فیلم‌های سرقت همیشه دیدنی می باشند و در دهه‌ی ۲۰۲۰ هم چند مثالی خوب از آن‌ها ساخته شده است. از Ambulance گرفته تا The Pickup، آثار مورد قیمت این ژانر هم چنان ادامه دارند. فیلم‌های این دسته طبق معمولً حول محور برنامه‌ریزی، اجرا و پیامدهای یک سرقت بزرگ می‌چرخند. برخی (همانند Reservoir Dogs و The Italian Job) تنها روی یکی از این مرحله های تمرکز می‌کنند و بقیه مرحله های را کم‌اهمیت نمود خواهند داد. تاریخچه این ژانر به اغاز دهه‌ی ۱۹۰۰ و فیلم The Great Train Robbery برمی‌گردد، اما در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ میلادی با آثاری همانند The Asphalt Jungle و The Killing ساخته‌ی استنلی کوبریک به اوج محبوبیت رسید.

 امروز طرفداران تقریباً با همه‌ی آثار بزرگ این ژانر آشنایی دارند، اما در کنار هر فیلم مشهوری همانند Heat و Ocean’s 11، فیلم‌هایی کمتر شناخته‌شده اما مورد قیمت وجود دارد که تماشای آن‌ها الزامی است. در ادامه ۱۰ فیلم سرقت برتری معارفه می‌شود که به گمان زیادً اسمشان را هم نشنیده‌اید.

۱۰- The Burnt Orange Heresy (۲۰۱۹)

در ایتالیا، جیمز فیگوراس (کلش بنگ)، منتقد هنری، هنگامی به عمارت یک دلال هنری به نام جوزف کسیدی (میک جگر) دعوت می‌شود، و هنگامی که به او نظر می‌کنند تابلویی از هنرمند افسانه‌ای، جروم دِبنی (دونالد ساترلند) را بدزدد، برای انجام این کار وسوسه می‌شود. در ابتدا همه‌چیز ساده به‌نظر می‌رسد، اما زیاد سریع سرقت به خیانت و قتل می‌انجامد. در آخر The Burnt Orange Heresy چه فردی هم چنان زنده خواهد ماند؟

تریلر جناییِ پیچیده و دقیق جوزپه کاپوتوندی، که با قاب‌هایی زیبایی در نزدیکی دریاچه کومو، ایتالیا فیلم‌برداری شده، نمایش بسیار‌ای از کلس بنگ است؛ بازیگری که همیشه در نقش مردانی با جنبه‌های نهان و مرموز عالی ظاهر می‌شود. صحنه‌های او با الیزابت دِبیکی دلنشین و مسحورکننده‌اند، همان‌قدر که تعامل های پرتنشش با دونالد ساترلند و میک جَگر شما را مجذوب می‌کنند. شوخ‌طبعی و تنش‌های جنسی در فضا جاری است، اما نگاه ظریف نارنجی سوخته به طمع هم به همان اندازه تیز و گزنده است. این تاثییر سینمایی به زیبایی خودِ هنر نمود می‌کند.

۹- How To Steal a Million (۱۹۶۶)

چارلز (هیو گریفیث) در How to Steal a Million با جعل نقاشی‌ و مجسمه‌ ثروتی برای خود ساخته است. هنگامی او یک تندیس ونوس میلو تقلبی را به موزه قرض می‌دهد، به او خبر می‌رسد که قرار است اصالت آن به‌زودی تست شده و این نوشته می‌تواند علترسوایی‌اش شود. برای نجات پدرش، دختر او نیکول بونت (آدری هپبورن) از یک سارق حرفه‌ای به نام سایمون درموت (پیتر اوتول) می‌خواهد تا مجسمه را مجدد بدزدد.

آدری هپبورن و پیتر اوتول یکی از بهترین شیمی‌های سینمایی را روی پرده رقم می‌زنند. دیالوگ‌های شوخ‌طبعانه‌شان بی‌نظیر است. در چطور یک میلیون بدزدیم هپبورن هم بسیار شیک و زیباست و کاملاً همانند فردی به‌نظر می‌رسد که واقعاً به دنیای هنر تعلق دارد. اما همه‌چیز به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ یک پیچش بزرگ داستانی در اره است که به سایمون مربوط می‌شود. او فردی نیست که به‌نظر می‌رسد و حقیقت، هم نیکول و هم تماشاگر را عمیقاً شوکه خواهد کرد. از مطرح داستانی دقیق و فضای پاریس دهه ۶۰ میلادی لذت ببرید و یقیناً وجود الی والاک در نقش مکمل را هم از دست ندهید.

DAC_D27_04417.jpg

۸-Dragged Across Concrete (۲۰۱۸)

مدرکی ویدیویی از تخلفات، کارآگاه قدیمی‌کار برت ریجمَن (مل گیبسون) و همکار جوان و دمدمی مزاجش آنتونی لوراستی (وینس واون) را در ابتدای فیلم Dragged Across Concrete به حالت تعلیق درمی‌آورد. مستأصل و بی‌پول، آن‌ها تصمیم می‌گیرند یک گروه سرقت را زیر نظر بگیرند و در زمان مناسب غنیمت را برای خودشان بردارند. ایده‌ی بدی است!

با بازی‌های عالی از وینس وان و مایکل جای وایت، کشیده شده در بتن روایتی جاه‌طلبانه و عمیق از طمع، خودخواهی، پشیمانی و اشتباهاتی است که طبق معمولً تلاش برای پولدار شدن سریع را همراهی می‌کند. شما شگفت‌زده خواهید شد از این که فیلم چطور با شدت و ظرافت فروپاشی اجتناب‌ناپذیرِ چیزی را که در ابتدا همانند یک نقشه قوی و امیدوارکننده به‌نظر می‌رسد، بازدید می‌کند و سپس ناامیدی و هرج‌ومرج فزاینده بین شخصیت‌ها را به عکس می‌کشد.

۷- Big Deal on Madonna Street (۱۹۵۸)

در رم، چند خلافکار ناشی و بی‌توانایی — به رهبری کوزیمو (ممو کاروتنوتو) که تازه از زندان آزاد شده، و بعدتر پِپه (ویتوریو گازمن) دست‌وپاچلفتی — گمان می‌کنند نقشه‌ی سرقتشان بی‌نقص است. هدفشان یک سمساری پر از اجناس قیمتی است که از طریق تونل‌زدن از ساختمان مجاور قابل دسترسی است. اما انتظار نداشته باشید که سارقان دست‌پر بیرون همراه شوند. Big Deal on Madonna Street یک نمونه همه‌عیار از ژانر «بزه نافرجام» است.

فیلم آدم‌های ناشناس یا خرید وفروشٔ بزرگ در خیابان مدونا طویل و پرچالش است، اما پاداشی درخور به مخاطب می‌دهد. تأثیر مهم این فیلم ایتالیایی نه در نمایش سرقتی محکوم به ناکامی، بلکه در پرداخت ظریف به تعامل های دزدان پیش از آن‌که همه‌چیز به هم بریزد، نهفته است. این فیلم که اوج کار ماریو مونیچلی محسوب می‌شود، شما را هم به خنده می‌اندازد و همزمان خشمگین می‌کند. باور کنید یا نه، فیلم با بازیگران کاملاً غیرحرفه‌ای ساخته شده و دیالوگ‌ها همه انها در مرحله بعد‌ از تشکیل دوبله شده‌اند.

۶-Bottle Rocket (۱۹۹۶)

اوون ویلسون و لوک ویلسون در Bottle Rocket اولین توانایی بازیگری‌شان را پشت سر می‌گذارند؛ آن‌ها در این فیلم سرقت در نقش دو دوست ظاهر خواهد شد که تصمیم دارند مجموعه‌ای از سرقت‌ها را در تگزاس انجام بدهند. ابتدا یک سرقت آزمایشی انجام داده و هنگامی یقین خواهد شد آماده‌اند، یک کتاب‌فروشی را مقصد می‌گیرند. اما از همان ابتدا می‌توان گمان زد که هیچ چیز مطابق نقشه پیش نخواهد رفت. این فیلم کمدی-سرقتی این چنین اولین تاثییر کارگردانی وس اندرسون نیز هست.

منور با وجود لحظات بامزه، بعضی اوقات خاکستری و حتی خشن می‌شود؛ جایی که داستان افرادی بااستعداد را روایت می‌کند که توانمندیهایشان را در مسیر نادرست به کار گرفته‌اند. هر دو ویلسون در نقش‌هایشان متقاعدکننده‌ ظاهر خواهد شد، اما جیمز کان در نقش هنری، طراح فضای سبز و تبهکار پاره‌زمان، برجسته‌ترین بازی را اراعه می‌دهد؛ شخصیت او تجسمی از شرارت سادیستی بدون افسار است. تماشای این فیلم آن‌قدر لذت‌قسمت می بود که مارتین اسکورسیزی آن را یکی از آثار محبوبش در دهه ۹۰ معارفه کرده است.

۵-Charley Varrick (۱۹۷۳)

شخصیت مهم Charley Varrick (با بازی والتر متیو) یک خلبان بدل‌کار اسبق و سم‌پاش هوایی است که برای بدست آوردن مقداری پول زیاد تر نقشه می‌کشد. او با راه اندازی یک گروه، بانکی در منطقه‌ای روستایی در نیومکزیکو را سرقت می‌کند. اما برخلاف انتظارشان، تنها ۷۵۰ هزار دلار به دست می‌آورند. بدتر از همه این است که پول متعلق به مافیاست و قطعاً آدم‌هایشان را برای بازپس‌گیری این پول خواهند فرستاد. اکنون در شرایطی که پلیس هم که به دنبالشان است، این خلافکارها چه خواهند کرد؟

فیلم چارلی وریک یکی از تلخ‌ترین و درگیرکننده‌ترین آثار دان سیگل است که تماشایش الزامی به‌نظر می‌رسد. این کارگردان افسانه‌ای به شدت به اصالت و واقع‌گرایی اهمیت می‌داد و آن را از راه‌های مختلفی محقق کرد؛ از فیلم‌برداری در شمال نوادا گرفته تا منفعت گیری از بازیگرانی کمتر شناخته شده اما قوی. Charley Varrick احتمالا به اندازه Dirty Harry یا Escape from Alcatraz معروف نباشد، اما همان‌قدر اثرگذار و تکان‌دهنده است.

۴- Ruben Brandt, Collector (۲۰۱۸)

در Ruben Brandt, Collector، روان درمانگری به نام روبن برانت (ایوان کاماراس) با کابوس‌های مکرر دست‌به‌گریبان است؛ کابوس‌هایی که در آن‌ها نقاشی‌های مشهور به شکلی خشونت‌آمیز به او دعوا می‌کنند. او قانع می‌شود تنها راه آخر‌دادن به این عذاب، مالکیت این آثار است. به این علت، از بین بیمارانش که سابقه جنایی دارند، چهار نفر را استخدام می‌کند تا نقاشی‌ها را از موزه‌ها بدزدند. اما اینجاست که کارآگاه مایک کوالسکی داخل ماجرا می‌شود!

شوق مهم روبن برانت مجموعه‌دار در تحول مداوم توازن قوت بین برانت و کوالسکی نهفته است. بازی‌های پرانرژی و چندلایه نیز به فیلم روح و جذابیت بیشتری می‌بخشند. باورکردنی نیست که این تنها اولین تاثییر بلند میلودراد کرستیچ، کارگردان اسلوونیایی است. آیا تا بحال تحلیلی بهتر از پیوند بین هنر و روانشناسی در این فیلم دیده‌ایم؟ تصاویر خیال‌انگیز فیلم علتخواهد شد این تاثییر فراتر از یک فیلم سرقت صرف باشد؛ در واقع سفری روان‌شناسانه و بصری است.

۳- Polite Society (۲۰۲۳)

Polite Society حول محور ریا خان (با بازی پریا کانسارا)، نوجوانی بریتانیایی-پاکستانی در لندن می‌چرخد که رؤیای بدلکار شدن در سر دارد. او خواهر بزرگ‌ترش، لنا (ریتو آریا) را می‌پرستد، اما هنگامی به خانواده نامزد خواهرش مشکوک می‌شود، نقشه‌ای پیچیده برای سرقت در مراسم عروسی می‌کشد.

این اولین توانایی کارگردانی نیدا منظور است؛ اثری پر از طنز شگفت و گاه بدبینانه درمورد بیش‌حمایتی، و جهانی که در آن افراد باید پیوندهایشان با یکدیگر را نگه داری کنند—حتی اگر به معنی جلوگیری از ورود دیگران به این پیوندها باشد. این چنین فیلم جامعه متمدن در پرداختن به تقابل بین زندگی کاری و اجتماعی و بازنمایی جنبه‌های کمتر دیده‌شده فرهنگ آسیایی موفق عمل می‌کند. علاوه بر این، چندین صحنه شگفت‌انگیز هنرهای رزمی نیز در این فیلم سرقت وجود دارد.

۲-Thief (۱۹۸۱)

سال‌ها پیش از Heat، مایکل مان Thief را ساخت و سراغ کلیشه «آخرین سرقت» رفت. در این فیلم، فرانک (جیمز کان)، استاد بازکردن گاوصندوق، تصمیم دارد همه‌چیز را کنار بگذارد و با نامزدش جسی (تیوزدی ولد) خانواده راه اندازی دهد. او با یک رئیس یک باند تبهکاری به نام لئو (رابرت پروسکی) خرید وفروش‌ای می‌کند تا با یک سرقت آخر اینده خودش را ضمانت کند، اما همه‌چیز درست برعکس آنچه انتظار دارد پیش می‌رود.

با فیلمنامه‌ای الهام‌گرفته از کتاب The Home Invaders: Confessions of a Cat Burglar نوشته یک دزد اسبق به نام فارنک هوهیایم، فیلم سارق به شکلی بی‌پرده دنیای زیرزمینی تبهکاری را به‌گفتن سیستمی پر از افترا، بی‌رحمی افسارگسیخته، امیدهای واهی و خشونت عکس می‌کند. کان در نقش فرانک گاه قابل همذات پنداری و گاه ترسناک ظاهر می‌شود؛ مردی که به اوج رسیده اما اکنون باید با زور و سختی به افراد سادیست و سنگدل، راه خروجی برای خودش اشکار کند.

۱- Bad Genius (۲۰۲۴)

اقتباس آمریکایی Bad Genius (بر پایه فیلم تایلندی با همین نام) یک فیلم سرقت شوق‌انگیز است که در فضای بی همتا مدرسه رخ می‌دهد. لین کانگ (کالین لیانگ)، دانش‌آموز باهوش چینی-آمریکایی است که به لطف بورسیه و فداکاری‌های پدر مهاجرش (با بازی بندیکت وانگ)، در یک مدرسه نخبه‌گرای سیاتل تحصیل می‌کند. او زیاد سریع نقشه‌ای می‌کشد تا پاسخنامه امتحانات را بدزدد و در ازای پول به دانش‌آموزان ثروتمند اما جاهل بفروشد.

تماشای محو شدن مرزهای اخلاقی و ازبین‌رفتن وفاداری‌ها در نابغه متقلب زیاد دلنشین است. درست همانند نسخه مهم، بازسازی آمریکایی همه عناصر ملزوم یک فیلم سرقت را دارد: زمان‌بندی دقیق لحظه‌به‌لحظه، مطرح نقشه بی‌نقص و آشکار، تیم و مقصد اشکار، تمرین و اجرای بی‌نقص در سختی بالا. در کنار لیانگ، جاباری بنکس (شناخته‌شده برای Bel-Air) نیز در نقش دستیار پرمو و بعضی اوقات مغرور ظاهر می‌شود که حرکت متکبرانه‌اش چندین دفعه لین را به ستوه می‌آورد.