سونامی گرانی به سفره فقرا رسید/ عبور تورم خوراکی‌ها از مرز ۱۳۴ درصد/ ۱۱ استان دچار تورم سه‌رقمی هستند_آینده

مرکز آمار نرخ تورم سالانه و نقطه به نقطه در آخر خرداد ماه را به ترتیب ۶۲ درصد و ۸۸.۶ درصد خبرداد که بیشترین نرخ‌هایی می باشند که این مرجع رسمی اظهار آمار، در رابطه شاخص تورم انتشار کرده است. در ایران از سال ۱۳۱۶ شبکه بانکی به انتشار کردن آمارهای تورمی دست زده است. هر چند بانک مرکزی از سال ۳۹ راه اندازی شده و از آن زمان محاسبه نرخ تورم را برعهده گرفت، مرکز آمار ایران هم از سال ۹۱ عمل به انتشار کردن آمارهای تورمی کرد. اکنون و بعد از این ۱۵ سال، رکوردهای منفی تورم یکی بعد از فرد دیگر می‌شکنند و هر ماه بر آن افزوده هم می‌شود.

پیش از این بیشترین نرخ تورمی که مرکز آمار گزارش کرده می بود، برای سال ۱۴۰۱ می بود که نرخ تورم سالانه در آن به ۴۵.۸ درصد رسیده می بود. کما این‌که بیشترین تورم نقطه به نقطه ثبت شده هم در با ۸۸.۶ درصد در خرداد امسال به دست آمد و پیش از آن بیشترین تورم حاصل شده نقطه‌ای هم در اواخر ۱۴۰۱ به‌دست آمد. هر چند در آن زمان نرخ تورم نقطه‌ای به ۶۰ درصد هم نرسید و اکنون به گمان زیاد نرخ تورم نقطه‌ای در تیر ماه از ۹۰ درصد و در شهریور از ۱۰۰ درصد خواهد گذشت. هم در سال جاری و هم در ۱۴۰۱ عامل مهم جهش تورم شوک ارزی می بود که دولتها با امید کنترل رانت و بهبود منبع های خود به اقتصاد تحمیل کردند.  قیاس دو شوک ارزی تازه در دولت‌های سیزدهم و چهاردهم مشخص می کند گرچه در ۱۴۰۱ شوک ناگهانی بیشتری داخل شد اما در ۱۴۰۴ به علت این که پیش از تحمیل شوک نرخ تورم بالاتر می بود، شدت جهش تورم هم به زیاد تر از قبل می بود. احمیل دو جنگ از سوی آمریکا و اسراییل به ایران یکی از با اهمیت ترین دلایل رشد شدید تورم است. 

تورم ماهانه هم گرچه به مرحله رکورد شکنی نرسیده اما برای ششمین ماه پیاپی بیشتر از ۵ درصد باقی ماند. این درحالی است که با وجود روال فزاینده تورمی تا دی ماه، نرخ تورم ماهانه به بیشتر از ۵ درصد نرسیده می بود ولی بعد از اجرای آن از این نرخ کمتر نشده است. به این ترتیب میانگین تورم ماهانه که تا دی ماه ۳.۶ درصد می بود، در ۶ ماه سپس دی ماه حدودا دو برابر شده و به ۷.۱ درصد رسید.

تورم با سختی حداکثری بر فرودستان

تورم را گاه مالیاتی از جیب نیروی کار می‌دانند که در نهایت به جیب ثروتمندان و اندوخته داران می‌رود. در یک حالت تورمی قیمت دارایی‌ها زیاد تر می‌شود و قوت خرید واقعی مزد افت می‌یابد. با وجود این، از ویژگی‌های تورم جاری ایران، سنگین‌تر بودن سختی آن برای اقشار کم درآمد، روستاییان و استان‌های محروم است.‌

بر پایه گزارش تازه مرکز آمار ایران، در حالی که دهک اول (فقیرترین دهک درآمدی) تورم نقطه‌ای که در خرداد ماه حس کرد معادل ۱۰۰.۲ درصد بوده و برای دهک دوم به ۱۰۱.۴ درصد رسیده، تورمی که دهک دهم (ثروتمندترین دهک) توانایی کرده ۸۵.۸ درصد بوده است. به زبان ساده‌تر شدت تورمی که تهیدستان توانایی کردند ۱۵.۶ درصد بیشتر از تورمی می بود که ثروتمندان حس کردند.

از نظر دیگر، در شرایطی که نرخ تورم ماهانه کل ۵.۹ درصد بوده و تورم ماهانه شهرها ۵.۸ درصد، تورم ماهانه مناطق روستایی به ۶.۶ درصد رسیده است. تورم نقطه به نقطه که در شهرها ۸۵.۲ درصد بوده در روستاها به ۱۰۸.۱ درصد رسیده و نرخ تورم سالانه که در مناطق شهری معادل ۶۰.۳ درصد اظهار شده، در مناطق روستایی ۷۲.۴ درصد بوده است. به این ترتیب مردم روستاها تورم نقطه‌ای که توانایی می‌کنند ۲۲.۹ درصد از شهرها زیاد تر است و نرخ تورم سالانه در روستاها هم ۱۲.۱ درصد بیشتر از شهر اظهار شده است.

این چنین تورم نقطه‌ای برای ۱۱ استان سرزمین سه رقمی شده است؛ تورم نقطه به نقطه برای استان‌های آذربایجان غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد، گلستان، مازندران، مرکزی و هرمزگان سه رقمی بوده است. بیشترین تورم استانی را ایلام با ۱۱۴.۷ درصد توانایی کرده و بعد از آن استان کردستان با تورم ۱۱۱.۷ درصدی قرار گرفته است. گفتنی است تورم نقطه به نقطه برای استان تهران ۷۳.۳ درصد اظهار شده که ۱۵.۳ درصد کمتر از تورم عمومی سرزمین است.

تورم خوراکی‌ها بیشتر از ۱۳۴ درصد است

از با اهمیت ترین دلایل افزایش سختی معیشتی بر فرودستان، در تورم جاری سرزمین، بالاتر بودن نرخ تورم در گروه خوراکی‌ها نسبت به دیگر گروه‌ها ها است. در شرایطی که تورم سالانه و نقطه به نقطه ۶۲ و ۸۸.۶ درصد اظهار شدند تورم سالانه و نقطه به نقطه گروه خوراکی‌ها به ترتیب ۹۰.۷ درصد و ۱۳۴.۶ درصد بوده است. بالاتر بودن تورم خوراکی‌ها با دقت به سهم بیشتر از ۴۰ درصدی آن در هزینه‌های خانوارهای فقیر، سختی تورمی بر فرودستان را دو چندان کرده است.

در بین اقلام خوراکی، بیشترین تورم به گروه روغن‌ها و چربی‌ها تعلق گرفته است. تورم سالانه این گروه ۱۴۳.۱ درصد و تورم نقطه به نقطه آن ۲۷۸.۴ درصد اظهار شده است. با اهمیت ترین عامل این تورم بهت آور، حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی است.

گروه نان و غلات هم تورمی بیشتر از دیگر گروه‌ها دارند؛ تورم سالانه این گروه ۱۲۰.۷ درصد (نزدیک دو برابر تورم عمومی)‌و تورم نقطه به نقطه آن ۱۳۸.۸ درصد گزارش شده است. این مهم در شرایطی رخ می‌دهد که در ابتدای تیر ماه دولت در عمل حیرت انگیز، قیمت نان در تهران و ورامین را به یک دفعه دوبرابر کرد و با وجود خواست کارشناسان از این عمل خود مختصر نیامد. درنتیجه تیر ماه با رشد دیدنی و جهش تورمی در این قسمت روبه رو می‌شود و حتی امکان پذیر تورم نان از روغن پیشی بگیرد.

گوشت از جمله دیگر گروه‌هایی است که تورمی دیدنی را توانایی کرده است. تورم نقطه به نقطه گروه گوشت قرمز و ماکیان ۱۷۸.۲ درصد و تورم سالانه آن ۸۹.۵ درصد محاسبه شده است. بعد از آن لبنیات یعنی گروه شیر، پنیر و تخم مرغ تورم نقطه‌ای ۱۵۱.۹ درصدی را توانایی کردند و تورم نقطه به نقطه گروه میوه و خشکبار هم ۹۹.۹ درصد اظهار شد.

با تداوم روال جاری و بی توجهی دولت نسبت به افزایش تورم خوراکی‌ها و افزایش نیافتن مقدار کالابرگ به اختصاصی برای اقشار میانی و فرودست که بیشتر از دیگران زیر سختی تورم قرار دارند، رشد دیدنی نرخ فقر غیرقابل اجتناب خواهد می بود.