سرویس‌های هوش مصنوعی پیشرو برای کاربران ایرانی محدود؛ مدل‌های باز جایگزین پیشنهادی
شرکت‌های پیشرو فناوری از جمله اوپن‌ای‌آی، آنتروپیک و گوگل ایران را در فهرست مناطق پشتیبانی‌شده خدمات هوش مصنوعی خود قرار نداده‌اند. این محدودیت بر چت‌جی‌پی‌تی، کلاد و جمینای شامل شده و دسترسی رسمی به رابط‌های برنامه‌نویسی و زیرساخت‌های ابری را برای کاربران ایرانی مسدود می‌کند.
تحلیل‌های حقوقی نشان می‌دهد که اگرچه مجوز‌های عمومی وزارت خزانه‌داری آمریکا دامنه خدمات مجاز را گسترش داده، اما شمول خودکار تمامی خدمات هوش مصنوعی تحت این مجوزها وجود ندارد. شرکت‌ها به دلیل سیاست‌های احتیاطی و مقررات کنترل صادرات از ارائه خدمات به ایران خودداری می‌کنند.
محدودیت‌ها اثرات گسترده‌ای بر بهره‌وری پژوهشگران، برنامه‌نویسان و کسب‌وکار‌های دانش‌بنیان داشته و وابستگی به مسیر‌های غیر‌رسمی مخاطرات تعلیق حساب و عدم پایداری را به همراه دارد. گزارش‌های داخلی وابستگی سازمانی به سرویس‌های فاقد پشتیبانی رسمی را ریسک اصلی توسعه هوش مصنوعی در ایران معرفی کرده‌اند.
به عنوان جایگزین، مدل‌های دارای وزن باز مانند کوین، دپ‌سیک، لاما و جما با ابزار‌هایی نظیر اولاما و وی‌ال‌ال‌ام امکان استقرار مستقل را فراهم می‌کنند. محققان تأکید می‌کنند که تحقق استقلال فناوری مستلزم سرمایه‌گذاری در زیرساخت پردازشی، ارزیابی تخصصی کیفیت مدل‌ها و ایجاد ظرفیت پایدار برای خدمات هوش مصنوعی بومی است.