لایک ها و کامنت ها چه اثری بر مغز می گذارند؟_آینده

نقش دوپامین در دوپامینیزه شدن چیست؟

دوپامین یک انتقال‌دهنده عصبی در مغز است که نقش کلیدی در سیستم پاداش ایفا می‌کند. این ماده شیمیایی وقتی ترشح می‌شود که فرد توانایی‌ای لذت‌قسمت همانند خوردن غذا، تعامل اجتماعی مثبت یا دستیابی به پیروزی را توانایی کند اما در فضای مجازی دوپامین به واسطۀ پاداش‌های سریع و مکرر به طور مصنوعی تحریک می‌شود؛ برای مثالً هربار که فرد یک لایک یا نظر مثبت دریافت می‌کند، مغز او دوپامین ترشح می‌کند که علتایجاد حس رضایت سریع می‌شود.

بازی‌های ویدئویی نیز مرحله های مختصر و پاداش‌های مکرر در بازی‌ها سیستم پاداش مغز را تحریک می‌کنند. این چنین روبه رو مکرر با محتوای دلنشین و تازه علتافزایش ترشح دوپامین می‌شود.

دوپامین به طور طبیعی در شرایط عادی و زمان توانایی‌های لذتبخش یا انگیزشی همانند خوردن غذای خوش مزه، تعامل مثبت با دیگران یا پیروزی در یک مقصد کوچک در مغز ترشح می‌شود. این ترشح در سطح متعادلی قرار دارد که مغز را تحریک می‌کند تا رفتارهای سالم و پاداش‌دهنده را تکرار کند. سطح طبیعی دوپامین در مغز پشتیبانی می‌کند تا فرد بتواند از فعالیت‌های عادی زندگی لذت ببرد و انگیزه کافی برای انجام کارهای گوناگون داشته باشد.

هنگامی افراد به محرک‌های مجازی همانند لایک‌ها، نظرها و بازی‌های ویدئویی وابسته خواهد شد، مغز تحت تأثیر پاداش‌های سریع و مصنوعی قرار می‌گیرد که این پاداش‌ها علتخواهد شد سطح دوپامین در مغز به طور غیرطبیعی افزایش یابد. برای مثال، در حالت عادی یک تعامل اجتماعی مثبت امکان پذیر سطح دوپامین را ۲۰ تا ۵۰ درصد افزایش دهد، اما در شرایط دوپامینیزه شدن، محرک‌های دیجیتال می‌توانند سطح دوپامین را تا ۲۰۰ درصد یا حتی زیاد تر افزایش دهند. این تحریک شدید سیستم پاداش مغز، علتمی‌شود که مغز به این سطح بالا عادت کند و حساسیت طبیعی خود را به دوپامین از دست بدهد. در نتیجه، مغز برای توانایی همان حس لذت به محرک‌های نیرومندتر و زمان زمان بیشتری از تعامل های دیجیتال نیاز اشکار می‌کند.

صدمه‌های ناشی از دوپامینیزه شدن

افت حساسیت مغز به دوپامین

با عادت کردن مغز به سطح بالای دوپامین حساسیت طبیعی سیستم پاداش افت می‌یابد. این به معنی آن است که فعالیت‌های عادی و لذت قسمت همانند خواندن کتاب یا تعامل های حضوری دیگر برای فرد دلنشین و لذت قسمت نخواهند می بود و این کار می‌تواند به بی‌حوصلگی مزمن یا حتی افسردگی منجر شود.

وابستگی به محرک‌های دیجیتال مغز

به محرک‌های دیجیتال همانند اسکرول کردن در شبکه‌های اجتماعی یا دریافت بازخوردهای آنلاین وابسته می‌شود. این وابستگی می‌تواند علتشود فرد زمان زمان طویل‌تری را صرف منفعت گیری از فناوری کند که به فرسودگی روانی و اضطراب منجر می‌شود.

تضعیف توانایی تصمیم‌گیری و انگیزه

سطح بالای دوپامین مصنوعی مغز را تنبل می‌کند. فرد دیگر انگیزه کافی برای فعالیت‌هایی که پاداش سریع ندارند، همانند مطالعه، ورزش یا کار بر روی اهداف بلند زمان، نخواهد داشت. این نوشته می‌تواند علتکاهش منفعت‌وری و حس نارضایتی از خود شود. افزایش استرس و اضطراب وقتی که فرد نمی‌تواند به پاداش دیجیتال مورد نظر دست اشکار کند، برای مثالً افت لایک‌ها یا بازخوردهای منفی، سطح استرس و اضطراب او افزایش می‌یابد؛ این سختی روانی می‌تواند سلامت روانی فرد را به شدت تهدید کند.

فرسودگی سیستم عصبی

تحریک بیشتر از حد سیستم پاداش مغز می‌تواند به فرسودگی سیستم عصبی منجر شود. این حالت علتخستگی ذهنی و افت توانایی تمرکز می‌شود و می‌تواند بر سلامت جسمانی نیز تأثیر بگذارد.

چطور دوپامینیزه شدن را مدیریت کنیم؟

تمرین وقفه‌های دیجیتال

افت تدریجی زمان منفعت گیری از شبکه‌های اجتماعی یا بازی‌های رایانه‌ای و دیجیتال به مغز پشتیبانی می‌کند حساسیت خود را به سطح طبیعی دوپامین بازگرداند. تشکیل وقفه در منفعت گیری برای زمان زمان‌های متفاوت زیاد تر با گفتن سم‌زدایی دیجیتال شناخته می‌شود. سم‌زدایی دیجیتال فرایندی است که در آن فرد به طور موقت یا دوره‌ای، منفعت گیری از دستگاه‌ها و سکوهای دیجیتال را افت می‌دهد یا متوقف می‌کند. این استراتژی به مغز پشتیبانی می‌کند تا از چرخه تحریک بیشتر از حد ناشی از پاداش‌های دیجیتال همانند لایک‌ها و اعلانها خارج شود و حساسیت طبیعی خود به دوپامین را بازسازی کند. در این بین، مغز زمان می‌یابد تا سطح دوپامین خود را به حالت اعتدال بازگرداند و به جای وابستگی به پاداش‌های سریع، لذت را در فعالیت‌های دنیای واقعی همانند تعامل های حضوری، ورزش یا فعالیت‌های خلاقانه توانایی کند. این فرایند علاوه بر افت استرس و اضطراب مرتبط با دوپامینیزه شدن به تحکیم تمرکز، افزایش رضایت از زندگی و بهبود سلامت روانی فرد پشتیبانی می‌کند.

تشکیل عادت‌های سالم

جانشین کردن فعالیت‌های دیجیتال با فعالیت‌های فیزیکی همانند ورزش یا فعالیت‌های خلاقانه می‌تواند به بازسازی سیستم پاداش مغز پشتیبانی کند.

تحکیم توانایی مدیریت هیجانات

توانایی مدیریت هیجانات به افراد پشتیبانی می‌کند تا احساسات خود را شناسایی کرده و رفتارهای ناشی از اعتیاد به پاداش‌های سریع را مدیریت کنند. برای مثال فرد می‌تواند بفهمد که استرس او ناشی از نیاز به بازخورد سریع است و با تمرکز بر اهداف طویل مدت، حرکت خود را تعدیل کند.