این لیست، سراغ آثاری رفته‌ام که لزوما هیولا یا روح ندارند؛ اما چنان فضای سنگین و کلاستروفوبیکی خلق می‌کنند که تپش قلبتان را به وضوح می‌شنوید. این‌ها فیلم‌هایی می باشند که از حقیقت تغذیه می‌کنند و درست به همین علت، تاثیرشان چندین برابر است. اگر به جستوجو اضطراب هستید که فراتر از یک جیغ ساده باشد، نظر می‌کنم با من همراه شوید تا نگاهی به لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور از نگاه من بیندازیم؛ آثاری که به شما یادآوری می‌کنند سینما چطور می‌تواند با روح و روان مخاطب بازی کند.

۱۰. شبگرد (Nightcrawler)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۵ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۷.۸ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۱۴

    زمان زمان: ۱۱۷ دقیقه

    کارگردان: دان گیلروی

    بازیگران مهم: جیک جیلنهال، رنه روسو، ریز احمد، بیل پاکستون

دنیای روزنامه‌نگاری ذاتا با کنجکاوی و خطر گره خورده است؛ اما هنگامی این دنیا با ژانر تریلر ترکیب شود، معجونی می‌سازد که تا ساعت‌ها خواب را از چشمانتان می‌گیرد؛ اما بگذارید رک بگویم؛ اکثر فیلم‌های این سبک، به گرد پای تاریکی و خشونت فیلم شبگرد هم نمی‌رسند. ما در این فیلم با شخصیتی مواجه هستیم که فرسنگ‌ها با یک قهرمان فاصله دارد. تماشای این تاثییر برای من همانند به تماشای سقوط آزاد اخلاق می بود.

ما با مردی همراه می‌شویم که در ابتدا فقط مقداری شگفت و مشکوک به نظر می‌رسد؛ اما هر چه داستان جلوتر می‌رود، می‌بینیم که او برای شکار یک تیتر داغ یا یک عکس دست‌اول از صحنه جرم، چطور با خونسردی همه از همه خط قرمزهای انسانی عبور می‌کند.

هنگامی از سخن بگویید از بهترین فیلم‌های دلهره آور می‌شود محال است که شبگرد در آن وجود نداشته باشد. دلنشین اینجاست که فیلم بعضی اوقات رگه‌هایی از طنز زیاد سیاه هم دارد؛ اما نادرست نکنید این اصلا آن کمدی دلپذیری نیست که حالتان را خوب کند. برعکس، شما را با این سوال تلخ روبه رو می‌کند که آدمیزاد تا کجا حاضر است برای پیروزی پیش برود؟ اگر اهل تماشای تریلرهای تاریک و تپش قلب‌های ممتد هستید، این شاهکار را در بین بهترین فیلم‌های دلهره آور از دست ندهید.

۹. موضوعات (Threads)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۱۰۰ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۷.۹ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۱۹۸۴

    زمان زمان: ۱۱۲ دقیقه

    کارگردان: میک جکسون

    بازیگران مهم: پل وان، کارن میگر، ریس دینزدیل، دیوید بریرلی، ریتا می

هنگامی سخن بگویید از بهترین فیلم‌های دلهره آور می‌شود، طبق معمول ذهنمان سمت تعقیب و گریزهای خیابانی یا معماهای جنایی می‌رود؛ اما فیلم موضوعات نوع متغیری از دلهره را به جانتان می‌اندازد. این تاثییر که احتمالا یکی از غم‌انگیزترین و تکان‌دهنده‌ترین توانایی‌های سینمایی در فضای علمی تخیلی (یا بهتر بگویم، حقیقت محتمل) باشد به ما مشخص می کند که اگر یک جنگ هسته‌ای رخ دهد، چه بلایی سر این دنیای زیبای ما می‌آید.

چیزی که در این فیلم من را به شدت به فکر فرو برد، نیمه دوم آن می بود. برخلاف فیلم‌های شبیه که فقط لحظه انفجار را نشان خواهند داد، موضوعات با جزییاتی بی‌رحمانه و فراتر از انتظار، عواقب فاجعه را به عکس می‌کشد. فیلم تا آینده‌ای دور پیش می‌رود و نسل‌های بعدی بازماندگان را مشخص می کند که دیگر همانند انسان‌های امروزی نیستند؛ موجوداتی که در جهانی غریبه و ویران، به چیزی کمتر از انسان تبدیل شده‌اند.

صادقانه بگویم، این تاثییر در لیست بهترین فیلم‌های اضطراب آور جایگاه اختصاصی‌ای دارد، چون اضطرابش از جنس نمی‌دانم چه می‌شود نیست. اتفاقا برعکس، شما دقیقا می‌دانید که اوضاع قرار است بدتر شود؛ اما مدام از خودتان می‌سوال کرد خدای من، مگر بدتر از این هم امکان پذیر؟. تماشای این فیلم اصلا قشنگ یا لذت‌قسمت نیست؛ اما برای فهمیدن عمق فاجعه‌ای که بشر می‌تواند رقم بزند، تماشایش را به افرادی که قلب نیرومندی دارند نظر می‌کنم.

۸. بعد از ساعت اداری (After Hours)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۰ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۷.۶ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۱۹۸۵

    زمان زمان: ۹۷ دقیقه

    کارگردان: مارتین اسکورسیزی

    بازیگران مهم: روزانا آرکت، ورنا بلوم، تامی چونگ، گریفین دان، لیندا فیورنتینو

در لیست ما، مارتین اسکورسیزی بزرگ با دو تاثییر وجود دارد؛ اما دو فیلمی که زمین تا آسمان با هم فرق می‌کنند. اولین نماینده او که در رتبه هشتم از لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور ما قرار می‌گیرد، فیلم بعد از ساعت اداری است. این فیلم در کارنامه اسکورسیزی یک جواهر نایاب است؛ اثری که احتمالا بتوان آن را یکی از خنده‌دارترین کارهای او دانست، یقیناً به شرطی که طرفدار کمدی‌های به شدت سیاه و تلخ باشید.

اگر بخواهم توانایی‌ام از تماشای این فیلم را برایتان توصیف کنم، باید بگویم با یک کابوس کمدی همه‌عیار طرف هستیم. داستان درمورد مردی است که در دل شب، در محله‌ای غریبه دچار می‌شود و هر چه تلاش می‌کند به خانه برگردد، با مانع ها شگفت و غریب‌تری روبرو می‌شود. برخلاف فیلم‌هایی همانند گرگ وال استریت که به مرور جدی خواهد شد، این فیلم هر لحظه دیوانه‌وارتر و پوچ‌تر می‌شود. این تاثییر از آن بهترین فیلم‌های اضطراب آور است که مخاطب را در وضعیتی دوگانه قرار می‌دهد؛ شما مدام بین خندیدن از ته دل و عصبی شدن نوسان می‌کنید. فیلم چنان ریتم پرفشار و کلافه‌کننده‌ای دارد که انگار خودتان هم همراه شخصیت مهم در آن بن‌بست‌های شبانه گیر افتاده‌اید.

۷. جایی برای پیرمردها نیست (No Country for Old Men)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۳ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۸.۲ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۰۷

    زمان زمان: ۱۲۲ دقیقه

    کارگردان: جوئل کوئن، اتان کوئن

    بازیگران مهم: تام لی جونز، خاویر باردم، جاش برولین،

این فیلم از نظر فنی یک وسترن است؛ اما نه از آن مدل‌هایی که قهرمانش با لبخند پیروز می‌شود. جایی برای پیرمردها نیست ساخته برادران کوئن، یکی از سنگین‌ترین و بی‌رحمانه‌ترین نئو وسترن‌هایی است که تا به امروز دیده‌ام. چون داستان در دهه‌های تازه اتفاق می‌افتد، آن حس مدرن بودن و نزدیکی به حقیقت، تلخی‌اش را دوچندان می‌کند.

داستان فیلم درمورد کلانتری پیر و خسته است که همیشه یک قدم عقب‌تر از شرورِ بی‌رحم فیلم قرار دارد. داستان از یک خرید وفروش مواد مخدر اغاز می‌شود که به حمام خون تبدیل شده و مردی که تصادفا پول‌ها را برداشته، اکنون سایه مرگ را پشت سرش حس می‌کند. علت این که این تاثییر را در زمره بهترین فیلم‌های اضطراب آور قرار دارد نوع خاصِ موش و گربه‌بازی آن است. اینجا خبری از تعقیب و گریزهای کلیشه‌ای نیست؛ گربه این قصه زیاد تر همانند به یک شیرِ درنده و توقف‌ناپذیر است که هیچ موشی توان فرار از چنگال او را ندارد.

۶. حرام‌زاده‌های لعنتی (Inglourious Basterds)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۸۹ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۸.۴ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۰۹

    زمان زمان: ۱۵۳ دقیقه

    کارگردان: کوئنتین تارانتینو

    بازیگران مهم: برد پیت، کریستف والتس، مایکل فاسبندر، الی راث، بی. جی. نواک

یکی دیگر از بهترین فیلم‌های اضطراب آور حرام زاده‌های لعنتی است که به قدری شوق‌انگیز و سرگرم‌کننده است که احتمالا فراموش کنید با یک فیلم جنگی روبرو هستید. راستش را بخواهید، این فیلم بدون هیچ هشدار قبلی، مدام بین فضایی رهاکننده و لحظاتی به شدت ترسناک نوسان می‌کند. این تاثییر، یک پروژه بزرگ و جاه‌طلبانه درمورد جنگ جهانی دوم است که ریشه در تاریخ دارد و شخصیت‌های واقعی را هم به بازی می‌گیرد؛ اما در نهایت با جسارت همه، حقیقت آن چه اتفاق افتاده را وارونه می‌کند. تارانتینو اینجا با تاریخ شوخی می‌کند و آن را به شکلی که خودش دوست دارد بازنویسی می‌کند.

علت وجود این شاهکار در لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور، سکانس‌های گفتگوی طویل است که هر لحظه منتظرید به بزن بزن و خون‌ریزی ختم شود. حس تحریک‌آمیز بودن در تار و پود فیلم موج می‌زند؛ اما چون با نویسندگی، فیلم‌برداری و بازیگری‌های فوق الاده حمایتشده، مخاطب با همه وجود آن را می‌پذیرد. اگر به جستوجو یکی از بهترین فیلم‌های اضطراب آور هستید که همزمان شما را به وجد بیاورد و نفستان را در سینه حبس کند، این فیلم همان چیزی است که شما به آن نیاز دارید.

۵. ویپلش (Whiplash)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۴ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۸.۵ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۱۴

    زمان زمان: ۱۰۷ دقیقه

    کارگردان: دیمین شزل

    بازیگران مهم: مایلز تلر، جی کی سیمونز، پل رایزر

اگر می‌خواهید ببینید یک درام ساده، بدون هیچ عنصر سنتیِ تریلر، ترسناک یا اکشن، چه مقدار می‌تواند دلهره آور باشد باشد، باید سراغ ویپلش بروید. به گمان زیاد نامش را شنیده‌اید یا آن را دیده‌اید، چون این فیلم برای توانایی تماشای طاقت‌فرسا و استرس‌زایش معروف است. ویپلش در رتبه پنجم لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور قرار می‌گیرد، چون به شکلی وحشیانه، جنبه‌های مخرب و تاریک به‌جستوجو کمال رفتن در یک مسیر هنری را کالبدشکافی می‌کند.

پویایی و رابطه‌ی سمی بین استاد و شاگرد در این فیلم بی‌نهایت دلنشین است. علت این که ویپلش را یکی از بهترین فیلم‌های دلهره آور تاریخ می‌دانیم آخر‌بندی انفجاری آن است. فیلم با لجاجت همه از دادن جواب‌های ساده به مخاطب خودداری می‌کند و همین بلاتکلیفی، اضطرابش را دوچندان می‌کند. انگار سپس از تیتراژ پایانی، تازه هجوم فکر و خیال به سراغتان می‌آید و آن حس سنگین سختی، تا ساعت‌ها در وجودتان باقی می‌ماند.

۴. مزد هراس (The Wages of Fear)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۱۰۰ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۸.۱ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۱۹۵۳

    زمان زمان: ۱۵۶ دقیقه

    کارگردان: آنری ژرژ کلوزو

    بازیگران مهم: ایو مونتان، شارل وانل، فولکو لولی، فرانسوا والورب

می‌دانید بهترین فیلم‌های دلهره آور چه مقدار سرگرم‌کننده و پرهیجان می باشند؟ خب، باید بگویم مزد هراس دقیقا برعکس آن‌ها است. این فیلم داستان یک سفر طویل را روایت می‌کند که با شدت لاک‌پشتی پیش می‌رود. چرا؟ چون شخصیت‌های داستان کامیون‌هایی را می‌رانند که پر از مواد منفجره حساس است. هر دست‌انداز کوچک یا هر صخره‌ای در این مسیر ناهموار، می‌تواند به یک انفجار مهیب و مرگ آتشین ختم شود. ما اینجا با اثری طرف هستیم که وقتش را تلف نمی‌کند. فیلم با حوصله شخصیت‌ها را می‌سازد؛ اما به محض این که موتور کامیون‌ها روشن می‌شود، شوق بی‌وقفه اغاز می‌شود.

مزد هراس قدیمی‌ترین فیلم این لیست است؛ اما اجازه ندهید سیاه و سفید بودن یا قدمتش شما را گول بزند. بعضی اوقات فیلم‌های قدیمی با گذشت زمان اثرشان را از دست خواهند داد؛ اما استرس حاضر در این فیلم، ماهیتی ابدی دارد. من موقع تماشای این شاهکار، هر لحظه حس می‌کردم خودم پشت فرمان آن کامیون هستم و نفسم بند می‌آمد. تماشای آن به قدری سخت و سنگین است که به راحتی در صدر بهترین فیلم‌های دلهره آور تاریخ قرار می‌گیرد. سختی روانی که این فیلم به مخاطب داخل می‌کند، حتی با استانداردهای امروزی هم باورکردنی نیست.

۳. جدا مانده (The Departed)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۱ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۸.۵ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۰۶

    زمان زمان: ۱۵۱ دقیقه

    کارگردان: مارتین اسکورسیزی

    بازیگران مهم: لئوناردو دی‌کاپریو، مت دیمون، جک نیکلسون، مارک والبرگ، مارتین شین

سپس از آن توانایی شگفت و غریب در فیلم سپس از ساعات کاری نوبت به دومین نماینده اسکورسیزی بزرگ در لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور می‌رسد که به نظرم از نظر مقدار استرس، یک سر و گردن بالاتر است. این فیلم در نگاه اول احتمالا یک تاثییر گانگستری مرسوم به نظر برسد؛ اما راستش را بخواهید، جدا مانده زیاد تر یک تریلر روان‌شناختی پرفشار است که مدام بین دو جبهه قانون و جنایت در نوسان است.

داستان درمورد دو شخصیتی است که هر کدام در جبهه ناموافق نفوذ کرده‌اند؛ یکی پلیسی در دل مافیا و فرد دیگر جاسوس مافیا در اداره پلیس. تقاطع این دو زندگی مخفیانه، جایی است که شوق فیلم را به سقف می‌چسباند. هر دو نفر با چنگ و دندان تلاش می‌کنند هویت فرد دیگر را آشکار کنند، در حالی که هر لحظه امکان پذیر لو بروند و با مرگی هولناک روبرو شوند.

چیزی که این تاثییر را در زمره بهترین فیلم‌های دلهره آور قرار داده، فقط خطر فیزیکی نیست؛ بلکه آن پیچیدگی‌های اخلاقی و شباهت‌های ترسناک بین دو طرف قانون است. اگر به جستوجو فیلمی هستید که واقعا اعصاب‌خردکن و در عین حال به شدت دلنشین باشد، این تاثییر را به هیچ وجه از دست ندهید.

۲. زودیاک (Zodiac)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۰ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۷.۷ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۰۷

    زمان زمان: ۱۵۷ دقیقه

    کارگردان: دیوید فینچر

    بازیگران مهم: جیک جیلنهال، مارک رافالو، رابرت دوانی جونیور، آنتونی ادواردز

نزدیک به یک دهه سپس از کارگردانی شاهکار هفت دیوید فینچر سراغ پروژه‌ای رفت که به جرات می‌توانم بگویم یکی از دلواپس‌کننده‌ترین توانایی‌ها می بود. اگرچه هر دو فیلم درمورد شکار یک قاتل زنجیره‌ای می باشند و هفت احتمالا در نهایت آخر افسرده‌کننده‌تری داشته باشد؛ اما زودیاک بدون شک در لیست بهترین فیلم‌های دلهره آور رتبه زیاد بالاتری از نظر تشکیل اضطراب دارد.

دلیلش هم روشن است؛ این فیلم درمورد یک قاتل واقعی است که هیچ‌زمان دستگیر نشد. این فکر که او احتمالا سال‌ها جایی در بین مردم زندگی کرده یا در اسایش رازش را به گور برده، به نحوه عجیبی لرزه بر تن آدم می‌اندازد. فینچر به شکلی هوشمندانه از این فقدانِ آخر‌بندی قطعی منفعت گیری می‌کند تا به جای یک تعقیب و گریز ساده، ما را با مفهوم وسواس روبرو کند؛ وسواسی که خودش می‌تواند از هر سلاحی مخرب‌تر باشد. زودیاک مشخص می کند که بعضی اوقات هیچ نتیجه‌ای، واقعا عالی نیست و همین بلاتکلیفی است که تا زمان‌ها سپس از تماشای فیلم، همانند خوره به جانتان می‌افتد.

۱ . جواهرات تراش نخورده (Uncut Gems)

    امتیاز راتن تومیتوز: ۹۱ از ۱۰۰

    امتیاز IMDB فیلم: ۷.۴ از ۱۰

    سال انتشار کردن: ۲۰۱۹

    زمان زمان: ۱۳۵ دقیقه

    کارگردان: برادران سفدی

    بازیگران مهم: آدام سندلر، کوین گارنت، ایدیا منزل، کیت استنفیلد

به گمان زیاد قبلا این جمله را شنیده‌اید؛ اما بگذارید من هم با همه وجود آن را تایید کنم: فیلم جواهرات تراش‌نخورده یکی از بهترین فیلم‌های دلهره آور همه دوران است. اگر هم نباشد، قطعا جدی‌ترین مدعی برای این گفتن است. برادران سفدی ثابت کرده‌اند که هنگامی با هم پشت دوربین قرار می‌گیرند، استاد خلق تنش‌های بی‌رحمانه می باشند. داستان درمورد مردی به نام هاوارد رتنر است؛ یک جواهرساز یهودی در محله الماس نیویورک که انگار نافش را با قمار و ریسک بریده‌اند.

هاوارد از آن آدم‌هایی است که همیشه هشتش گروی نه‌اش است؛ به همه بدهکار است، از نزول‌خورها گرفته تا آشنا و غریبه، اما باز هم دست از قمار برنمی‌دارد. او همیشه جستوجو آن برد بزرگ است که همه زندگی‌اش را یک‌شبه زیر و رو کند.

یکی از دلایلی که این فیلم در صدر بهترین فیلم‌های دلهره آور قرار دارد این است که یکی از دقیق‌ترین و بی‌پرده‌ترین مطالعات شخصیتی را درمورد انسانی با شخصیت اعتیادآور ارایه می‌دهد. آدام سندلر در این فیلم جوری بازی می‌کند که شما همزمان از او متنفر می‌شوید و برایش دلواپس اگر سپس از همه شدن فیلم حس وحشت یا تخلیه کامل انرژی نکردید، به گمان زیاد اعصابی از فولاد دارید. تماشای این تاثییر یک توانایی غیرمعمول، شگفت‌انگیز و به شدت طاقت‌فرساست که هر عشق سینمایی باید یک بار آن را توانایی کند.

جمع بندی بهترین فیلم‌های دلهره آور تاریخ سینما

احتمالا از خودتان سوال کنید چرا باید وقتمان را صرف تماشای آثاری کنیم که تا این حد روحمان را خراش خواهند داد؟ جواب ساده است بهترین فیلم‌های دلهره آور فقط برای سرگرمی ساخته نشده‌اند؛ آن‌ها آینه‌ای همه‌قد در برابر هراس‌ها، وسواس‌ها و مرزهای اخلاقی ما می باشند. هنگامی با هاوارد در نیویورک هم‌مسیر می‌شویم یا با لو بلوم در شب‌های سرد لس‌آنجلس قدم می‌زنیم، در واقع داریم با تاریک‌ترین قسمت‌های وجود انسان مواجه می‌شویم.

سینما به ما این زمان امن را می‌دهد تا اضطراب را در محیطی کنترل‌شده توانایی کنیم. تماشای بهترین فیلم‌های اضطراب آور همانند یک تمرین تاب‌آوری است. ما در دنیای واقعی از فروپاشی اتمی فیلم موضوعات وحشت داریم؛ اما در قاب جادویی سینما، این هراس تبدیل به یک کاتارسیس یا تخلیه روانی می‌شود.

این ۱۰ فیلمی که با هم مرور کردیم، از شاهکارهای اسکورسیزی گرفته تا جنونِ برادران سفدی، همه انها یک ویژگی مشترک دارند آن‌ها تا زمان‌ها بعد از خاموش شدن نمایشگر، در ذهن شما به زندگی ادامه خواهند داد. اگر به جستوجو توانایی‌ای هستید که فراتر از یک سرگرمی ساده باشد و بندبند وجودتان را به چالش بکشد، این لیست دقیقا برای شما نوشته شده است.