صندوق گسترش ملی در دوره دولت اصلاحات با هدف اندوخته‌گذاری برای پروژه‌های زیرساختی راه‌اندازی گردید
این صندوق در آغاز مسیر خود مأموریت جمع‌آوری بخشی از درآمدهای نفتی و تخصیص آن به توسعه زیرساخت‌های کشور را بر عهده داشت.
اما در دولت‌های پس از اصلاحات و به‌ویژه در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، کارکرد این صندوق دچار تغییر بنیادین شد و به ابزاری برای ریخت‌وپاش درآمدهای نفتی تبدیل گردید.
تحول در کارکرد صندوق گسترش ملی از ابزار توسعه پایدار به قلک توزیع منابع نفتی، یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران در دو دهه اخیر محسوب می‌شود.