از دست دادن بویایی مشکلی جدی است که نزدیک به ۲۰ درصد جمعیت جهان را تحت تاثییر قرار می‌دهد. این حالت می‌تواند ناشی از عوامل گوناگونی همانند عفونت‌ها، داروها یا صدمه‌ها باشد و امکان پذیر دائمی یا موقت باشد. برخلاف افت شنوایی یا بینایی که برای آن‌ها کاشت حلزون یا پروتز وجود دارد، تا بحال هیچ ایمپلنت یا دستگاهی برای برگشت دادن حس بویایی ساخته نشده است. این پژوهش تازه می‌تواند گامی حیاتی در مسیر یافتن راه‌حلی عملی برای بیشتر از یک میلیارد نفر باشد.

به نقل از مدیکال‌اکسپرس، محققان سیستمی ساخته‌اند که بوها را با منفعت گیری از یک «بینی مصنوعی» (e-nose)  دریافت کرده و اطلاعات شیمیایی آن را به یک کد دیجیتال خاص ترجمه می‌کند. این کد سپس از طریق یک محرک الکتریکی درون‌بینی که یک گیره‌ی مغناطیسی کوچک است روی تیغه‌ی بینی قرار می‌گیرد و به عصب سه‌قلو منتقل می‌شود.

با تحریک این عصب توسط پالس الکتریکی، افراد یک حس اشکار را توانایی می‌کنند. آن‌ها در واقع بو را حس نمی‌کنند، بلکه مغز یاد می‌گیرد این حس اختصاصی را با یک بوی خاص مرتبط کند تا بتوانند بوهای گوناگون را از هم تشخیص دهند.

مفهوم پشت این فناوری «جایگزینی حسی» است؛ یعنی یک حس کارآمد اطلاعات حسی صدمه‌دیده را منتقل می‌کند. حفره‌ی بینی دو سیستم حسی دارد: سیستم بویایی برای بو و سیستم سه‌قلو برای دما، لمس و تحریک. در این پژوهش، دستگاه از عصب سه‌قلو برای انتقال اطلاعاتی منفعت گیری می‌کند که عصب بویایی دیگر قادر به ارسال آن نیست.

پژوهشگران در مقاله‌ خود نوشتند: این رویکرد جانشین، به بیماران امکان نمی‌دهد بوهای واقعی را حس کنند، بلکه نخستین راه‌حل جایگزینی واقعی است که می‌توان در آینده به بیماران اراعه کرد.

نویسندگان مطالعه، نوآوری خود را روی ۶۵ نفر ۱۳ نفر با بویایی طبیعی و ۵۲ نفر با بویایی از دست‌رفته در چهار آزمایش امتحان کردند. همه توانستند مولکول‌های بو را تشخیص دهند و بیشترشان قادر بودند دو بوی متفاوت را از هم اختلاف دهند. دستگاه برای بیماران فاقد بویایی همان‌قدر کارآمد می بود که برای افراد سالم، به این معنی که سیستم سه‌قلو مسیر قابل اعتمادی برای انتقال سیگنال‌های رمزگذاری‌شده به همه‌ی افراد است.

این کار تا این مدت در مرحله های اولیه است. قدم‌های بعدی پژوهشگران شامل افزایش تعداد بوها و الگوهای تحریک آزمایش‌شده و تبدیل مثالی آزمایشگاهی به دستگاهی پوشیدنی و کوچک برای منفعت گیری‌ی روزمره خواهد می بود.