چرا علم در قرن ۱۹ به جدی بودن احضار روح بود

چرا علم در قرن ۱۹ به جدی بودن احضار روح بود؟, در تاریخ ۲۳ ژوئیه ۱۹۲۴، سردبیر مجله علمی آمریکایی، او. دی. مان، همراه شش نفر از اعضای یک کمیته تحقیقات علمی در یک اتاق کوچک در طبقه چهارم ساختمان شماره ۱۰ خیابان لایم بوستون گرد هم آمدند. هوا گرم بود و شهر یک موج گرمی شگفتانگیز را تجربه میکرد. اگر بین اعضای کمیته نگرانی وجود داشت، نه برای حالت جوی بلکه به دلیل برگزاری جلسه شان بود.

دانشمندان برای مشاهده تواناییهای زنی ۳۶ ساله به نام مینا کرندون جمع شده بودند که مدتی می بود افکار عمومی را تحت تاثیر قرار داده بود. کرندون، که طرفدارانش او را مارجری و مخالفانش جادوگر بلوند خیابان لایم میخواندند، مشهورترین مدیوم یا واسطه روحی در سرزمین شناخته میشد.

که سر آرتور کانن دویل، نویسندهٔ داستانهای شرلوک هولمز و گیرهٔ شناختهشدهٔ معنویت، او را به نظر کرده بود.

دویل مطمئن داشت که توانمندیهای کرندون آنقدر واقعی است که بتواند وجود ارواح را پذیرد و بدین ترتیب جایزه ۵۰۰۰ دلاری را ببرد. مجله این جایزه هنگفت را برای فردی در نظر گرفته بود که بتواند حقیقت اتفاقات ماوراء طبیعی را ثابت کند. یقیناً دانشمندان در آن روز گرم تنها نبودند. در بین آنها جادوگر معروف، هری هودینی، وجود داشت که به جمع مداوم میآمد تا ادعاهای کرندون را بررسی کند.

آنچه در ادامه رخ داد، یکی از داغترین و مشهورترین رویاروییها بین یک منتقد و یک مدیوم روحی به حساب میآید.هخوبی شناخته شده، یک ویژگی را نادیده میگیریم.

این کمیته دانشمندان نبوده است که کرندون را در میان عملش به دام انداخت، بلکه یک جادوگر توانست دستش را بکشد. بهنظر میرسد کمیته تحقیق هم تمایل داشت اجراهای کرندون را باور کند؛ اما هودینی او را بیاعتبار کرد. کمیته در همان زمان هم از هودینی خواست که انتقاداتش را عمومی نکند؛ چون تا این مدت اعضاء بر سر این نوشته اختلافنظر نداشتند. امروزه دوست داریم فکر کنیم که علم و دانش با معنویت در تضاد بودهاند.

یکی به تفکر منطقی و معتبر مربوط میشود و دیگری نمایانگر پایههای نمایشی از باورمندان و کلاهبرداران است؛ اما اینطور نیست.زندگی بعد از مرگ را ثابت خواهد کرد.

زیادتر بدانید کشف شهر گمشده و اهرام نهان در جنگلهای مکزیک ظهور عصر علم قرن نوزدهم را زیاد تر بهگفتن عصر علم توصیف میکنند. در این زمان بود که عملکردهای کیهانی بهطور فزایندهای با قوانین طبیعی توصیف میشدند. وقتی که فناوری پیشرفت میکرد و پزشکی به یک رشته علمی استاندارد و پیشرو تبدیل میشد. اگر فقط بر روی این پیشرفتها تمرکز کنیم، قسمت نادری از اتفاقات را از دست میدهیم.

در همان دههای که جیمز ژول بهطور قابلتوجهی به قانون بقای انرژی (۱۸۴۳) پشتیبانی کرد و بیحسسی برای اولین بار با پیروزی در جراحی مورد منفعتگیری قرار گرفت (۱۸۴۶)، سه خواهر از نیویورک انگارً با مردگان در برابر مخاطبان شگفتزده ربط برقرار میکردند. خواهران فاکس در نهایت اعتراف کردند که مراسم احضار روح آنها جعلی بوده، اما دیگر دیر بود. فعالیتهای آنها نقطه الهام بخشی برای یک جنبش مذهبی تازه همه عیار شده بود.

تا دهه ۱۸۵۰ وقتی که داروین کتاب منشأ گونهها را انتشار کرد و نظریه خود درمورد تکامل از طریق انتخاب طبیعی را گفت، معنویت در آمریکا و بریتانیا گسترش یافته و سپس به اروپا راه اشکار می بود. در هر دو سوی اقیانوس اطلس، جمعیتهایی متشکل از عموم مردم اینچنین دانشمندان، فیلسوفان و هنرمندان به اتاقهای مراسم میرفتند تا معجزات ادعایی واسطهها و احضار روح را از نزدیک مشاهده کنند.

علم در برابر خرافات؛ شکاک در برابر باورمند بهجای این که معنویت در تضاد با ایدههای علمی آن زمان باشد، به آنها پشتیبانی میکرد. از این منظر، مراسم احضار روح یا یک آزمایشگاه اختصاصی بود که در آن افراد علاقهمند میتوانستند ç را هم مشاهده کنند. در همان زمان، معنویت میتوانست بهگفتن یک نوشته جدی برای تحقیق علمی مورد دقت قرار گیرد؛ چون ماهیت آنچه علم نامیده میشد در قرن نوزدهم انعطافپذیرتر از همیشه بود.

بهاینترتیب میتوانستند راهحلهای علمی را به موضوعاتی اعمال کنند که امروز تا این مدت مشکوک به نظر میرسند؛ چون مرزهای بین تحقیقات قابل قبول و غیرقابل قبول کمتر آشکار بود. در واقع، تعداد بسیاری از ایدههای شبهعلمی که امروزه در جریان میباشند، به ایدههای علمی منسوخ شده قرن نوزدهم مربوط خواهد شد. موضوعاتی همانند هیپنوتیزم، جمجمه خوانی، هموپاتی و نظریه نژادی چند مثال از آنها هستند.

ریچارد نواکس، استاد تاریخ علم و فناوری در دانشگاه اکستر، در اینباره میگوید برای تعداد بسیاری از مردم قرن نوزدهم، بهکارگیری راهحلهای علمی برای مسائلی که مذهبی و فلسفی بودند (همانند زندگی بعد از مرگ و احضار ) بسیار دلنشین بود. نه مسیحیت ارتدوکس و نه علوم در حال پیشرفت جوابهای رضایتبخش ارایه نمیدادند.

الهیات مسیحی بهنظر میرسید که بیشازحد انتزاعی، دگماتیک و تاریک است و علم که بیشازحد نیهیلیستی و مادیگرایانه بود، روح را کلاً تکذیب میکرد. معنویت بنا بر همین فرصتی را ارایه میداد که با ایدههای پیشرو آن زمان همراستا بود و در برابر آنها عکسالعمل نشان نمیداد. این چنین مهم است که دقت داشته باشیم معنویت همیشه به گفتن اتفاقی ماورایی فهمیدن نمیشد.

همانگونه که نواکس گفت، تعداد بسیاری از معنویون با این ایده که اتفاقهای مورد مطالعهشان واقعاً ماورایی (یعنی فراتر از طبیعت) میباشند، مخالفت میکردند. آنها این اتفاقها را فقط بخشهای کشفنشدهای از نظم طبیعی میخواندند که راهحلهای علمی قرار میشود به زودی آنها را روشن کنند. از طرفی همهٔ افراد به این ایدهها باور نداشتند و نمیتوانیم حالت را به سادگی یک دینامیک دوگانه بین باورمندان و منتחים دهیم. اوضاع پیچیدهتر از اینها بود.

در ادامه نواکس میگوید همانند تعداد بسیاری از مردم قرن نوزدهم، دانشمندان در رابطه این سوال موقعیتهای متنوع و در حال تغییر داشتند. افرادی همانند آلفرد راسل والاس و کرامول وارلی، خود را معنویگرا معارف کردند و شواهدی برای اتفاقهای مراسم احضار و بقای شخصیت انسانی بعد از مرگ جسمی ارایه دادند.

در نظر دیگر، افراد مشهوری همانند هاکسلی و لنگستر وجود داشتند که نسبت به معنویت متخاصم بودند و کل این جنبش را به نحوهٔ خطرناکی فریبنده گفتن میکردند. هرچند اشخاص فرد دیگر هم بودند که این نوشته کمتر متقاعدشان کرده بود. به گفتن مثال جان استرات و جوزف جان تامسون، دو دانشمند برجسته بودند که هیچ زمان آموزهها یا حقایق معنوی را نپذیرفتند؛ اما تحقیقات زیادتر را مورد قیمت میدانستند.

احضار و ماشین اشاره کردیم که معنویت واکنشی مرتجع نسبت به علم آن زمان نبوده است؛ بلکه پیروزی علم تأثیر قابلتوجهی بر تخیل مردم میگذاشت. در همان سال ۱۸۳۷ که ملکه ویکتوریا به سلطنت رسید، فاذرگیل و ویتستون سیستمی را ثبت اختراع کردند که از پالسهای الکترومغناطيسي منفعتگیری میکردند تا با حرکت سوزنها روی دایرهای شامل حروف الفبا کلمات را نشان دهند. برای اولین بار در تاریخ، توانستند اطلاعات را بهطور آنی از راههای دور منتقل کنند.

اکنون که ارسال یک مطلب به سراسر جهان (اولین تلگراف فراقیانوسی در سال ۱۸۵۸ ارسال شد) با منفعتگیری از یک نیروی نامرئی ممکن شده بود، آیا میتوانست همان کار را بین دنیاها هم انجام داد؟ یا به عبارت دیگر، آیا این مفهوم میتوانست به ارتباطات بین زندهها و مردگان و احضار هم اعمال شود؟ به حرفهای نواکس این نوشته برای معنویون اهمیت داشت؛ چون این گمان را نقل میکرد که راهحلهای غیرمادی برای جریان اطلاعات امکانپذیر و این؟

بود که ربط با ارواح از طریق مایعات، نیروها و غیره حتی فراتر از الکتریسیته بهنظر قابل قبول میرسید. معنویگراها استدلال میکردند که اگر دنیای قدیم و دنیای تازه (شمال آمریکا و اروپا) میتوانند از طریق مایع الکتریکی به هم متصل شوند، چرا دنیای مادی و دنیای معنوی‑ن هستند از طریق تلگراف آسمانی ربط برقرار کنند؟ در سایههای تاریک اتاق مراسم احضار، دایره تلگراف میتوانست به گفتن الفبای ارتباطی روی میز مجدد مفهومسازی کند.

اختراع کد مورس توسط ساموئل مورس در سال ۱۸۳۷ هم امکانپذیر الهامقسمت مدیومها بوده باشد که از روحهای بازدیدکننده خود خواسته بودند با زدن یا کوبیدن به ارایه جوابهای بله و خیر بپردازند. اولین دوربینها و ثبت تصاویر فریبنده از احضار پیشرفتها در فهمیدن نیروهایی همانند امواج الکترومغناطیسی و پرتوهای کاتدی نشان میداد که جهان تحت تأثیر نیروهای نامرئی و نامشهود قرار دارد.

تنها یک قدم کوچک می بود تا فکر کنیم ارواح میتوانند از انرژیهای نامرئی شبیهِ راهاندازی شده باشند. ابزار مناسب ملزوم بود تا زندهها بتوانند آنها را ببینند. همینجا بود که گسترش فناوری دوربین به شدت برای تحقیقات معنوی اهمیت آشکار کرد و به نوعی نمادین شد.

فناوریهای اولیه دوربین در موقعیتی بین ابزار علم و عینیت و اینچنین گفتن هنری قرار داشتند و وعده میدادند که راهی برای ثبت آنچه واقعاً وجود دارد، بدون پیشقضاوت یا تعصب ارایه دهند. فناوری دوربین اگر میتوانست به جستجوی ارواح پشتیبانی کرد، ثبت عکس یک شبح قطعاً مدرک معتبری محسوب میشد. در مورد این قسمت هم نواکس میگوید برخی از مشهورترین تصاویر ما از معنویت قرن نوزدهم عکسهای منسوب به ارواح میباشند.

تعداد רבים معنویون استدلال کردهاند که چون عکاسی میتواند چیزهای فرد دیگر که به چشم نمیآیند را ثبت کند، بعد قادر است ارواح رفتگان را هم به عکس بکشد. قطعاً دیدن همیشه به معنی باور کردن نیست و با وجود شوق زیاد حوالی عکاسی در اواسط قرن نوزدهم، به شدت آشکار شد که دوربین را هم میتوان فریب داد.

به جستجوی ارزانتر شدن این فناوری، عکاسانی همانند ویلیام موملر و فردریک هادسون راههایی یافتند تا پیکرههای طیفی در عکسهای خود تشکیل دهند و آنها را به گفتن احضار مردگان نمود دهند. با گذشت زمان اشتیاق به معنویت یافت؛ اما ایدههای نهفته آن و شواهدی از زندگی بعد از مرگ و توانمندیهای روانی فرضی برخی انسانها برای ربط با مردگان برای تعداد بسیاری از دانشمندان معتبر تا اغاز قرن بیستم تا این قابل قبول باقی ماند.

اعتبار معنویون و واسطههای ی کم کم کمتر شد. در عینحال، نگرشهای فرهنگی در حال تحول بودند و علوم ارتدوکس نسبت به نوشته ماوراء طبیعت محافظهکارتر عمل کرد. بازدید نیروهای ماورایی و احضار کم کم به حاشیههای جامعه علمی رانده شد. دیگر افراد کمتری حاضر به دفاع از این نوشته بودند و آنها که دفاعکننده بودند، جدی گرفته نمیشدند؛ چون مرزهای علم مدرن مستحکمتر شده بودند.

همیشه این مسئله قیمت یادآوری دارد که به زمان چند دهه در عصر علم و دانش، دانشمندان برجسته به قوت علم برای طبیعسازی ماوراء طبیعه باور داشتند.