دلار رکورد تاریخی را ناکامی/ فرزین و همتی مسئولیت گرانی دلار را گردن می‌گیرند؟_آینده
دلار به رکورد تاریخی رسید؛ فرزین و همتی پاسخگوی گرانی ارز هستند؟ از آغاز کار دولت چهاردهم اگرچه زمان زیادی نگذشته، اما بازار ارز روزهای پرتلاطمی را تجربه کرده است. در اوایل مهر ماه هر دلار با نرخ حدود ۵۹ هزار و ۵۰۰ تومان مبادله می‌شد، اما در عرض سه ماه این نرخ چندین بار افزایش یافت و در آغاز هفته جاری سقف ۸۰ هزار تومان را نیز شکست.
این روند نشان‌دهنده کاهش حدود ۳۰ درصدی ارزش ریال در کمتر از یک فصل است. مهم‌ترین اقدام سیاست‌گذاری در این بازه، حذف ناگهانی سامانه نیما بود. بانک مرکزی که ماموریت اصلی‌اش حفظ ارزش پول ملی است، از ۲۴ آذر ماه با لغو این سامانه، زمینه را برای جهش مجدد نرخ ارز فراهم کرد.
بیشتر بخوانید: قانون کار در شرایط جنگی چه می‌گوید؟_آینده
از آن تاریخ تاکنون حدود ۷ هزار تومان دیگر به قیمت دلار افزوده شده است. تغییر موضع وزیر اقتصاد در قبال نرخ ارز عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد و امور دارایی، از قوی‌ترین مدافعان حذف سامانه نیما و نرخ‌های ترجیحی ارز بوده است. او از روز اول حضور در وزارت اقتصاد، منتقد رانت‌های ناشی از نظام چند‌نرخی ارزی بود.
همین موضوع باعث شده تا منتقدان ــ هم از حامیان و هم از مخالفان دولت ــ تیزترین حملات خود را به سمت او هدف قرار دهند. عملکرد سه ماهه دولت چهاردهم باعث شد همتی همراه با محمد رضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، به مجلس احضار شوند تا توضیح دهند. در جلسه کمیسیون اقتصاد، همتی بیان داشت: برآوردها نشان می‌دهد مردم بین ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار ارز نگه داشته‌اند تا ارزش دارایی‌شان حفظ شود.
بیشتر بخوانید: می خواهند تیر خلاص را به تامین اجتماعی بزنند/ بازنشستگان سکوت نخواهند کرد
سال گذشته کسری تجاری غیرنفتی ۱۷ میلیارد دلاری ــ بی‌سابقه در تاریخ ــ ثبت شده است. برخی می‌گویند نرخ ارز ثابت نگه داشته شود تا تورم افت آشکار پیدا نکند، اما سال گذشته نرخ نیمایی ثابت بود و باز هم تورم بالای ۴۰ درصدی داشتیم.
نرخ ارز باید تک‌نرخی و شناورِ مدیریت‌شده باشد و نمی‌توان چهار نرخ مختلف ارز داشت. این سخنان بلافاصله واکنش‌ها را به دنبال داشت و همتی در همان روز ناچار شد توضیح دهد: quot من در جلسه مجلس نگفتم کف دلار ۷۳ هزار تومان است. ما کف دلار را تعیین نمی‌کنیم، ماموریت ما حفظ قیمت پول ملی است.
بیشتر بخوانید: گیر و گور اقتصاد ایران چیست؟_آینده
quot او افزود که در جلسه با نمایندگان، دلایل شکل‌گیری بازار ارز تجاری و سیاست‌های دولت تشریح شده و امیدواریم با اقدامات پیش رو بر نرخ ارز کنترل داشته باشیم، با توجه به ضرورت حمایت از تولید و صادرات و جلوگیری از تفاوت‌های نرخ ارزی که رانت‌زا هستند. با این حال، وزیر اقتصاد که در دولت سیزدهم از صریح‌ترین منتقدان سیاست‌گذاری‌های آن دوره بود، اکنون در قبال روند حاکم بر بازار مسئولیتی نمی‌پذیرد و تنها کوشیده است دولت جاری را بی‌تقصیر نشان دهد. فرزین: عامل اصلی گرانی، شایعات خارجی است محمد رضا فرزین نیز در مقام رئیس بانک مرکزی، نقش سیاست‌گذاری‌های داخلی در گرانی دلار را نادیده گرفته و بار مسئولیت را بر دوش شایعه‌سازان و عوامل خارجی نهاده است.
او در اولین موضع‌گیری پس از اعلام حذف سامانه نیما و جایگزینی آن با بازار توافقی، گفت: از روز پنجشنبه قبل که خبر بازار ارز تجاری منتشر شد، بلافاصله اخبار منفی زیادی علیه ایران راه‌اندازی گردید. فرزین در یک برنامه تلویزیونی اضافه کرد: در کشور حجم قاچاق زیاد است و گفتگوهای فرار‌انگیز در زمان هراس بازار شکل می‌گیرد.
او به گزارش شبکه سی‌ان‌ان در ساعت ۲۳ شب پنجشنبه پیش از این اشاره کرد که پهپادهایی بر فراز نیوجرسی آمریکا دیده شده‌اند. سپس مکانیزم مژه، شایعه تهدید نظامی اسرائیل و ترامپ، و ادعای بی‌بुनیه کاهش خرید نفت ایران را به عنوان عوامل روانی تأثیرگذار بر بازار ارز شمارش کرد. رئیس کل بانک مرکزی معتقد است شایعه پرواز پهپادهای جاسوسی بر فراز آمریکا تأثیر بیشتری بر روند بازار ارز داشته تا اقداماتی چون حذف سامانه نیما.
نکته قابل توجه اینکه این اظهارات در ۲۷ آذر ماه مطرح شد و از آن روز تاکنون نزدیک به ۵ هزار تومان دیگر به قیمت دلار اضافه شده است. فرزین نه تنها تقصیر سیاست‌گذاری را نمی‌پذیرد، بلکه تمام مشکلات را به عوامل خارج از کشور نسبت می‌دهد.