تحلیل جامعه‌شناس از وضعیت ایران: اسایش نسبی در حاکمیت اما خطر ناآرامی‌های معیشتی
به گزارش آینده، تقی آزاد ارمکی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، معتقد است که نشانه‌هایی از پایان‌یافتن تعارضات درونی نظام سیاسی قابل مشاهده است که می‌توان آن را دستاورد دولت چهاردهم دانست. با این حال، او هشدار می‌دهد که این پیشرفت‌ها بدون نتایج مکملی، از جمله حل مشکلات معیشتی، کنترل تورم و لغو تحریم‌ها، بی‌معنا خواهند ماند. ارمکی تأکید دارد که رویکردهای افراطی در درون، زمینه‌ساز اقدامات رادیکال خارجی شده و می‌تواند جامعه را با موج‌های اعتراضی روبرو سازد.
شرایط فعلی جامعه ایرانی چگونه ارزیابی می‌شود؟
ایران از یک بحران بنیادین دهه‌ها گذشته، یعنی تضادهای میان ارکان قدرت، می‌گذرد. در گذشته، جناح‌های راست و چپ افراطی، مجلس و ریاست‌جمهوری، و حتی قوه قضاییه با دیدگاه‌های متفاوت، کشور را در چالش‌های فراوان به سر می‌بردند. دستیابی دولت پزشکیان به توافق گفتاری در سطح رهبری‌ها، باعث ایجاد اسایش نسبی در حاکمیت شده و این آرامش به جامعه نیز منتقل گردیده است. دیگر خبرهایی از تنش بین رؤسای قوای سه‌گانه، بستن رسانه‌ها یا سرکوب فعالان سیاسی شنیده نمی‌شود.
🔗 بیشتر بخوانید: تجمع بازنشستگان تامین اجتماعی در چند شهر_آینده
آیا این اسایش گفتاری تمام مشکلات را حل می‌کند؟
ارمکی می‌گوید: «این آرامش اگر با تدابیر عملی همراه نشود، خطرناک است. مدیران گویی با آشتی سطحی، همه مسائل از جمله فیلترینگ و حجاب را حل‌شده می‌دانند، در حالی که چالش‌های اصلی، فقر، تحریم‌ها و اقتصاد هستند. اگر بهبود معیشتی محقق نشود، دمل‌های اجتماعی فاش می‌شوند. در گذشته حاکمیت می‌توانست اعتراضات را به اصلاح‌طلبان منتسب کند، اما اکنون واسطه‌ای برای کنترل تنش بین حکومت و مردم وجود ندارد. پیش‌بینی من بروز اعتراض‌های گسترده با محوریت اقتصاد است، چون مسائل انرژی، کارتن‌خوابی و فقر سال‌ها در لایه‌های پایین جامعه رشد کرده‌اند.»
نقش تندروان داخلی و جریانات خارجی چگونه است؟
وی ادامه می‌دهد: «گروه‌های تندروی داخلی که مدام حاشیه‌سازی می‌کنند، منافع‌شان با رادیکال‌های خارجی هم‌راستا شده. اگر مهار نشوند، مانند سال ۹۶، اعتراضات اقتصادی را به سونامی‌های سیاسی تبدیل می‌کنند که برنده‌ی آن اپوزیسیون خارج از کشور است. نباید اجازه دهیم مشکلات اجتماعی به تهدیدات امنیتی تبدیل گردند.»
🔗 بیشتر بخوانید: برای حل مشکلات مردم شبانه‌روز جهاد کنید
پیشنهادهای استاد ارمکی به دولت چیست؟
- دولت باید به تأمین نیازهای اولیه مردم بپردازد و با صراحت دلایل وضعیت را توضیح دهد.
- دعوت از نخبگان، ثروتمندان، مراجع، هنرمندان، روزنامه‌نگاران و بخش خصوصی برای مشاركة در مدیریت اقتصاد، فرهنگ و رسانه.
- مواجهه با دوگانگی‌های سیستمی در اقتصاد و فرهنگ؛ جلسه با نهاد‌های بانفوذ و بنگاه‌های ثروتمند برای شفاف‌سازی مسیر کشور.
- عملیاتی کردن استراتژی تنش‌زدایی در بالاترین سطح برای رفع تحریم‌ها.
آرمان‌یابی به توسعه و پیشرفت بدون توجه به رنج‌های روزمره مردم، می‌تواند به 폭발 نارضایتی‌ها منجر شود. حاکمیت باید با کاهش انتظارات و تمرکز بر نان، آب، مسکن و آموزش، اعتماد عمومی را بازسازی کند.