مرد ۸۵۶ بار گزیده مار بنیان‌گذار پادزهر نوین

مردی که ۸۵۶ بار از مار گزیده شده؛ پایه‌گذار پادزهر جهانی جدید

تیم فرید (Tim Friede)، تعمیرکار ماشین‌آلات سنگین، به صورت داوطلبانه در طول ۱۸ سال گذشته ۸۵۶ بار خود را در معرض سم مار قرار داده است. این تجربه بسیار خطرناک اکنون دانشمندان را به سمت توسعه موثرترین پادزهر مار در تاریخ سوق داده است.

به گزارش آینده، فرید از زمان جوانی مارهای خانگی جمع‌آوری کرده و ابتدا با زهرگیری از حیوانات، رقیق کردن سم و تزریق مکرر آن، فرآیند مسموم‌سازی عمدی خود را آغاز کرد.

فرید توضیح می‌دهد: یک بار در عرض یک ساعت دو دوز جداگانه از سم مار کبری را به خودم تزریق کردم و تقریباً از پا درآمدم. او می‌افزاید: من تقریبا مرده بودم. این دلنشین نبوده است. من برای یک دوز زهر مصونیت داشتم، اما برای دو دوز خیر. من کاملاً گند زدم.

در حالی که بسیاری این توانایی نزدیک به مرگی را نشانه‌ی یافتن سرگرمی تازه می‌دانند، فرید آن را به شیوه‌ای متفاوت درک کرد. او فهمید که این عادت احتمالاً عامل مهم زنده موندن او در آن حادثه بوده است. به همین دلیل بیشتر از پیش مصمم شد و کار را ادامه داد.

در طول سال‌ها، سیستم ایمنی بدن فرید با چالش‌های ناشناخته‌ای روبرو شد. سلول‌های بی (گلبول‌های سفید خون که آنتی‌بادی‌های مبارز با عوامل بیماری‌زا را تولید می‌کنند و ما را در برابر مواد خارجی مانند سم‌ها، ویروس‌ها، باکتری‌ها و انگل‌ها محافظت می‌کنند) با نیش‌های سمی کبرای مصری، کبرای آبی، تایپان‌های ساحلی، مار زنگی موهاوی و حتی مامباهای سیاه آشنایی یافتند.

فرید تمام این نیش‌ها را با گوشی خود فیلم‌برداری کرده و در یوتیوب منتشر کرده است.

خوشبختانه سلول‌های او آغاز به ساخت پادتن‌ها یا همان آنتی‌بادی‌هایی کردند که او را در برابر این سم‌ها صیانت می‌کردند.

فرید با وجود همه این نیش‌های متنوع از مارهای سمی تا به امروز زنده است و آنتی‌بادی‌های منحصر به فرد او به خوبی مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرند.

در نهایت، ویدئوهای او در یوتیوب توجه جیکوب گلانویل (Jacob Glanville)، ایمنی‌درمان و مدیرعامل شرکت زیست‌فناوری سنتاویکس (Centivax) را به خود جلب کرد.

گلانویل و تیمی از دانشمندان با استفاده از آنتی‌بادی‌های فوق ایمن فرید، اکنون پادزهری ساخته‌اند که در آزمایش‌های آزمایشگاهی، موش‌ها را از سم ۱۹ گونه متفاوت مار که همه توسط سازمان بهداشت جهانی به عنوان کشنده‌ترین مارهای جهان فهرست شده‌اند، محافظت می‌کند.

یک پادزهر معمولی با جمع‌آوری آنتی‌بادی‌های تولید شده توسط گوسفند یا اسب‌هایی که به طور مکرر تنها در معرض سم یک گونه مار قرار گرفته‌اند، تهیه می‌شود. به همین دلیل پادزهرها معمولاً اختصاصی به یک گونه مار در یک منطقه خاص هستند.

علاوه بر اینکه از آنجا که این آنتی‌بادی‌ها از انسان گرفته نشده‌اند، همیشه خطر واکنش‌های نامطلوب در بدن افراد وجود دارد.

در حالی که یک پادزهر مشتق شده از خون فرید می‌تواند در برابر طیف وسیعی از گونه‌های مارها با عوارض کمتری محافظت کند.

پادزهر آزمایش شده توسط این تیم از دو آنتی‌بادی متفاوت جدا شده از خون فرید راه‌اندازی شده است. اولین مورد موسوم به «LNX-D09» در برابر ۶ گونه از سم مارهای آزمایش‌شده بر روی موش‌ها موثر بود.

محققان می‌گویند هنگامی که این پادزهر با دارویی به نام وارِس‌پلادیب (varespladib) ترکیب شد، موش‌ها را از سم سه گونه دیگر از مارها نیز صیانت کرد.

نوع دوم آنتی‌بادی‌های فرید موسوم به «SNX-B03»، حداقل حفاظت جزئی را به کل سم‌های مارها گسترش داد.

گلانویل می‌گوید: تا وقتی که به سه ترکیب رسیدیم، وسعت بی‌نظیری از حفاظت کامل برای ۱۳ گونه از ۱۹ گونه مار و سپس حفاظت جزئی برای گونه‌های باقی‌مانده که بررسی کردیم، داشتیم. ما به فهرست خود نگاه می‌کردیم و فکر می‌کردیم که عامل چهارم چه می‌تواند باشد؟ چرا که اگر می‌توانستیم آن را خنثی کنیم، حفاظت بیشتری به دست می‌آوریم.

گلانویل گسترش یک پادزهر جهانی را در ذهن دارد که یک معجون خواهد بود که می‌تواند هر فردی را در هر نقطه از جهان، از نیش هر گونه ماری که امکان‌پذیر باشد، نجات دهد.

آنچه تیم او تا به امروز توسعه داده است، دستیابی به چنین پادزهر را نزدیک‌تر کرده است.

این کار بر روی یک خانواده مهم از مارهای سمی به نام کفچه‌ماران (elapids) متمرکز شده است و امکان دارد بر روی دیگر گونه‌های آن خانواده که مستقیماً آزمایش نشده‌اند، نیز کار کند.

محققان امیدوارند که با گذشت زمان، یک پادزهر با اثر گسترده مشابه برای یک خانواده مهم دیگر از مارها یعنی افعی‌ها نیز تدوین کنند.

پیتر کوونگ (Peter Kwong)، زیست‌شناس دانشگاه کلمبیا می‌گوید: ما اکنون در حال تنظیم شناسه‌هایی هستیم تا از طریق این فرآیند تکراری بگوییم که حداقل ترکیبات لازم برای حفاظت گسترده در برابر سم افعی‌ها چیست.

قبل از اینکه این پادزهر در دسترس انسان‌ها قرار گیرد، به آزمایش‌های بالینی دقیقی نیاز است. در همین حال، محققان تصمیم دارند آزمایش‌های میدانی این پادزهر را برای درمان سگ‌های نیش‌خورده مار در کلینیک‌های دامپزشکی استرالیا انجام دهند.

این پژوهش در مجله Cell Press منتشر شده است.