حل معمای قرنها: مورچهها و جیرجیرکها کلید پراکندگی بذر گیاه بلوطدار ژاپنی
حل معمای قرنها مورچهها و جیرجیرکها کلید پراکندگی بذر گیاه بلوطدار ژاپنی, در لایههای زیرین جنگلهای نیمهگرمسیری جزیره شیموشیما در ژاپن، که بستر تاریک و مرطوبی را فراهم آورده، گونهای از گیاهان انگلی به نام بلوطدارها از ریشههای گیاهان میزبان تغذیه میکنند. با وجود شناسایی این گیاهان، مکانیسم پراکندگی بذرهای ریز آنها بیش از یک قرن به عنوان یک راز علمی باقی مانده بود.
فرضیه اولیه بر انتقال بذرها توسط باد استوار بود، اما بررسیهای میدانی نشان داد که در لایههای پایین این جنگلها، جریان باد به شدت محدود است.
روش تکثیر آنها مبهم باقی مانده بود.
پایش ۱۰۰ ساعته و کشف شگفتانگیز نقش حشرات کنجی سئوتسوگو، گیاهشناس دانشگاه کبه، با تمرکز بر تعاملات اکولوژیکی گیاهان انگلی، به همراه تیمش بیش از ۱۰۰ ساعت را به رصد مستقیم این گیاهان در شبانهروز اختصاص داد. آنها دهها هزار عکس از مراحل شکوفایی و میوهدهی ثبت کردند و جانوران مراجعهکننده را شناسایی نمودند.
مورچهها و جیرجیرکها گردهافشانان و پراکندهکنندگان دو وظیفه نتایج منتشر شده در دو مقاله علمی نشان داد که بذرافشانی این گونه خاص بلوطدار توسط مورچهها و جیرجیرکهای شتری انجام میشود که برای خوردن شهد و گرده به گلها مراجعه میکنند. نکته بینظیر این است که همین حشرات در مرحله بعد، برگهای گوشتی حامل بذر را نیز مصرف میکنند و بدین ترتیب هر دو فرآیند گردهافشانی و پراکندگی بذر را به تنهایی بر عهده دارند.
یک تعامل دو وظیفه و بیسابقه در جهان گیاهان سئوتسوگو در این باره بیان میکند بسیاری از گیاهان برای گردهافشانی بر حشرات متکیاند، اما مشارکت مورچهها و جیرجیرکها در این فرآیند نادری است.
شگفتانگیزترین حالت زمانی است که یک حیوان واحد هر دو وظیفه را به طور همزمان بر عهده بگیرد، که در این مورد برای اولین بار به ثبت رسیده است. عوامل محیطی شکلدهنده این همزیستی منحصر به فرد این محقق معتقد است که بروز این تعامل نادر تحت تأثیر دو عامل کلیدی قرار گرفته است اول، زمان شکوفایی این گیاه در اواخر سال که با کاهش فعالیت گردهافشانان رایج مانند زنبورها همپوشانی دارد.
دوم، موقعیت جغرافیایی جزیره شیموشیما در لبه شمالی پهنه توزیع گیاه، که احتمالاً باعث کاهش تنوع گردهافشانان و پراکندهکنندگان موثر شده و فرصت را برای تسلط حشرات فراهم آورده است.