بعد از واریز تازه ترین یارانه نقدی ۳۰۰ هزار تومانی دهک‌های چهارم تا نهم در ۳۱ فروردین ۱۴۰۴ اعداد و رقم های از حذف ۴۳۶ هزار نفر از دریافت یارانه حکایت داشت. سپس احمد میدری وزیر کار خبرداد که در دولت چهاردهم تا کنون یارانه ۷۵۰ هزار نفر قطع شده که ۱۵۰ هزار نفرشان مقیم خارج از سرزمین بودند.

در ماه قبل نیز اعداد و رقم های اراعه شده توسط سازمان هدفمندی نشان داد که نزدیک به ۵۳ هزار نفر به یارانه‌بگیران دهک‌های اول تا سوم افزوده شده و تعداد آنها از ۲۷ میلیون و ۸۸۱ هزار و ۸۰۱ نفر به ۲۷ میلیون و ۹۳۴ هزار و ۵۵۷ نفر افزایش یافته است.

یقیناً ورود افراد از یک دهک و ورود به دهک دیگر بر پایه آیتم‌های وسع‌سنجی صورت می‌گیرد که دو بار در سال انجام می‌شود؛ بدین ترتیب که هر دهک از لحاظ جمعیتی مدام ثابت و بطور متوسط شامل ۸.۵ میلیون نفر است؛ به این علت در صورتی که در هر مرحله از وسع سنجی افرادی از دهک ۱۰ خارج شده و به دهک های پایین تر بروند، دقیقا معادل تعداد همان افراد از دهک‌های پایین‌تر به دهک ۱۰ اضافه خواهد شد. مطابق بند (د) تبصره (۱۷) قانون بودجه کل سرزمین سال ۱۴۰۲، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف به دهک بندی خانوارها دوبار در سال شده است، لذا دهک خانوار افراد تا دوره دهک‌بندی بعدی غیر قابل تحول بوده و مجدداً با دریافت داده‌های ثبتی اقتصادی و اجتماعی برسی خواهد شد.

فرآیند حذف یارانه ثروتمندان آن‌طور که مسعود پزشکیان انتظار دارد پیش نمی‌رود. رئیس‌جمهور اخیرا بر تسریع در اجرای تکلیف وزارت تعاون برای حذف یارانه سه دهک بالای درآمدی و تخصیص منبع های آن به سه دهک پایین اصرار و خاطرنشان کرد: مشکل اجرای این تکلیف فقدان داده‌های صحیح، دقیق و به‌روز است؛ اما این بهانه و توجیه قابل قبولی برای عدم اجرای تکالیف و قوانین نیست.

اکنون ماهانه ۲۶ هزار و ۳۲۰ میلیارد تومان (همت) یارانه نقدی از سوی دولت به شکل عمومی پرداخت می‌شود که ۱۱ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان به دهک‌های اول تا سوم و ۱۵ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان به دهک‌های چهارم تا نهم تعلق می‌یابد.

بر پایه آمار بهمن ۱۴۰۳ نزدیک به ۵۱ میلیون نفر در دهک‌های چهارم تا نهم به طور ماهانه یارانه دریافت می‌کنند. در سال‌هایی هم که از افراد خواسته شد به طور داوطلبانه از دریافت یارانه انصراف دهند ۹۰ درصد مردم اظهار کردند که می‌خواهند یارانه هم چنان به آنها تعلق یابد. در حالی که نتایج آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۲ نشان داد دهک دهم به طور متوسط نزدیک به ۵۹۰ میلیون تومان خرج کرده‌اند که ۱۳ برابر زیاد تر از ۴۷ میلیون تومان هزینه دهک اول است.

شکاف درآمد و هزینه بین اقشار جامعه از سال‌ها قبل دولت و مجلس را بر آن داشت تا نسبت به قطع یارانه ثروتمندان عمل کنند اما نبوده است داده‌ها و زیرساخت‌های ملزوم تا کنون اجازه اجرای کامل این مطرح را نداده است.

اخیرا وزارت رفاه، لایحه‌ای دو فوریتی به دولت برای ارسال به مجلس اراعه کرده تا شیوه اجرای تصمیم حذف یارانه دهک‌های بالا شفاف‌سازی شود.

از نظر دیگر مطابق حرف های میدری، افرادی که یارانه‌شان قطع شده، می‌توانند اعتراض کنند و از آن‌ها خواسته می‌شود که درآمد ماهانه خود را اظهار کنند. اگر بعد از بازدید‌ها اشکار شد که افراد اطلاعات درستی اراعه کرده‌اند و زیر سقف تعیین‌شده درآمد دارند، یارانه آن‌ها بازگردانده خواهد شد اما اگر اطلاعات غلط داده باشد نظر وزارت کار این است که دیگر مشمول هیچ نوع یارانه‌ای ازجمله دریافت وام یا زمین یارانه‌ای نشوند و در همه کشورها، اراعه اطلاعات نادرست به دولت مجازات سنگینی دارد.

در سال‌های قبل پرداخت یارانه برای همه مشمولان، بیستم هر ماه انجام می‌شد؛ اما از بهمن‌ماه سال ۱۴۰۲ پرداخت‌ یارانه بر پایه زمان‌بندی انجام می‌شود. بدین‌ترتیب مستمری مددجویان کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی سرزمین بیستم هرماه، یارانه نقدی و معیشتی خانوار دهک‌های یک تا سه به مبلغ ۴۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر بیست و پنجم هر ماه، یارانه نقدی و معیشتی دیگر خانوارهای مشمول به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان سی‌ام هر ماه و یارانه دارو و هزینه حمل‌ونقل و ذخیره‌سازی سوخت، از ابتدای ماه واریز می‌شود.

تا کنون هفت میلیون نفر از افراد غیرنیازمند از لیست دریافت یارانه خارج شده‌اند که مطابق قانون باید این عدد به ۱۸ میلیون نفر برسد؛ برنامه‌ای که در قالب لایحه بودجه ۱۴۰۴ در کمیسیون اجتماعی مجلس با وجود رییس مجلس و وزیر کار در دستور کار قرار گرفت و به نظر می‌رسد عزم دولت و مجلس برای اجرای آن جدی است.