کاهش ۳۰ درصدی سفرهای داخلی ایرانیان در ایران

سفرهای داخلی ایرانیان ۳۰ درصد کاهش یافته است

زهره چیت‌ساز، رئیس گروه آمارهای اجتماعی مرکز آمار ایران، بیان کرد: بررسی داده‌های اخیر این مرکز درباره گردشگران داخلی نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر، علی‌رغم افزایش اهمیت جهانی صنعت گردشگری به عنوان یکی از موتورهای اقتصاد، سهم سفرهای درونی در ایران با کاهش محسوسی روبرو شده و هزینه‌های هر سفر نیز به شدت بالا رفته است.

به گزارش ایسنا، او افزود: بر اساس نتایج طرح‌های آماری اجرا شده، تنها ۵۲ درصد خانوارهای ایرانی در بهار ۱۴۰۳ حداقل یک سفر داخلی داشته‌اند؛ در حالی که این نسبت در سال ۱۳۹۵ بیش از ۵۷ درصد بوده است. این آمار از افت نزدیک به ۳۰ درصدی تعداد سفرهای خانوارها نسبت به سال‌های پیشین حکایت دارد.

چیت‌ساز خاطرنشان کرد: فعالیت‌های آماری مرکز آمار ایران در حوزه گردشگری از سال ۱۳۸۱ آغاز شد؛ زمانی که به دلیل نبود اطلاعات دقیق در عرصه سفرهای داخلی، کشور با چالش‌های جدی در تصمیم‌سازی‌های کلان روبرو بود. نخستین گام‌ها با الگوبرداری از مطالعات سازمان جهانی گردشگری برداشته شد و پس از چندین تحول مدیریتی، سرانجام در سال ۱۳۸۷، نخستین طرح ملی آمارگیری از گردشگران داخلی به صورت فصلی اجرا گردید.

وی ادامه داد: پیش از آن، اطلاعات آماری موجود تنها به بازدیدکنندگان موزه‌ها و بناهای تاریخی محدود می‌شد و هیچ تصویری از الگوهای سفر، هزینه‌ها یا اهداف گردشگری در دسترس نبود.

[elementor-template id="11114"]

رئیس گروه آمارهای اجتماعی و فرهنگی مرکز آمار ایران تصریح کرد: از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳، داده‌های آماری تنها برای فصول بهار و تابستان گردآوری شد. در دوره ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸ این اطلاعات مجدداً به صورت فصلی گسترش یافت. در سال ۱۴۰۰ با وجود شرایط بحرانی کرونا، وزارت میراث فرهنگی از مرکز آمار خواست تا تدوین «حساب‌های اقاماتی گردشگری» در دستور کار قرار گیرد. هرچند این طرح از نزدیک به یک دهه پیش مطرح بود، اما به دلایل متعدد از جمله تامین نشدن اعتبار تا آن سال اجرایی نشده بود.

چیت‌ساز گفت: در سال ۱۴۰۰ اطلاعات سفر برای ۱۲ ماه سال گردآوری شد تا پیش‌نیازهای تهیه حساب‌های اقاماتی گردشگری فراهم شود، اما به دلیل شرایط خاص کرونایی، حجم سفرها به شدت کاهش یافته بود.

او افزود: در ادامه این روند، در سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران با هدف بهینه‌سازی داده‌های سری زمانی، اجرای طرح ملی بهار را از سر گرفت و نتایج آن در دست انتشار است. جمع‌آوری اطلاعات فصل زمستان نیز همچنان در حال انجام است و مطابق اعلام این مرکز، نتایج کامل سال ۱۴۰۳ تا آغاز تابستان منتشر خواهد شد.

[elementor-template id="11220"]

رئیس گروه آمارهای اجتماعی و فرهنگی مرکز آمار ایران اظهار کرد: مطابق اطلاعات منتشرشده برای فصل بهار ۱۴۰۳، از میان ۲۷ میلیون و ۳۵۳ هزار خانوار ایرانی، تنها ۵۲ درصد حداقل یک سفر داشته‌اند. این نسبت نسبت به سال‌های قبل کاهش یافته است. بدین ترتیب تعداد کل سفرهای داخلی ایرانیان به ۷۰ میلیون و ۶۰۰ هزار سفر رسیده که نسبت به ۱۱۲ میلیون سفر ثبت‌شده در سال ۱۳۹۸ کاهش چشمگیری داشته است.

وی گفت: از نظر نوع سفر در سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۵۱ درصد سفرها بدون اقامت شبانه انجام شده و ۴۹ درصد دارای اقامت شبانه بوده‌اند. این نسبت در سال‌های مختلف تقریباً ثابت مانده، اما در مجموع تعداد کل سفرها افت کرده است.

خراسان رضوی در صدر مقاصد محبوب ایرانیان در سفرهای داخلی قرار دارد

چیت‌ساز در خصوص مقاصد محبوب ایرانیان در سفرهای داخلی گفت: استان خراسان رضوی در بهار ۱۴۰۳ با بیش از ۷ میلیون سفر در صدر مقاصد گردشگری قرار گرفته است. پس از آن استان مازندران با ۵.۱ میلیون سفر در رتبه دوم و سایر استان‌هایی نظیر گیلان، تهران، فارس و اصفهان در ادامه قرار دارند. از نظر تعداد نفر-شب اقامت نیز خراسان رضوی با ۱۶ میلیون نفر-شب بیشترین حجم اقامت را به خود اختصاص داده است.

او اظهار داشت: در رتبه‌بندی شهرها نیز تهران با بیش از ۴.۴ میلیون سفر، مشهد با ۳.۹ میلیون، شیراز، اصفهان و تبریز در رده‌های بعدی قرار دارند.

چیت‌ساز با اشاره به اینکه ۷۰ درصد گردشگران و مسافران در منزل بستگان اقامت داشته‌اند، گفت: بر اساس یافته‌های مرکز آمار، آپارتمان‌های اجاره‌ای با نزدیک به ۱۱ درصد و ویلاهای شخصی با نزدیک به ۹ درصد در رده‌های بعدی اقامت قرار می‌گیرند. این الگو نشان می‌دهد که هزینه‌های اقامت برای بخش قابل توجهی از خانوارها، صفر یا بسیار پایین است.

وی در خصوص رشد شدید هزینه‌های سفر بیان کرد: مطابق گزارش‌ها، میانگین هزینه هر سفر از ۹۱ هزار تومان در سال ۱۳۹۵ به نزدیک به یک میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است؛ معادل رشد هفت‌گانه طی کمتر از ده سال.

رئیس گروه آمارهای اجتماعی و فرهنگی مرکز آمار ایران اضافه کرد: در بخش حمل‌ونقل، بیش از ۷۰ درصد سفرها با خودروی شخصی انجام شده و تنها ۶ درصد خانوارها از هواپیما بهره برده‌اند. این موضوع تأثیر زیادی بر توزیع هزینه‌ها داشته و نشان می‌دهد که بیشترین هزینه‌های سفر بر دوش مخارج خوراک، خرید و درمان است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا ایرانی‌ها کمتر سفر می‌روند، اظهار کرد: به‌طور خلاصه، داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که افزایش بی‌سابقه هزینه‌های سفر یکی از مهم‌ترین عوامل افت ۳۰ درصدی تعداد سفرها در سال‌های اخیر است. با وجود تلاش‌ها برای گسترش گردشگری داخلی و تقویت زیرساخت‌های سفر، سختی اقتصادی باعث شده بخش زیادی از خانوارها از سفر صرف‌نظر کنند یا به سفرهای یک‌روزه و بدون اقامت شبانه بسنده نمایند.