خطر بیسابقه باکتریهای آینهای: دانشمندان هشدار میدهند “غول را از بطری بیرون نیاورید

خطر بیسابقه باکتریهای آینهای دانشمندان هشدار میدهند غول را از بطری بیرون نیاورید, گروهی از دانشمندان برجسته در مقالهای منتشرشده در نشریه معتبر ساینس نسبت به خطرات احتمالی تحقیقات در حوزه حیات آینهای هشدار دادهاند. آنها معتقدند اگرچه ساخت باکتریهایی که ساختار مولکولیشان معکوس حیات طبیعی است، هنوز یک دهه یا بیشتر زمانبر است، اما عواقب احتمالی آن میتواند فاجعهبار و غیرقابلجبران باشد.

حیات آینهای چیست و چگونه از حیات طبیعی متفاوت میباشد؟ در زیستشناسی مصنوعی، باکتریهای آینهای موجوداتی هستند که مولکولهای حیاتیشان مانند دیانای و پروتئینها، جهتگیری فضایی معکوس نسبت به حیات طبیعی دارند.

ایمنی موجودات زنده — که برای شناسایی الگوهای مولکولی خاص تکامل یافتهاند — قادر به تشخیص و مقابله با آنها نباشند.

سیستم ایمنی در برابر تهدیدی ناشناخته دانشمندان توضیح میدهند که سیستم دفاعی بدن برای شناسایی باکتریها و ویروسها به شکلهای مولکولی خاص وابسته است. اگر یک باکتری آینهای وارد اکوسیستم شود، سیستم ایمنی انسانها، حیوانات و گیاهان آن را تشخیص نخواهد داد.

جاناتان جونز، متخصص ایمنی گیاهان در آزمایشگاه سینزبری بریتانیا، این وضعیت را غولی توصیف میکند که نباید از بطری بیرون بیاید و اگرچه احتمال وقوع خطر کم برآورد میشود، اما عواقب آن ویرانگر است.

ضرورت توقف مالی و قانونی تحقیقات تا اثبات بیخطر بودن نویسندگان گزارش ۳۰۰ صفحهای تاکید کردهاند که تا زمانی که شواهد قانعکنندهای مبنی بر بیخطر بودن این تکنولوژی ارائه نشده است، باید مجوزهای تحقیقاتی لغو و حمایتهای مالی متوقف گردد.

دیدگاههای مخالف هنوز علم تخیلی است در مقابل، تام الیس، استاد مهندسی ژنوم مصنوعی در امپریال کالج لندن، این نگرانیها را اگرچه منطقی اما بسیار فرضی و در زمره علم تخیلی میداند. او معتقد است که محققان بیش از یک دهه است که تلاش میکنند حیات مصنوعی با مولکولهای معمول بسازند، اما همچنان از ساخت سلولهای خودپایدار دور هستند.

به عقیده الیس، سختی ساخت حیات آینهای مشابه تلاش برای فرود بر مریخ است، در حالی که ما هنوز به طور کامل بر چالشهای اولیه غلبه نکردهایم. نتیجهگیری احتیاط پیش از پیشرفت این گزارش که نتیجه همکاری متخصصان ایمنیشناسی، بومشناسی، زیستشناسی تکاملی و امنیت زیستی است، بر ضرورت بازبینی دقیق و نظارت بینالمللی بر این حوزه تحقیقاتی تأکید دارد.

پیام اصلی روشن است پیش از اینکه تکنولوژی به نقطهای برسد که بازگشت غیرممکن باشد، باید چارچوبهای امنیتی و اخلاقی قویای تدوین گردد تا از بروز فاجعهای بیسابقه در تاریخ حیات جلوگیری شود.