طبق معمول در همه جای دنیا هنگامی لیست تیم ملی انتشار می‌شود، همه سخن بگویید‌ها به سمت می بود و نبودها می‌رود. این که چه فردی باید می‌می بود و نیست و چه فردی هست که نباید باشد، اما اینجا هم ما در ایران با همه جای دنیا تفاوت داریم.

اینجا هرگاه لیست تیم ملی انتشار می‌شود، همه به سراغ تقویم می‌روال و ماشین حساب، چرا که باید میانگین سنی بازیکنان را محاسبه و بدانیم که تیم ملی ما چه مقدار پیرتر شده است! حتی در دوران تصدی امیر قلعه نویی که با شعار جوانگرایی روی کار آمد، نه فقط این روال قطع نشد بلکه به مراتب بدتر هم شد.

می‌گویند آمار و اعداد بهترین قضات می باشند، چرا که بدون احساسات و عواطف قضاوت می‌کنند. با یک نگاه به ادوار وجود ایران در جام جهانی و قیاس بین جوان‌ترین و پیرترین بازیکن حاضر در هر تیم، می‌توان به راحتی فهمید شد که فوتبال ملی ما چه روندی را در این ۵۰ سال فاصله بین اولین و آخرین وجود در جام جهانی، طی کرده است.

در جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین حشمت مهاجرانی که خود از تیم ملی جوانان به بزرگسالان آمده و شاردانش را هم با خود بالا آورد، بدون ادعای جوانگرایی پایین‌ترین میانگین سنی تاریخ فوتبال ایران در ادوار جام جهانی را به خود تعلق داد. در تیم او ابراهیم قاسم پور -متولد ۲۰ شهریور ۱۳۳۶- با ۲۰ سال و ۹ ماه سن، جوان‌ترین بازیکن می بود که فیکس هم بازی می‌کرد. علی پروین نیز به گفتن کاپیتان تیم -متولد ۲۰ مهر ۱۳۲۵- با ۳۱ سال و ۸ ماه مسن‌ترین بازیکن ما می بود.

در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه که نخستین صعود ما بعد از انقلاب اسلامی می بود، ایویچ تیم را بست. در تیم او مهدی مهدوی کیا -متولد دوم مرداد ۱۳۵۶- با ۲۰ سال و ۱۰ ماه سن، جوان‌ترین می بود و نادر محمدخانی -متولد اول شهریور ۱۳۴۲- با ۳۴ سال و ۹ ماه سن، مسن‌ترین بازیکن، آنها نیز هر دو در ترکیب مهم بازی می‌کردند.

در جام جهانی ۲۰۰۶ برانکو تیم را به آلمان رساند و آنجا هم روی نیمکت می بود. حسین کعبی -متولد اول مهر ۱۳۶۴- با ۲۰ سال و ۸ ماه سن، جوان‌ترین بازیکن آن تیم می بود و علی دایی -متولد اول فروردین ۱۳۴۸- با ۳۷ سال و سه ماه، پیرترین بازیکن

با آمدن کارلوس کیروش، پروژه تحول نسل استارت خورد. حاصل کار او صعودهای پیاپی به جام جهانی می بود و در ۲۰۱۴ برزیل، علیرضا جهانبخش -متولد ۲۰ مرداد ۱۳۷۲- با ۲۰ سال و ۱۰ ماه سن جوان‌ترین بازیکن و رحمان احمدی -متولد ۸ مرداد ۱۳۵۹- با ۳۳ سال و ۱۰ ماه سن، مسن‌ترین بازیکن ما می بود که یقیناً بازی نمی‌کرد.

در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه کیروش مجدد لیست را غربال کرد. سعید عزت اللهی -متولد ۱۰ مهر ۱۳۷۵- با ۲۱ سال و ۸ ماه سن، جوان‌ترین بازیکن این دوره ما می بود و مسعود شجاعی -متولد ۱۹ خرداد ۱۳۶۳- با ۳۴ سال سن، پیرترین‌ بازیکن، یقیناً در این دوره کاپیتان فقط عضو تیم می بود و بازی نمی‌کرد.