عدم عدالت در اکران فیلمهای اجتماعی؛ مصاحبه با مجید توکلی حول فیلم گرامی

عدم عدالت در اکران فیلمهای اجتماعی؛ مصاحبه با مجید توکلی حول فیلم گرامی, فیلم گرامی به کارگردانی مجید توکلی در حال حاضر در سینماها اکران میشود و داستان مادری مبتلا به آلزایمر را به میکشد که این بیماری نه تنها زندگی شخصی او را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه روابط خانوادگی و بهویژه ارتباط با پسرش را دچار چالش میسازد. این اثر قشنگ یک فیلم ملودرام عاشقانه است که با بازی آزاده صمدی و روزبه حصاری در فضای دلانگیز شهر رشت روایت میشود.

گرامی نه تنها در ستایش مقام مادر است، بلکه ساختار منسجمی، فیلمنامهای کشنده و دلنشین نیز دارد. اما مشکل اصلی در مورد فیلمهای غیرکمدی مانند گرامی این است که در فضای کنونی سینمای ایران که به شدت به کمدی است، زمان مناسبی برای دیده شدن این نوع فیلمها نمیشود.

ی صحبت کرد. او گفت واقعیت این است که با فیلمیران مذاکره کردم و میدانستم سختی برای اکران عمومی گرامی وجود دارد.

اما آقای سرتیپی و نورانی لطف کردند و اکران را پذیرفتند، چون ترجیحشان پخش فیلمهای اجتماعی نیست و میخواهند بر اساس سیاستهای خود، فیلمهای کمدی را اکران کنند، زیرا سود بیشتری برایشان دارد. او ادامه داد یقیناً برای تعیین زمان اکران جلسات زیادی داشتیم و گفتگوهای انجام دادیم تا ببینیم آیا زمان مناسب است یا خیر؟

ازهای اجتماعی مداوم به ناعادلی در اکران شکوه میخورند.

اما در یک یا دو سال گذشته، چون به بیشتر از حد به فیلمهای کمدی é شده، فضای اکران برای فیلمهای اجتماعی تنگتر شده است. توکلی به این سؤال پاسخ داد که آیا این سیاستگذاری موثر بوده؟ و گفت بله، بهطور کامل موثر بود.

او سپس به فیلم گرامی پرداخت و گفت قصه گرامی واقعاً یک ملودرام عاشقانه متغیر است که به دلیل التهابی که ایجاد میکرد، حساسیتبرانگیز بود. وقتیخواستم پروانه ساخت بگیرم، هفت نفر به فیلمنامه گرامی رأی منفی دادند و دلایل عجیبی برای اینکه این فیلم ساخته نشد، بیان کردند. من و آقای احمدی، تهیهکننده این فیلم، باور داشتیم که این فیلم میتواند این حساسیتها را تحمل کند و ذهنیت شورای پروانهساخت صحیح نیست.

با این باور، مراحل ساخت فیلم را پیش بردیم و بدون سر و صدا فیلم را ساختیم. توکلی افزود فیلم پس از اتمام، یک نسخه از آن را برای و، مدیران سازمان سینمایی، ارایه دادم. آنها که فیلم را دیدند، از خروجی آن راضی بودند و حتی شگفتزا شدند که چرا شورای پروانهساخت به این مجوز نداده است. نمیدانم پشت این dé که به فیلم پروانهساخت ندادند، چه بود، اما گرामी فیلمنامهای التهابزا و جذاب دارد که برخی تفکرها آن را تحمل نمیکنند.

او قصه- را به این صورت تعریف کرد قصه فیلم گرامی با این که ملودرام عاشقانه است، اما در واقع تلخ است. به همین دلیل ترجیح دادم از فضاهای شهری دور باشم و به استان گیلان، بهویژه شهرهای رشت، لنگرود، انزلی و لاهیجان بروم تا بخواهم پایلاتی دلنشین و در فیلم داشته باشم. در بافتی دلنشین بیفتد و زهر قصه از آن شود.

او ادامه داد علاوه بر این، تلاش کردم که فرهنگ و آیین و گویش lí گیلان در فیلم ثبت شود، چون همانند سایر نقط ایران، این فرهنگها در حال فراموش شدن هستند. من میخواستم بهصورت عمدی فضای دوستداشتنی در فیلم منعکس شود. سوالی که مطرح شد، این بود که آیا بهصورت تعمدی ��, صحنههای کارتپستالی در فیلم نداشته باشید؟

توکلی پاسخ داد بله، اولین خطر ساخت فیلم در فضاهای خوشابوهوای شمال، این است که فیلمساز در دام تصاویر قشنگ بیفتد و فرومت بر محتوا غالب شود. این کار بسیار سختی است. به همین دلیل با محسن حسینی، مدیر فیلمبرداری، تصمیم گرفتیم تا حدودی از این فضا دور باشیم و از زیبایی منفعت نگیریم که فرم قشنگ بر محتوا غالب شود.

او درباره انتخاب منزل- در گفت انتخاب خانه قدیمی در فیلم تعمدی بود.YES، زیبای کار را اضافه کرد، اما کمی برایم سؤال بود که احتمالا منفعتگیری تزئینی باشد. اما وقتی که از یک مادر 82سالمی صحبت میکنیم که خانوادهای را دور خودش جمع کرده، ôž این فضا را در آپارتمان ترسیم کنیم.

من بسیار تمایل داشتم فیلم در شهر رشت ساخته شود، اما متاسفانه هر از رشت را برای بازدید، ساختمانهای مرتفع و مت ساخته بودند که اجازه عکس زیبای محلی به هویت بصری نمیداد. بنابراین، به سمت لاهیجان رفتم، اما هم همان مشکل معماری تازه بود. سرانجام به لنگرود رسیدم و در آنجا خانهای متروکه اما بسیار دلنشین یافتیم که فردی ساكن نبود.

تصمیم گرفتیم با کیوان مقدم، مدیر هنری پروژه، این مکان را بازسازی کنیم و را به این’ép# تبدیل کنیم. او تأکید کرد داستان فیلم گرامی در č، تقریبا یک داستان واقعی که یک دوست سینماگر برای من تعریف کرد. ما تصمیم گرفتیم رویدادهای آن را کنیم و به ملودرام عاشقانه تبدیل کنیم. سوالی در مورد انتخاب بازیگران مطرح شد آزاده صمدی و روزبه حصاری در نقشها را ایفا کردند و داستان را باورپذیر نمود دادند.

انتخابشان چگونه بود؟ توکلی پاسخ داد هنگامی که با خانم دارالشفاهی درباره فیلمنامه صحبت میکردم، ابتدا فکر کرده بودم که بازیگرانی از آن ré. J، فهمیدم که خانم صمدی زاده گیلان است و مهد لاهیجان، بنابراین برای آنوش انتخاب کردم. برای rô عروس، به آقای حصاری رسیدم که تسلط بر گویش گیلانی داشت. بقیه بازیگرانی را — بهصورت عمدی — میخواستم یکنواخت، یکدست و بومی انتخاب کنم.

به همین دلیل، بازیگرانی از حوزه تئاتر و نمایش گیلان مثل بهمن صدقی حسنی، رضا عباسی و شیرین محسنی را در اختیار گرفتیم که نقش خانواده گرامی را ایفا کردند. او ادامه داد یقیناً وقتی خروجی کار را میبینم، می که انتخابها به- درست بوده. آزاده صمدی و روزبه حصاری بهترین بازیها را ارائه دادند. یقیناً این یکدستی کار بسیار سختی بود، چرا که برخی بازیگران گیلانی و بومی بودند، اما آزاده و روزبه در تهران زندگی میکردند.

اما خدا را شکر، نتیج ه قسمت رضایتبخش بود. سوالی در امید به که میتوانست به گیشه زیاد امید داشته باشد؟ او پاسخ داد نه، به گیشه نمیتوانم امیدوار باشم. متاسفانه انبوهی از فیلمهای کمدی که در راه اکران هستند، فضای این تماشا را برای های اجتماعی مثلگرامی næ ôž ما در اکثر سینماها، فقط یک سانس میرویم و هزینه تبلیغات نیز برای شبکههای ماهوارهای وبلی نداریم.

او در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه فیلم گرامی در شرایطی اکران شده که فیلمهای کمدی از دو طرف سینما را محاصره کردهاند، گفت نه، آنها محاصره نکردند، بلکه حق دارند از اکران سهم داشته باشند. ما در کلیت، با سینمای ایران گفتوگو میکنیم وگرنه فیلمسازان و تهیهکنندگان کمدی هم خانوادهٔ سینما هستند.

ما هم در سینمای زندگی میکنیم و من هم امکانیست که کمدی بسازم، اما غمگین نیستم، چون کمدی یک ژانر جذاب در جهان و ایران است. مسالت ما عدم عدل در اکران است، نه ساخت و اکران فیلم کمدی. فیلم کمدی یکی از ژانرهای موفق در سینماست و باید ساخته شود. بهنظرم، در سیاستگذاری، باید خانه سینما و سازمان سینمایی به آییننامه جدیدی برسند که در حق فیلمهای اجتماعی یا غیرکمدی اجحاف نشود و اساساً تنوع ژانر را در نبریم.

او افزود یک اتفاق تلخ دیگر، مهجور شدن ژانرها در سینماست که اکنون تقریبا در سینمای ایران gé, ملودرام عاشقانه یا فیلمهای با نوشته اجتماعی باقی نماندهاند و عملاً فیلمهایی با ژانرهای گوناگون ساخته نمیشود تا باعث بازگشتد آموزشها نشود. او تأکید کرد در دههٔ ۷۰، ۸۰ و ۹۰، انواع فیلمها ساخته میشد و ما تنوع ژانر داشتیم. اما این ón که در دوره قبلی شکل گرفت، تبعات آن را امروز میبینیم.

در پایان، سؤالی درباره راه نجات äāپرسیده شد. توکلی گفت راه نجات بهنظر من، همدلی و همفکری بین اهل است که امیدوارم توسط سازمان ئی محقق شود، آییننامه شورای اکران تغییر یابد و عدل بیشتری تحقق یابد. نظر من این است که های غیرکمدی سانسهای بیشتری داشته باشند، اما در زمان طولانی اکران باشند و در زمان کوتاه اکرانشان همهٔ, فرهنگ و هنر