دانشمندان می‌توانند شوخی کنند: نقش طنز در تقویت ارتباط علم
طنز و شوخ‌طبعی تا به امروز جایگاه مشخصی در میان ارتباطات علمی نیافته بود. بسیاری از پژوهشگران از به کارگیری شوخی در ارائه نتایج خود پرهیز می‌کردند، با ترس از اینکه این کار اعتبار یافته‌ها یا شخصیت خود را در نظر مخاطب کاهش دهد.
با این حال، یک مطالعه اخیر این باور را به چالش کشیده است. تحقیق الکساندرا لین فرانک، دانشجوی دکتری ارتباطات در کالج گریدی دانشگاه جورجیا، نشان می‌دهد که طنز مناسب می‌تواند هم محبوبیت را بالا ببرد و هم درک مخاطب از مشروعیت مطلب علمی را تقویت نماید.
🔗 بیشتر بخوانید: مکانیسم حسی فولیکول‌های مو شناسایی شد
این پژوهش بر پایه کارهای پیشین استوار است که نقش خندَه در پست‌های علماء بر شبکه‌های اجتماعی را بررسی کرده‌اند. هدف پر کردن شکاف دانش در مورد واکنش مردم به طنز و ارائه راهکارهای کاربردی برای ارتباط‌دهندگان علم بوده است.
مطالعه بر محتوایی متمرکز شده که به هوش مصنوعی مربوط می‌شد، با استفاده از کاریکاتورهایی که توسط یک دانشمند گمانه‌زنی‌شده به نام دکتر جیمی دوون در پلتفرم X منتشر شده بودند. طنز به کار رفته در این آثار به سه دسته تقسیم می‌شد: طنز ملایم، انسان‌گرایی (صفات انسانی به حیوانات یا اشیاء) و ترکیبی از هر دو.
🔗 بیشتر بخوانید: سیاره ای مملو از بخار کشف شد_آینده
روش‌شناسی
تحقیق از یک نظرسنجی آنلاین با طراحی آزمایشی داخلی بهره گرفت که در آن شرکت‌کنندگان تنها از انجام نظرسنجی آگاه بودند، نه از جنبه آزمایشی آن. برای دستیابی به نمونه‌ای متنوع، ۲۲۱۲ نفر با روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای بر اساس داده‌های سرشماری ایالات متحده انتخاب شدند.
به هر مشارکت یکی از هشت نسخه یک مکالمه giảساخته که شامل یک کاریکاتور درباره هوش مصنوعی بود، نمایش داده شد. طنز در این نسخه‌ها در چهار سطح دسته‌بندی شده بود: بدون شوخ‌طبعی، انسان‌گرایانه، شوخی محض و ترکیبی از دو نوع.
🔗 بیشتر بخوانید: ایمپلنتی که حالت ستون فقرات را از درون بدن گزارش می‌کند_آینده
پس از مشاهده محتوا، شرکت‌کنندگان میزان خنده‌داری، محبوبیت دانشمند و اعتبار ارتباط علمی را ارزیابی کردند.
یافته‌های مطالعه
فرانک بیان می‌کند که سیاستمداران، هنرمندان و تبلیغ‌کنندگان از طنز برای برقراری ارتباط با مردم استفاده می‌کنند، چرا که انتقال ایده‌ها با لحنی ساده‌تر احتمال رد و انکار مطلب یا ارائه‌دهنده را کاهش می‌دهد.
او می‌افزاید: طنز می‌تواند تلاش‌های ارتباطی دانشمندان را پشتیبانی کند، به شرطی که مخاطب واقعاً آن را خنده‌دار بیابد.
با این حال، فرانک تأکید می‌کند که طنز باید موثر باشد و واقعاً مخاطب را راضی کند؛ در غیر این صورت اثر معکوس خواهد داشت. مطالعه اشاره می‌کند که طنزهای تیز و تهاجمی می‌توانند اعتبار منبع اطلاعات علمی را تضعیف نمایند.
فرانک تصریح می‌کند که بینش‌های حاصل از این تحقیق برای یاری رساندن به دانشمندان در گسترش استراتژی‌های ارتباط عمومی حیاتی هستند.
نتایج نشان می‌دهد که از کنایه یا هدف قرار دادن مستقیم افراد باید پرهیز کرد. وقتی شوخ‌طبعی با تفکر به کار رود، می‌تواند دانشمندان را یاری کند تا با عموم مردم ارتباط برقرار کنند و مفاهیم پیچیده را در دسترس‌تر و جذاب‌تر سازند.
علاوه بر آن، این رویکرد نه تنها حسن نیت ایجاد می‌کند، بلکه می‌تواند در برابر اطلاعات نادرست به شیوه‌ای غیرمقابه‌آمیز مبارزه نماید.
همچنین، طنز پتانسیل برانگیختن کنجکاوی دارد و افراد را ترغیب می‌کند تا موضوعات علمی را عمیق‌تر پیگیری کنند.