راهنمای شناسایی تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی

چگونه تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی را تشخیص دهیم؟

اگرچه اولین برنامه‌های مولد هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۲ معرفی شدند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهند که در این بازه کوتاه بیش از ۱۵ میلیارد عکس ساخته‌شده با هوش مصنوعی در اینترنت منتشر شده‌اند.

بر اساس جدیدترین داده‌های شرکت اوپن‌ای‌آی، کاربران روزانه بیش از ۲ میلیون عکس با بهره‌گیری از مدل «دال‌ای ۲» تولید می‌کنند. تنها در ۱۵ ماه، این برنامه نزدیک به ۹۱۶ میلیون تصویر مصنوعی ایجاد کرده است.

بسیاری از این تصاویر کاملاً غیرواقعی و نامعقول به نظر می‌رسند. کاربران تصاویری خلق می‌کنند که طیف وسیعی از چهره عیسی مسیح ساخته‌شده از میگو گرفته تا حیوانات انسان‌نما و موجودات غول‌پیکری در حال تخریب بناهای تاریخی مشهور را در بر می‌گیرد.

با پیشرفت سریع فناوری، کیفیت این تصاویر به‌طور مداوم در حال بهبود است و روزبه‌روز واقع‌گرایانه‌تر می‌شوند. امری که تشخیص اصالت آن‌ها را دشوار می‌کند.

به تازگی یک زن فرانسوی قربانی یک کلاهبرداری شد و ۸۳۰ هزار یورو از دست داد. کلاهبردار از تصاویر دستکاری‌شده با هوش مصنوعی بازیگر معروف آمریکایی برد پیت برای فریب دادن او استفاده کرده بود.

اما چگونه تصاویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی را تشخیص دهیم؟

هرچند این تصاویر بسیار واقعی به نظر می‌رسند، اما تا کنون بی‌نقص نیستند و می‌توان با راهکارهای گوناگون آن‌ها را از تصاویر واقعی تفکیک کرد.

یکی از رایج‌ترین نشانه‌های تصاویر جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی، نقص‌های جزئی در فرم‌های انسانی است.

به عنوان مثال، هوش مصنوعی معمولاً در تشکیل دست‌ها مشکل دارد و اغلب انگشتان را بیش از حد بلند، کوتاه، بدشکل یا با تعداد نامتعارف ایجاد می‌کند. در بسیاری از تصاویر افراد ممکن است چهار، شش یا حتی هفت انگشت داشته باشند.

همچنین، تناسب غیرطبیعی اندام‌ها یا عدم تقارن در چهره از دیگر مشکلات رایج تصاویر تولیدی می‌باشد. چشم‌ها که یکی از سخت‌ترین جزئیات برای هوش مصنوعی محسوب می‌شوند، ممکن است نامتقارن باشند، انعکاس‌های ناهماهنگ داشته باشند یا علی‌رغم واقع‌گرایانه بودن عکس، بی‌روح به نظر برسند.

به متون تحریف‌شده دقت کنید

یکی از بارزترین نشانه‌های ساختگی بودن تصاویر، تحریف متن است. مدل‌های هوش مصنوعی در تدوین کلمات خوانا مشکل دارند و اغلب به جای متن قابل فهم، حروف بی‌معنی یا آشفته می‌سازند.

این مشکل را می‌توان در تابلوهای راهنما، بیلبوردها یا برچسب‌های روی محصولات مشاهده کرد.

سایه‌ها و انعکاس‌های نامتعارف

نورپردازی و سایه‌ها نیز می‌توانند نشان‌دهنده مصنوعی بودن عکس باشند. در عکس‌های واقعی، نور همواره از قوانین طبیعی پیروی می‌کند اما در تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی بازتاب‌ها و سایه‌ها ممکن است با منبع نور مطابقت نداشته باشند و عکس حس غیرواقعی و غیرعادی القا کند.

بسیاری از این تصاویر نورپردازی بیش از حد یکنواخت دارند که باعث می‌شود سطح پوست یا اشیا بیش از حد براق و مصنوعی به نظر برسند، همانند آنچه در کارتون‌های دیزنی دیده می‌شود.

بی‌نقصی غیرطبیعی

تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی معمولاً فاقد نقص‌های طبیعی عکس‌های واقعی می‌باشند. در عکاسی واقعی نویز دیجیتال در عکس‌های کم‌نور دیده می‌شود، اما در تصاویر هوش مصنوعی یا کاملاً غایب است یا به شکل غیرطبیعی یکنواخت ظاهر می‌شود.

علاوه بر این، هوش مصنوعی تمایل دارد که بافت‌ها را بیش از حد صاف کند. به همین دلیل پوست، سطوح و پارچه‌ها در تصاویر مصنوعی بیش از حد بی‌نقص و غیرواقعی به نظر می‌رسند.

در برخی موارد چهره‌های تولیدشده با هوش مصنوعی چنان صاف و بدون منافذ یا لکه هستند که گویی به‌طور افراطی رتوش شده‌اند.

یکی دیگر از نشانه‌های رایج تصاویر مصنوعی، الگوهای تکرارشونده است.

هوش مصنوعی معمولاً در ایجاد عناصر کاملاً بی‌نظیر مشکل دارد و همین امر باعث می‌شود برخی جزئیات در عکس به‌طور ناخودآگاه تکرار شوند.

در تصاویر گروهی ممکن است افرادی با چهره‌های تقریباً یکسان مشاهده شوند. در پس‌زمینه نیز الگوهایی که به‌طور غیرطبیعی تکرار می‌شوند می‌توانند از نشانه‌های تصاویر جعلی باشند.

به جزئیات خارج از چارچوب بگردید

حتی اگر عکس در نگاه اول کاملاً واقعی به نظر برسد، بافت و محتوای آن می‌تواند سرنخ‌هایی از جعلی بودن آن ارائه دهد.

برخی از نشانه‌های رایج تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی شامل اشیایی می‌باشند که در جای نادرست قرار گرفته‌اند، مراجع فرهنگی ناهماهنگ، یا اشتباهات تاریخی.

به عنوان مثال: تابلوهای راهنمای خیابانی با رنگ‌های نادرست، بازتاب‌هایی که با واقعیت هماهنگ نیستند و یا عناصر معماری که با سبک منطقه‌ای که عکس در آن قرار دارد مطابقت ندارند.

همه این‌ها می‌توانند هشدارهایی مبنی بر جعلی بودن عکس باشند.

چگونه اصالت یک عکس را بررسی کنیم؟

اگر تصویری از نظر بصری طبیعی به نظر برسد اما همچنان شک‌برانگیز باشد، می‌توان از ابزارهای تشخیص استفاده کرد. اگرچه این ابزارها بی‌نقص نیستند اما می‌توانند به شناسایی تصاویر جعلی کمک کنند.

یکی از بهترین راهکارها برای بررسی اصالت یک عکس، جستجوی معکوس عکس (Reverse Image Search) گوگل است. این روش به کاربران کمک می‌کند تا ببینند آیا عکس موردنظر قبلاً در اینترنت منتشر شده است یا خیر و منبع اصلی آن را شناسایی کنند.