چرا مبلغ عیدی کارگران و کارمندان دولت با هم متفاوت است؟
در سال جاری عیدی کارگران از دریافتی کارمندان دولتی حدود ۱۱ میلیون تومان بیشتر است. حداقل واریزی به حساب کارمندان دولت از سه میلیون تومان آغاز می‌شود، در حالی که کارگران می‌توانند دست‌کم روی رقمی نزدیک ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان حساب باز کنند. این اختلاف مجدداً دوگانگی میان کارگر و کارمند را داغ کرده و احتمالاً برای کارمندان دولتی خوشایند نیست. ریشه اختلاف در تفاوت‌های قانون کار و قانون استخدام نهفته است. رقم واریزی کارمندان از بودجه دولت تامین می‌شود، اما عیدی کارگران بر دوش کارفرمای خصوصی است. در توجیه این فاصله می‌توان به موارد دیگری نیز اشاره کرد؛ مثلاً امنیت شغلی کارمند دولتی قابل مقایسه با کارگران نیست و تسهیلاتی که در طول خدمت به کارمندان داده می‌شوند، جذابیت بیشتری دارند.
عیدی کارمندان دولت؛ کف سه میلیون تومان
عیدی کارمندان دولت در نهایت تعیین تکلیف یافت. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم، پس از هفته‌ها گمانه‌زنی، کف واریزی را سه میلیون تومان اعلام کرد. این مبلغ حداقل است و مطابق روال سال‌های پیش، آیتم‌های دیگری در بالا بردن رقم اثر می‌گذارند. عیدی شامل حق عائله‌مندی و حق فرزند می‌شود. حق عائله‌مندی برای هر کارمند ۸۴۰ هزار تومان و بابت هر فرزند ۳۶۰ هزار تومان به مبلغ اضافه می‌گردد. بدین ترتیب یک کارمند مجرد روی سه میلیون تومان حساب می‌بازد، اما کارمند متاهل با سه فرزند علاوه بر پایه، ۸۴۰ هزار تومان عائله‌مندی و یک میلیون و ۸۰ هزار تومان حق فرزند دریافت می‌کند و مجموع به حدود چهار میلیون و ۹۲۰ هزار تومان می‌رسد. این رقم نسبت به حداقل سال گذشته (دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان) افزایش بیست درصدی نشان می‌دهد.
🔗 بیشتر بخوانید: مرحله پنجم کالابرگ چه وقتی واریز می شود؟_آینده
عیدی کارگران؛ حداقل ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان
محاسبه عیدی کارگران با فرمول مشخصی انجام می‌گیرد و ملاک، حداقل دستمزد همان سال است. بر اساس قانون کار، عیدی بین دو تا سه برابر دستمزد سالانه تعیین شده و پرداخت آن بر عهده کارفرما است. حقوق پایه کارگران در سال جاری بدون احتساب مزایای اجباری مانند حق مسکن و بن کارگری، هفت میلیون و ۱۶۶ هزار تومان ثبت شده و همیشه کف دستمزد مبنای محاسبه عیدی قرار می‌گیرد. ضرب در دو کردن این کف، عدد ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان را می‌دهد، با این حال کارفرما می‌تواند تا سقف سه برابر، یعنی ۲۱ میلیون و ۴۹۸ هزار تومان افزایش دهد. این عیدی شامل تمام کارگران می‌شود؛ حتی کس که تنها یک ماه در کارخانه بوده، یک‌دوازدهم مبلغ (بین یک میلیون و ۱۹۴ هزار تا یک میلیون و ۷۹۱ هزار تومان) دریافت می‌کند. عیدی سال پیش حداقل ۱۰ میلیون و ۶۱۶ هزار تومان بود، که نشان‌دهنده افزایش ۳۵ درصدی است.
ریشه اختلاف عیدی کارگران و کارمندان کجاست؟
اختلاف به تفاوتمندی قانون کار و قانون استخدام برمی‌گردد. کارمندان دولت هرچند عیدی کمتری می‌گیرند، اما از مزایای دیگری برخوردارند. استخدام رسمی در وزارتخانه‌ها به معنای امنیت شغلی برای ۳۰ سال است، در حالی که قرارداد کارگران معمولاً یک‌ساله است و در عدم تمدید، حمایتی قانونی وجود ندارد. کارمندان دولت به تسهیلات مرسوم دولتی دسترسی دارند و از این منظر وضعیت بهتری نسبت به کارگران بخش خصوصی دارند. عیدی کارمندان مستقیماً از جیب دولت پرداخت می‌شود، اما عیدی کارگران به درآمد و خرج کارفرمای خصوصی وابسته است. کارمندان با وجود این توضیحات، بیشتر به میزان افزایش عیدی خود و کارگران توجه می‌کنند. امسال عیدی کارمندان ۲۰ درصد و عیدی کارگران ۳۵ درصد رشد داشته است. از سوی دیگر فاصله عیدی دو گروه نسبت به سال‌های پیش وسیع‌تر شده؛ ده سال پیش عیدی کارگران تقریباً دو برابر کارمندان بود، اما امسال از اختلاف ۴.۷ برابری صحبت می‌شود.
🔗 بیشتر بخوانید: سرکوب دستمزد، عامل مهاجرت کارگران ایرانی